Kliknij w ten pasek i umieść swoje ogłoszenie na stronie Tygodnika i w papierowym wydaniu gazety bez wychodzenia z domu.

2020-01-02 19:43:28

Blog

O CEPRACH I WARIATACH

Reklama

Czyta sobie człowiek czasem jakiś tekst, jakąś książkę sprzed lat i uderza go aktualność przeczytanego fragmentu, który niemal idealnie przystaje do współczesności. Tak mi się własnie zdarzyło gdy najpierw przedzierałem się przez centrum naszego miasteczka w kierunku domu, w przeddzień tak zwanego "Narodowego Sylwestra". A w domu wziąłem do ręki książkę, którą już od dłuższego czasu chciałem sobie przypomnieć, otworzyłem i zacząłem czytać z narastającym zdumieniem.

     "Pierwszy wypad w miasto napoi go przerażeniem. W śnieżnej zadymce, w koleinach domniemanej ulicy gnają tabuny dzikich koni poganianych przez hordę woźniców siedzących na brzeżku sanek i ryczących opętańczo. Raz wraz następują zderzenia, co chwila słup świateł samochodowych rozcina mroczną przestrzeń, wyją klaksony, drą się wystraszone kobiety, w ponętnych wygibasach suną mistrzowie deski, kuśtykają początkujące niezdary, walące się pod końskie kopyta; jeżeli wieczór, co gorsza - noc, rozgrywają się na rogach przecznic doraźne mordobicia, z lokali dobiegają skowyty i miauczenia tanecznej muzyki, pędzą karetki pogotowia, zmotoryzowane ambulanse pocztowe, wściekłe psy, roznosiciele ciastek, gazeciarze, śniegowe komięgi pełne betów. Ani się przemknąć przez jezdnię, nikt nie reguluje ruchu, chyba jakieś najechanie i maleńkie połamanie nóg wstrzymują na moment rozhukaną uliczną falę. Na próżno będzie ceprzysko wytrwale usiłował wtargnąć do jakiejś kawiarni. Oczadziały zaduchem wnętrza, migiem zostanie wypchnięty z powrotem na ulicę przez cofający się tłum, szukający nadaremnie stolika lub co najmniej krzesła".
     Wypisz wymaluj sceny z zakopiańskich ulic! W felietonie z lat trzydziestych zatytułowanym "Od cepra do wariata", Rafał Malczewski opisuje przybycie do Zakopanego w okresie świątecznym klasycznego cepra - człowieka z nizin, na dodatek "płonego i niezguły". Jak pisze Malczewski, jeżeli ów ceper - bo nie jest to ani pan, ani gość - przybędzie pod Giewont w pełnym sezonie czyli pomiędzy Wigilią i Trzema Królami: "facet będzie ugotowany na miękko i jak przyjechał ceprem, tak wyjedzie skończonym tumanem". Malczewski opisuje perypetie przybysza ze znalezieniem miejsca w zamówionym wcześniej pensjonacie, mękę podróży w zatłoczonym  pociągu, oszukańcze praktyki miejscowych kwaterodawców i gastronomów. Tekst jest sprzed osiemdziesięciu lat. lecz jeśli zamienić ówczesne realia na dzisiejsze, to opis Zakopanego w okresie świąteczno-noworocznym tchnie autentyzmem. 
     Cóż, miał rację znakomity francuski historyk Fernand Braudel pisząc, że w życiu społeczeństw mają miejsce struktury długiego trwania, niemal niezmienne sposoby istnienia, których słabo ima się czas, które pozostają trwałe mimo zmiennych realiów. Opis powyższy dedykuję wszystkim którzy w jakiejkolwiek formie musieli zderzyć się z tak zwanym "Narodowym Sylwestrem" sprzed dwóch dni. I przy tej okazji polecam gorąco cały zbiór felietonów Malczewskiego, pełen humoru, ironii, dobrych wspomnień i cennych okruchów historii Zakopanego. 
     Uprzedźmy, że opisany przez Malczewskiego ceper nie zrazi się zastaną sytuacją i będzie dalej uparcie przyjeżdżał pod Giewont. Z czasem nauczy się jak sobie tu radzić w tak zwanym wysokim sezonie i poza nim. "Po jakimś czasie, po wydaniu paru tysięcy złotych, wypiciu kilkuset litrów alkoholu, paru złamaniach i paru aferach honorowych, przestanie być ceprem i zacznie kandydować na swojaka. W chwili zaś, gdy zaawansuje na zaszczytne miano bywalca-tubylca, będzie już takim szaleńcem, że nie spostrzeże, iż jedynym dla niego przytułkiem poza Zakopanem są Tworki". 
     Jak to śpiewali na tak zwanym "Narodowym Sylwestrze"? "Jesteś szalona, mówię ci..."

