Reklama

2020-01-17 16:27:25

Reklama

Blog

WILCZYŃSKI W SENSIE ŚCISŁYM

Reklama

Ludwik Wilczyński – znany taternik i himalaista, przewodnik, prezes Polskiego Stowarzyszenia Przewodników Wysokogórskich, ale także filolog klasyczny, trener i muzyk – był do tej pory znany czytającej publiczności ze znakomitych tekstów analitycznych dotyczących dziejów polskiego wspinania oraz z kilku wywiadów jakie przeprowadził i jakie z nim przeprowadzono. Teraz mamy przed sobą jego własną książkę, zbiór tekstów wspomnieniowych, przede wszystkim z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych.

     To wspomnienia oparte głównie na anegdocie, na ustnym przekazie, literatura ulotna, która – niezapisana – przepadnie bezpowrotnie. Dawniej trwała w ustnej tradycji, podczas długich posiadów w schroniskach, na taboriskach, w kolebach, na planowanych i nieplanowanych biwakach. Przy wódce, winie, piwie i na trzeźwo. Dziś młodzi wspinacze i turyści częściej rozmawiają z własnym telefonem, niż z sąsiadem przy stole. Tradycja ustna zamiera, marnieje, gaśnie. 
Stąd zapewne pomysł Ludwika Wilczyńskiego, żeby spisać te opowieści, nadać im formę lapidarnej anegdoty, bądź rozbudowanej wspinaczkowej bujdałki. Jako filolog klasyczny autor wie, że niezapisana ustna tradycja nie przetrwa i przywołuje – gwoli uzasadnienia – Homera i Odyseję (toutes proportions gardées). I wspomina. Smacznie, z polotem, elegancką, giętką polszczyzną, z wyczuciem trafnej puenty. Znajdziecie tu zgrabne bon moty: „Kilka minut spędziliśmy na ożywionym milczeniu...”, czy też: „Bycie lektorem języka polskiego na Podhalu to nie jest lekka praca”, żeby poprzestać na dwóch tylko. 
     Snując opowieści Wilczyński kreśli lapidarne, bądź nieco bardziej rozbudowane, portrety ludzi, których spotkał na górskim szlaku. Partnerów, z którymi wiązał się liną, postaci historycznych oraz charakterystycznych dla górskiego środowiska oryginałów i odmieńców: Druciarza, Rika Malczyka, Janusza Hierzyka i innych. „Całe nasze środowisko w jakiś sposób odstawało od peerelowskiej »normy«, ale tacy jak Jurek Rudnicki odstawali w sposób obraźliwy dla systemu i dla ponadczasowej sztampy. To była kreacja i wartość w tych smutnych czasach. Druciarz jest ojcem całej galerii niesamowitych typów, od Hierza, przez Dziadka i Rika, aż po »sportowego« Mechaniora. Outsiderzy – ludzie osobni – są wartością w każdym czasie”.
     Autor ma własne zdanie na temat rozmaitych zjawisk i nie boi się go wyrazić wprost. O masowej turystyce i tatrzańskich schroniskach pisze gorzkie słowa: „Nasze najbardziej wspinaczkowe terytorium, Doliną Rybiego Potoku zwane, zamienia się, a właściwie już bardzo dawno zamieniło się w przedsiębiorstwo pielgrzymkowe. Schronisko przy Morskim Oku jest schroniskiem tylko »po godzinach«, czyli kiedy kuchnia kończy wydawanie Big Moków, a ciemności zganiają w dół ostatnich z kilkunastotysięcznego tłumu. Schronisko mniej więcej od dziesiątej do osiemnastej jest dobrze zorganizowanym fastfoodem, co nie jest pomysłem ani państwa Łapińskich, ani ich następców. Powodem jest rzeczywiście narodowy charakter tej części Narodowego Parku. To jest prawdziwa atrakcja tego miejsca, bo czymże jest zobaczenie kilku snujących się kozic lub świstaka w porównaniu z kilkunastotysięcznym »narodem« ciągnącym codziennie asfaltem w stronę »gór« i z poczuciem, że się idzie tam, gdzie idą wszyscy”. Autor gorzko dodaje, że kiedyś schroniska: „Dawały schronienie, a usługi świadczyły jakby przy okazji. Dziś jest dokładnie na odwrót”. 
