Ratujmy nasze restauracje
"Weekend na wynos" - przyłączcie się się do naszej akcji. Niech każda rodzina zamiast gotować w domu zamówi danie na wynos. Kliknij w ten pasek i poznaj szczegóły.

Reklama

2020-01-02 19:43:28

Blog

O CEPRACH I WARIATACH

Czyta sobie człowiek czasem jakiś tekst, jakąś książkę sprzed lat i uderza go aktualność przeczytanego fragmentu, który niemal idealnie przystaje do współczesności. Tak mi się własnie zdarzyło gdy najpierw przedzierałem się przez centrum naszego miasteczka w kierunku domu, w przeddzień tak zwanego "Narodowego Sylwestra". A w domu wziąłem do ręki książkę, którą już od dłuższego czasu chciałem sobie przypomnieć, otworzyłem i zacząłem czytać z narastającym zdumieniem.

     "Pierwszy wypad w miasto napoi go przerażeniem. W śnieżnej zadymce, w koleinach domniemanej ulicy gnają tabuny dzikich koni poganianych przez hordę woźniców siedzących na brzeżku sanek i ryczących opętańczo. Raz wraz następują zderzenia, co chwila słup świateł samochodowych rozcina mroczną przestrzeń, wyją klaksony, drą się wystraszone kobiety, w ponętnych wygibasach suną mistrzowie deski, kuśtykają początkujące niezdary, walące się pod końskie kopyta; jeżeli wieczór, co gorsza - noc, rozgrywają się na rogach przecznic doraźne mordobicia, z lokali dobiegają skowyty i miauczenia tanecznej muzyki, pędzą karetki pogotowia, zmotoryzowane ambulanse pocztowe, wściekłe psy, roznosiciele ciastek, gazeciarze, śniegowe komięgi pełne betów. Ani się przemknąć przez jezdnię, nikt nie reguluje ruchu, chyba jakieś najechanie i maleńkie połamanie nóg wstrzymują na moment rozhukaną uliczną falę. Na próżno będzie ceprzysko wytrwale usiłował wtargnąć do jakiejś kawiarni. Oczadziały zaduchem wnętrza, migiem zostanie wypchnięty z powrotem na ulicę przez cofający się tłum, szukający nadaremnie stolika lub co najmniej krzesła".
     Wypisz wymaluj sceny z zakopiańskich ulic! W felietonie z lat trzydziestych zatytułowanym "Od cepra do wariata", Rafał Malczewski opisuje przybycie do Zakopanego w okresie świątecznym klasycznego cepra - człowieka z nizin, na dodatek "płonego i niezguły". Jak pisze Malczewski, jeżeli ów ceper - bo nie jest to ani pan, ani gość - przybędzie pod Giewont w pełnym sezonie czyli pomiędzy Wigilią i Trzema Królami: "facet będzie ugotowany na miękko i jak przyjechał ceprem, tak wyjedzie skończonym tumanem". Malczewski opisuje perypetie przybysza ze znalezieniem miejsca w zamówionym wcześniej pensjonacie, mękę podróży w zatłoczonym  pociągu, oszukańcze praktyki miejscowych kwaterodawców i gastronomów. Tekst jest sprzed osiemdziesięciu lat. lecz jeśli zamienić ówczesne realia na dzisiejsze, to opis Zakopanego w okresie świąteczno-noworocznym tchnie autentyzmem. 
     Cóż, miał rację znakomity francuski historyk Fernand Braudel pisząc, że w życiu społeczeństw mają miejsce struktury długiego trwania, niemal niezmienne sposoby istnienia, których słabo ima się czas, które pozostają trwałe mimo zmiennych realiów. Opis powyższy dedykuję wszystkim którzy w jakiejkolwiek formie musieli zderzyć się z tak zwanym "Narodowym Sylwestrem" sprzed dwóch dni. I przy tej okazji polecam gorąco cały zbiór felietonów Malczewskiego, pełen humoru, ironii, dobrych wspomnień i cennych okruchów historii Zakopanego. 
     Uprzedźmy, że opisany przez Malczewskiego ceper nie zrazi się zastaną sytuacją i będzie dalej uparcie przyjeżdżał pod Giewont. Z czasem nauczy się jak sobie tu radzić w tak zwanym wysokim sezonie i poza nim. "Po jakimś czasie, po wydaniu paru tysięcy złotych, wypiciu kilkuset litrów alkoholu, paru złamaniach i paru aferach honorowych, przestanie być ceprem i zacznie kandydować na swojaka. W chwili zaś, gdy zaawansuje na zaszczytne miano bywalca-tubylca, będzie już takim szaleńcem, że nie spostrzeże, iż jedynym dla niego przytułkiem poza Zakopanem są Tworki". 
     Jak to śpiewali na tak zwanym "Narodowym Sylwestrze"? "Jesteś szalona, mówię ci..."