Rafał Malczewski, Od cepra do wariata. Felietony zakopiańskie. Warszawa 2000.   

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Maciej Krupa 2020-01-09 14:33:14
@drew
Autor nie choruje i czuje się dobrze. Nie należy też do żadnej elity ani pato-elity. Istotnie, po przeczytaniu przed laty pracy Jana Stanisława Bystronia "Megalomania narodowa" mam problem z kategorią "narodu", bo jest to kategoria wykluczająca i wzmacniająca ksenofobię. A poza tym - jaki ma pan tytuł, żeby w imieniu całego Zakopanego i Podhala mnie stąd wyrzucać? Mieszkam tu od urodzenia, moja rodzina od pokoleń i nie mam zamiaru nigdzie się wyprowadzać. Jest pan kolejnym prymitywnym i tchórzliwym trollem na tej stronie. Proszę się podpisać imieniem i nazwiskiem, zamiast inwektyw posługiwać się argumentami i wtedy możemy podyskutować. A jak nie, to - posługując się pańskim niewybrednym językiem - wypad!
drew 2020-01-03 20:46:51
Autor oczywiście choruje na tę nieszczęsną przypadłość dzisiejszych pato-elit które z jednej strony mają straszny problem z "narodem" a z drugiej strony całkowicie straciły rozumienie pojęcia godności i jak ten biedny żul nie dają się za nic odczepić czy pozwolić o sobie zapomnieć pełniąc rolę "sumienia tegoż narodu" bo przecież co my bez nich zrobimy my niewychowane niebogi i prostacy. Zakopane czy Podhale ma dla Pana receptę - kolokwialnie rzecz ujmując "wypad":)))) Zapewniam - DAMY SOBIE RADĘ bez taniego moralizatorstwa czy brukselskiej prostytucji.
robot ny 2020-01-03 11:00:49
Teksty Witkacego jeszcze trafniejsze.:
witkacy narkotyki niemyte dusze
rozmienilismy sie na drobne.
Muzyka juz nie gra Zenek wyjechał a na narty na Słowacje
Esek 2020-01-03 09:17:49
Jak widać, od lat w tym okresie nie trzeba nikomu płacić za promocję Zakopanego za to łatwo pokazać lokalny folklor i potencjał by przechodzić z ilości w jakość
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    ZAKOPIAŃSKIE CENTRUM KULTURY PROWADZI REKRUTACJĘ OSÓB NA WOLNE STANOWISKO SPECJALISTA DS. NIERUCHOMOŚCI. Zapraszamy wszystkie zainteresowane osoby do składania ofert na w/w stanowisko w terminie od 21 października do 5 listopada 2020 r. w godz. od 9.00 do 17.00 - w siedzibie Zakopiańskiego Centrum Kultury przy ul. Kościeliskiej 7 lub na adres e-mail: finanse2@promocja.zakopane.pl. Szczegółowe informacje pod linkiem https://bip.zakopane.eu/praca#cnt
    WWW: https://bip.zakopane.eu/praca#cnt
  • SPRZEDAŻ | różne
    TANIO - MIAŁ - 691 509 754.
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie do montażu i budowy domów drewnianych. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    FIRMA DREWNEX DOMY DREWNIANE SPYTKOWICE PRZYJMIE DO PRACY KOSZTORYSANTA,PROJEKTANTA. 692 193 449.
  • POŻYCZKI
    PROMOCJA!!! GOLD CENT FINANSE W OFERCIE POŻYCZKI POZABANKOWE NA OŚWIADCZENIE DLA OSOBY O UMOWĘ PRACĘ, UMOWA ZLECENIE, EMERYTURA, RENTA, ROLNIK, DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA. ZADZWOŃ DO DORADCY T- 694 567 002.
  • ZDROWIE I URODA
    TRENER PERSONALNY (SIŁOWNIA) - WIZYTY DOMOWE, WŁASNY SPRZĘT - 506 57 62 17.
  • PRACA | dam