Rafał Malczewski, Od cepra do wariata. Felietony zakopiańskie. Warszawa 2000.   

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Maciej Krupa 2020-01-09 14:33:14
@drew
Autor nie choruje i czuje się dobrze. Nie należy też do żadnej elity ani pato-elity. Istotnie, po przeczytaniu przed laty pracy Jana Stanisława Bystronia "Megalomania narodowa" mam problem z kategorią "narodu", bo jest to kategoria wykluczająca i wzmacniająca ksenofobię. A poza tym - jaki ma pan tytuł, żeby w imieniu całego Zakopanego i Podhala mnie stąd wyrzucać? Mieszkam tu od urodzenia, moja rodzina od pokoleń i nie mam zamiaru nigdzie się wyprowadzać. Jest pan kolejnym prymitywnym i tchórzliwym trollem na tej stronie. Proszę się podpisać imieniem i nazwiskiem, zamiast inwektyw posługiwać się argumentami i wtedy możemy podyskutować. A jak nie, to - posługując się pańskim niewybrednym językiem - wypad!
drew 2020-01-03 20:46:51
Autor oczywiście choruje na tę nieszczęsną przypadłość dzisiejszych pato-elit które z jednej strony mają straszny problem z "narodem" a z drugiej strony całkowicie straciły rozumienie pojęcia godności i jak ten biedny żul nie dają się za nic odczepić czy pozwolić o sobie zapomnieć pełniąc rolę "sumienia tegoż narodu" bo przecież co my bez nich zrobimy my niewychowane niebogi i prostacy. Zakopane czy Podhale ma dla Pana receptę - kolokwialnie rzecz ujmując "wypad":)))) Zapewniam - DAMY SOBIE RADĘ bez taniego moralizatorstwa czy brukselskiej prostytucji.
robot ny 2020-01-03 11:00:49
Teksty Witkacego jeszcze trafniejsze.:
witkacy narkotyki niemyte dusze
rozmienilismy sie na drobne.
Muzyka juz nie gra Zenek wyjechał a na narty na Słowacje
Esek 2020-01-03 09:17:49
Jak widać, od lat w tym okresie nie trzeba nikomu płacić za promocję Zakopanego za to łatwo pokazać lokalny folklor i potencjał by przechodzić z ilości w jakość
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Dam do wynajęcia MIESZKANIE. Zakopane - Skibówki. Ok. 50 m2. Tel 794773872
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA BUDOWLANA ul. Kasprowicza Nowy Targ, uzbrojona, 568 m2, cena 290.000 zł. 600 931 295.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię GEODETĘ/ASYSTENTA GEODETY do biura w Zakopanem. Tel. 516 708 419, geotatry@gmail.com
  • POŻYCZKI
    POŻYCZKI POZABANKOWE DLA OSÓB FIZYCZNYCH I PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ T-- 694 567 002.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ STOLARZA Z PRAKTYKĄ, praca w Zakopanem - 607 331 363.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY, WYKOŃCZENIA, MALOWANIE, SZPACHLOWANIE, FLIZY, PANELE itp. DACHY, OBRÓBKI BLACHARSKIE. 796 544 016.
  • USŁUGI | budowlane
    RMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    SCHODY, PARAPETY - GRANITOWE, MARMUROWE, PRACE KAMIENIARSKIE. 882080371.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Fundacja Szczęśliwe Jutro zatrudni na stanowisko: DYREKTOR / WYCHOWAWCA Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej we Wróblówce k/Czarnego Dunajca. Wymagania: wykształcenie wyższe: pedagogiczne, pedagogika specjalna, psychologia, praca socjalna, nauki o rodzinie, resocjalizacja, pedagogika opiekuńczo-wychowawczą, lub podyplomowe (psychologia, pedagogika, nauki o rodzinie, resocjalizacja); min.3-letni staż pracy z dziećmi lub rodziną. Wynagrodzenie: 4500zł brutto. Kontakt: biuro@szczesliwe-jutro.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. Może być do remontu. 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora zatrudni kierownika robót budowlanych, majstra budowlanego. 602629623sikorapbt@interia.pl
    Tel.: 602629623
    E-mail: sikorapbt@interia.pl
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora zatrudni pracowników w zawodzie: malarz, murarz, cieśla, zbrojarz, pracownik budowlany. 602629623sikorapbt@interia.pl
    Tel.: 602629623
    E-mail: sikorapbt@interia.pl
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • USŁUGI | inne
    STUDNIE - WIERCENIE STUDNI GŁĘBINOWYCH, PROJEKTOWANIE, DOKUMENTOWANIE, POZWOLENIA WODNOPRAWNE, GEOLOGIA INŻYNIERSKA, GEOTECHNIKA, NADZORY GEOLOGICZNE, GEOLOGIA W PROCESIE INWESTYCYJNYM. 606/6057 ; 12biuro@mhgeo.plmhgeo.pl. 606605712biuro@mhgeo.plwww.mhgeo.pl
    Tel.: 606605712
    E-mail: biuro@mhgeo.pl
    WWW: www.mhgeo.pl
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI MASZYNOWE, CEMENTOWO-WAPIENNE, GIPSOWE. Zapewniamy własny materiał. Wysoka jakość i doświadczenie. Szybkie terminy realizacji. 572 090 568.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
2021-01-24 18:45 "Weekend na wynos" - przyłączcie się się do naszej akcji 2021-01-24 18:30 Klikuszowa - skończy się piekło kierowców 2021-01-24 17:40 Polacy bez indywidualnych sukcesów w Pucharze Świata w Lahti 2021-01-24 17:01 Turyści wracają do domu 3 2021-01-24 16:15 Kto podkupuje grunty pod Centrum Sportów Lodowych? 1 2021-01-24 15:14 Kolejny nalot policji na Schronisko Smaków 15 2021-01-24 14:30 W Zakopanem też dowożą na szczepienia 2 2021-01-24 13:45 Eliza Rucka i Dominiki Bury ze złotymi medalami 1 2021-01-24 13:15 Klub zaprosił na huczne otwarcie - wkrótce zrobiło się niebiesko 7 2021-01-24 12:30 Zaśmiecone Krupówki w niedzielny poranek (WIDEO) 14 2021-01-24 12:00 Woda w Mieście jest czysta - przekonuje nowotarski MZWiK 1 2021-01-24 11:30 W Zakopanem znowu sypie 2021-01-24 10:50 Wirus dopadł naszą ekipę - dziś nie będzie transmisji z Wiktorówek 11 2021-01-24 10:38 Na Podhalu tylko 6 nowych przypadków zakażenia 2021-01-24 10:00 MS Podhale i nasza Małgosia 2021-01-24 09:30 Halny osłabł. Kolejka na Kasprowy kursuje 5 2021-01-24 09:00 Walka ze smogiem stoi w miejscu - przekonuje PAS 1 2021-01-24 08:00 Wspomnień czar (WIDEO) 2 2021-01-23 22:10 Tak się kiedyś zwiedzało Polskę (WIDEO) 13 2021-01-23 21:34 Zimowy tryb maskowania 2021-01-23 21:15 Licytacja odwołana 2021-01-23 20:40 Będziemy się ciupagami bronili (WIDEO) 3 2021-01-23 19:50 Ile śniegu w Pieninach 1 2021-01-23 19:15 Wypadek na Małym Luboniu 2 2021-01-23 19:00 Groźny wypadek w Piekielniku 1 2021-01-23 18:29 Na Krupówkach policja sprawdza maseczki na twarzach 15 2021-01-23 18:20 Pod Babią Górą montują filmy (WIDEO) 2021-01-23 17:55 Tak zachodziło słońce 2021-01-23 17:35 Na Krupówkach sporo ludzi 9 2021-01-23 17:03 Polacy na drugim miejscu w Lahti 2021-01-23 17:00 Ski-skiring bez konia, za to na rowerze (WIDEO) 1 2021-01-23 16:22 Bałwanek pod Trzema Koronami 2 2021-01-23 16:15 Kalendarz, gra i ulotki 2021-01-23 15:45 Kolędowanie z chórem "Gorce" (WIDEO) 2021-01-23 15:34 Otwarcie restauracji na Krupówkach (ZDJĘCIA) 15 2021-01-23 14:59 Palenica w przebudowie 1 2021-01-23 14:34 Tytus Chałubiński przy szpitalu 1 2021-01-23 14:15 Górska Odyseja, czyli na ratunek zaśmieconym górom i lasom (WIDEO) 3 2021-01-23 13:30 Nie chcemy trawomatów (WIDEO) 14 2021-01-23 13:15 Komu uciekła ta papużka? 1 2021-01-23 13:00 13 nowych zakażeń koronawirusem na Podhalu 2021-01-23 12:33 Kolejka do restauracji "Góraleczka" 22 2021-01-23 12:06 Otworzyła się karczma "Góraleczka" przy Krupówkach (ZDJĘCIA, WIDEO) 6 2021-01-23 11:30 Muzyka w Borze na Czerwonem (WIDEO) 2021-01-23 11:01 Robert Bugara i Sebastian Bryja z UKS Regle Kościelisko ze srebrem (ZDJĘCIA) 2021-01-23 10:30 Ekstremalne warunki w Tatrach. Na Kasprowym 150 km na godz. Wzrost zagrożenia lawinowego 2021-01-23 10:12 Aktywność fizyczna a zapotrzebowanie kaloryczne 2021-01-23 10:00 Pijemy na umór 2 2021-01-23 09:15 Młodzież nierzadko jest uzależniona od leków 2 2021-01-23 08:30 Góralskie świadectwa moralności i wiekowe pocztówki 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-01-24 18:42 1. Gdzie Mały Luboń a gdzie zakopianka? 2021-01-24 18:27 2. A podasz podstawę prawną karania ? Bo bo dzień dzisiejszy nic takiego nie ma i nie było. 2021-01-24 18:24 3. I bardzo dobrze ze otwieraja, w sadzie i tak wygraja:) A policja i cala budzetowka mysli ze skad dostaje pensje? Jesli przedsiebiorcy nie beda dzialac a Pis kontynuowac dodruk złotówki, to urzednicy beda kupowac chleb ale za 100zl... Jo2 zobaczymy ile lat przetrwasz bez zarobku prawy socjalisto. W Szwajcari, Szwecji wszystko otwarte. Jakos sie da. Pozdrawiam 2021-01-24 18:19 4. Za nasze coraz mniejsze pieniądze policyjne obiboki urządziły sobie przejażdżke . Wypuścić ich na rowerach mniejsze straty . 2021-01-24 18:16 5. No własnie.....Karać , karać....gdzie jest policja??? 2021-01-24 18:06 6. "Jak podejrzewa - ktoś podkupił działki licząc, że uda mu się je sprzedać po znacznie wyższej cenie" Terefere... Kupił ten co miał kupić, z gwarancją odkupu lub dzierżawy. 2021-01-24 18:00 7. Zrobić blokadę i nie puszczać dopóki nie podadzą gdzie nocowali. 