    GABINET W ZAKOPANEM ZATRUDNI HIGIENISTKĘ STOMATOLOGICZNĄ. Tel. po 19.00: 793 333 072.
  • PRACA | dam
    Restauracja Górska zatrudni osobę na stanowisko kucharz oferujemy prace stałą oraz sezonową. Oferujemy wysokie wynagrodzie, prace w doświadocznym zespole. Restauracja ala carte mieści się w Aparthotel Góralskim w Białce Tatrzańskiej.. 518-259-536 rest.gorska@gmail.com www.restauracjagorska.pl
    Tel.: 518-259-536
    E-mail: rest.gorska@gmail.com
    WWW: www.restauracjagorska.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARZA / KUCHARKĘ do restauracji w Zakopanem na stałe. Praca co drugi dzień, umowa o pracę. 601846659
    Tel.: 601846659
  • USŁUGI | budowlane
    DOMY OD PODSTAW, DACHY, WIATY, ALTANY, TARASY, REMONTY "WOLF BAU". 886 837 594.
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe. 500290144
    Tel.: 500290144
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam OSCYPKI wędzone i białe. 531 357 698.
  • USŁUGI | budowlane
    IZOPIANY-Ocieplenia budynków pianą PUR. Szybkie terminy realizacji. 732921706
    Tel.: 732921706
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ASYSTENTKĘ STOMATOLOGICZNĄ/HIGIENISTKĘ - Zakopane - 604 232 488.
  • PRACA | dam
    KARCZMA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OD ZARAZ: KELNERA/-KĘ z doświadczeniem, ATRAKCYJNE WYNAGRODZENIE. 533 226 109.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    MIESZKANIE W BLOKU w Zakopanem kupię bez pośredników, za gotówkę, może być do remontu, spółdzielcze itp. Tel. 519170500
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-10-22 21:50 Nad Kieżmarskim Stawem (ZDJĘCIA, WIDEO) 2020-10-22 21:30 Na Słowacji zakaz wychodzenia z domów 5 2020-10-22 21:00 Złota polska jesień w Pieninach (WIDEO) 1 2020-10-22 20:05 Asfaltu nie widać 2020-10-22 19:20 Strażacy odkażają miejskie przystanki 2 2020-10-22 18:40 Silne porywy wiatru nad Jeziorem Czorsztyńskim 1 2020-10-22 18:15 Potrącona pod szpitalem odniosła poważne obrażenia 1 2020-10-22 17:46 Kierowca miał prawie 3 promile. Zobaczcie, jak to się skończyło 6 2020-10-22 17:30 Nauka zdalna - autobusy szkolne zawieszone 2020-10-22 17:02 Pieśni papieskie i maryjne. Koncerty online (WIDEO) 2020-10-22 16:30 Za szybcy jak na posiadane prawo jazdy 1 2020-10-22 16:02 Niezbywalna Stara Szkoła 1 2020-10-22 14:54 To koniec nowotarskiej mleczarni 8 2020-10-22 14:06 Sesja w Bukowinie Tatrzańskiej (WIDEO, NA ŻYWO) 1 2020-10-22 14:03 Twoje światła-nasze bezpieczeństwo 3 2020-10-22 13:32 Makabreska na bulwarach 4 2020-10-22 13:02 Starostwo stawia wysepki na Oswalda Balzera (WIDEO) 16 2020-10-22 11:57 Potrącenie pod szpitalem na Gładkiem 3 2020-10-22 11:03 Trwa sesja zakopiańskiej rady miasta (AKTUALIZACJA) 9 2020-10-22 10:55 Dużo nowych zakażeń koronawirusem na Podhalu. W powiecie tatrzańskim zmarły 4 osoby na Covid-19 3 2020-10-22 10:31 Kolejna rekordowa liczba zakażonych koronawirusem i zmarłych na Covid-19 w Polsce 2020-10-22 10:00 Z kazachskich stepów pod Tatry 1 2020-10-22 09:00 Górale, covid-19 i Argentyna 1 2020-10-22 08:01 Corno Owca Samłela (WIDEO) 2020-10-22 07:00 Cios w plecy 3 2020-10-21 22:10 Przełęcz Knurowska 2020-10-21 21:54 Cmentarz żydowski nocą 2020-10-21 21:12 Dawna szkoła katolicka dla centrum krwiodawstwa 1 2020-10-21 20:54 Jak dobrać zasłony do wnętrza? 