2021-01-24 17:59 8. mam nadzieję że ani pierwszy ani w-ce wójt nie zostaną burmistrzami.Bo to totalna klapa dla Krościenka 2021-01-24 17:50 9. Tomasz - Akurat żyje z wynajmu, mieszczę 14 osób, ale odłożyłem sobie na "ciężkie" lata i pokornie czekam na otwarcie ruchu. A cwaniaków niech gnębią! Otwierają bogaci, jeszcze tego nie zauważyliście, że nie chodzi tu o przetrwanie??? A smog z góry patrzę;))) 2021-01-24 17:48 10. Nie było większego burdelu niz teraz i ten burdel zafundował nam tylko PiS Przed pandemia pisowscy też się nie popisywali chyba że w kwestii łamania prawa i łamania kręgosłupa konstytucji o moralności ludzkiej już nie wspomnę... Nie takich błędów nie można popełniać... W PiS są tylko czarne owce jasna lepsza od drugiej... Wiktoria Nie ograniczają się tylko do 2 partii są jeszcze inne z ciekawymi programu politycznymi Jeżeli masz problem z wyborem delikatnie ci podpowiem KAŻDY BYLE NIE PIS...
2020-12-24 22:33 1. A poprawność noszenia maseczek w miejscach publicznych i w czasie zgromadzeń??? Kilka osób z tych fotek kwalifikuje się do nałożenia mandatu .... 2020-12-24 22:29 2. Fajny przegląd kto ma głęboko w poszanowaniu zasłanianie ust i nosa .... 2020-12-23 20:08 3. @druh Marek. Puknij się, ciężkie czasy dla młodych. W tamtych czasach mieli więcej możliwości. 2020-12-17 22:28 4. Oooo....To są moje widoki, dzięki Zośka, ale Tobie za dobrze, nej, dobrze ześ nie chytro i dajes nom sie napatrzeć. Wesołych Świąt i Pomyślności w Nowym Roku! Ale sie porobiyło na świecie, cy to sie kiedy skońcy? , Cy s nami, ludziskami fcom zrobić koniec, he? Żałosne są te komentarze. A cemu Lempart nie strajkuje? Nie dziwota , ze po tyk strajkach w całej Polsce wirus Covid-19 szaleje. Ze mnie on jesce nie dopod, to sie dziwuje.... Zdrowio do chuściny i tego, tamtego, hawtego syćkim zyce. Hej! 2020-12-16 13:35 5. Nie kuś mnie piękna. 2020-12-15 20:05 6. @druch Marek pewnie myślał o Frasyniuku poniżanym i żyjącym w nędzy 2020-12-14 17:23 7. Druh Marek... Pożyteczny druh Marek. Myśl, młody myśl... bądź jak pożyteczny druh Marek! 2020-12-13 21:55 8. Gdyby nie dojrzałość polityczna i odwaga ówczesnego przywództwa NSZZ Solidarność, Episkopatu Polski, KOR,organizacji pozarządowych a przede wszystkim klasy robotniczej wielkich zakładów dalej siedzieliśmy w PRL-u. Również po stronie rządowej znaleźli się ludzie ,dla których spokój społeczny i losy Polski były ważniejsze od partyjnych sztandarów. Stan wojenny pochłonął wiele ofiar, ale ich śmierć nie poszła na marne.Nie jesteśmy w RWPG,w Układzie Warszawskim, nie czekamy na paszporty i godzinami na granicach. Możemy rozwijać kraj dzięki pomocy z Unii Europejskiej i kształcić młodzież na zagranicznych uniwersytetach. Chętni do pracy za granicą przywożą twardą walutę i inwestują w lokalne rodzinne firmy. To wszystko dzięki tym ,którzy 13.grudnia 1981 r siedzieli w wiezieniach poniżani i pałowani. Dzisiaj wielu z nich jest zapomnianych, żyją skromnie a często są poniżani przez tych ,którzy trzęśli portkami i siedzieli cicho . Ci co 13.grudnia spali do południa dzisiaj rządzą i spijają miody jakie daje władza. Niestety, dawna bojowa Solidarność stała się przybudówką PiS-u. Oto jak jest ironia losu! 2020-12-11 20:14 9. Ładnie ale wolę wiosnę/lato/jesień. Nie lubię zimy, bardzo. 2020-12-07 11:10 10. Precz z komuną
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

FILMY TP

Pożegnania

Album TP