2020-10-21 20:50 Czy znikną reklamy w Zakopanem? 6 2020-10-21 20:32 Izolatorium w covida 2 2020-10-21 20:11 Dotacje na wymianę pieców wyczerpane - będą kolejne 4 2020-10-21 19:46 Takiej mapy jeszcze nie było. Stworzyła ją Kaśka Paluch z Zakopanego 1 2020-10-21 19:19 Lampy trzeba wyłączyć, by zwierzęta mogły migrować 9 2020-10-21 19:00 Obrady bez sołtysów i mieszkańców 1 2020-10-21 18:38 Widmo Brockenu na szlaku z Ciemniaka 2020-10-21 18:16 Zakupy dla straży 2020-10-21 18:05 Bez pobłażliwości - kierowcy tracą prawo jazdy 1 2020-10-21 17:39 Edukacja Jutra. Wyróżnienie dla nauczycielki z Gliczarowa Górnego 2020-10-21 17:32 Sesja dla mieszkańców online 2020-10-21 16:46 Krzywoń nie zostanie zabudowany 1 2020-10-21 16:28 Tablety i laptopy do nauki zdalnej 4 2020-10-21 16:01 Tak wczoraj było w Pieninach (ZDJĘCIA) 5 2020-10-21 15:15 Taki piękny krajobraz, sielanka, tylko ten jeden szczegół! 4 2020-10-21 14:52 Poszukiwania Sławka zakończone 2020-10-21 14:48 Alarm bardzo fałszywy 2020-10-21 14:30 Pasażerowie alarmują - odwołane kursy Żółtej Linii 7 2020-10-21 13:45 Opinia Czytelnika: Dlaczego nie zamkną całych szkół? 13 2020-10-21 12:59 Wesela zakazane w całej Polsce. Jesteś za, czy przeciw? (SONDA) 8 2020-10-21 12:28 Fiakrzy z Morskiego Oka skazani za znęcanie nad końmi 3
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-10-22 22:41 1. Do Reali. Pewnie pracujesz w budżetowce albo jesteś bezrobotnym i nie masz pojęcia o czym piszesz 2020-10-22 22:39 2. Z komentarzy wynika że to nie pierwszy raz. I na co wy ludzie czekacie? Aż kogoś z rodziny wam zabije? 2020-10-22 22:37 3. I cóż te testy mają dać skoro nie są w 100% pewne? 2020-10-22 22:35 4. Nasz rząd myśli o sobie, kościele i o aborcji. 2020-10-22 22:25 5. Mnie denerwują trzęsące sie światła w ciężarówkach, że policjani tego nie widzą oraz jazda z włączonymi przeciwmgielnymi z tył jak nie ma mgły. 2020-10-22 22:23 6. Mogli by tak w naszym kraju testować..Polski rząd to chyba nie granie się do takiego kroku a szkoda 2020-10-22 22:19 7. Pieniny byłyby piękne gdyby nie były zabudowane przez ludzi. Architektura Szczawnicy, to swarc mydło i powidło. Żadnego wypracowanego stylu. Natomiast, jak słoneczko świeci to wszędzie jest pięknie. 2020-10-22 22:16 8. "Wybraliśta co chcieliśta" i za trzy lata "róbta co chceta", a potem narzekajta na miasto i na starostwo. Zacznijta myśleć. 2020-10-22 22:01 9. Rozbudowali szpital tylko zapomnieli o wybudowaniu odpowiedniego chodnika dla pieszych i przejść dla pieszych. Czy kierowca na jezdni ma obowiązek sprawdzać czy z tyłu nie idzie pieszy, jeśli nie dzieje się to w obrębie przejścia dla pieszych. Czy redakcja może sprawdzić to dokładnie w ramach dziennikarskiego śledztwa. Wszak macie takiego dobrego dziennikarza śledczego. Bo prokuratura może zapomnieć - jak zwykle. 2020-10-22 21:52 10. Mądre posunięcie, jestem za.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Bojcorka

FILMY TP

Album TP