     Przy okazji opowieści o dawnych czasach przemykają postaci już historyczne – Dziunia Łapińska, Zdzisław Jakubowski zwany Szlachetnym, strażnik Marian Weron. A także te spotykane zagranicą: Tadeusz Wowkonowicz, duch opiekuńczy Polaków w Chamonix, legendarny zakopiański wspinacz Jano Sawicki, po wojnie londyńczyk, czy paryżanin Jacek Winkler, polski mudżahedin znany jako Adam Khan. 
     Egzotycznie muszą dziś brzmieć dla młodego pokolenia opowieści o granicy państwowej w Tatrach, trudnościach z jej legalnym i nielegalnym przekraczaniem, konsekwencjach owych czynów – pościgach, aresztowaniach i przesłuchaniach, o legendarnym kapitanie Baniaku ze strażnicy WOP na Palenicy Białczańskiej. Ponura to egzotyka, choć nie pozbawiona elementów komicznych. 
     Autor niezwykle trafnie, w kilku akapitach komentuje narodową gorączkę wokół zimowego podboju K2, głośnego hasła „K2 dla Polaków” i całej medialnej otoczki „lodowych wojowników”. „W centrum uwagi naszego nizinnego narodu znalazł się więc ostatnio himalaizm zimowy i himalajskie kolekcjonerstwo. Jedno i drugie z alpinizmem ma coraz mniej wspólnego, a wchodzenie na jakiś komplet szczytów z powodu ich położenia lub wysokości kojarzy mi się z kolekcją obrazów, ale tylko takich, których powierzchnia ma, powiedzmy, ponad cztery metry kwadratowe. […] Pierwsi nasi lodowi wojownicy-kolekcjonerzy, na przykład Jurek Kukuczka, Wanda Rutkiewicz i Krzysiek Wielicki, to byli jeszcze wybitni wspinacze. Teraz wybitni wspinacze w tym towarzystwie zdarzają się już tylko czasem, a coraz więcej jest wspinaczy przeciętnych i wręcz słabych, nie mówiąc o tych, których droga do jako takiej sprawności to rozpoznanie bojem już tam, wysoko. […] Polak Lodowy Wojownik to raczej krem na narodowe kompleksy, a alpinistów wciąż u nas przybywa, lecz są to alpiniści przemysłowi”.  
     Autor ma prawo do radykalnych opinii w tym zakresie, bo sam należał do wspinaczkowej elity. Jest w tej książce krótkie opowiadanie o wejściu wschodnią ścianą Dhaulagiri w stylu alpejskim w roku 1980, podczas którego partnerami Ludwika byli: Wojciech Kurtyka, René Ghilini i Alex MacIntyre. 
     Są w tej książce wspomnienia z krótkiej nauczycielskiej kariery autora w Gliczarowie Górnym, są obrazki z zagranicznych wyjazdów w Andy, Kaukaz i Himalaje, są reminiscencje narciarskie. 
     Opowieściom i bujdałkom towarzyszą rysunki Witolda Sas-Nowosielskiego, znanego wspinacza z grupy Kaskaderów, autora licznych rysunków satyrycznych, które od wielu lat ukazują się na łamach czasopism górskich i nie tylko. Jest ich w książce kilkadziesiąt. Niektóre są śmieszne. Najlepszy jest na okładce książki i nie jest satyryczny. Osobiście wolałbym więcej tekstów Wilczyńskiego. Aż prosi się o rozbudowanie dział anegdot i opowieści przewodnickich, wszak autor od kilkunastu lat praktykuje jako przewodnik wysokogórski. 
     W zamykającym książkę opowiadaniu sylwestrowym Ludwik Wilczyński stworzył na Podhalu nową miejscowość: Podczerwienne. Dom Włodka Poburki stoi w Czerwiennem, a Podczerwone to zupełnie inna wieś, choć w tej samej gminie. Ale to drobiazg. Nie jest natomiast drobiazgiem zupełny brak korekty. Nie policzyłem wszystkich błędów i literówek, ich imię – legion. Nieszczęsne Murzasichle, poza poprawną wersją nazwy wsi, doczekało się aż trzech innych: „Murzasihla” (s. 47); „Murzasilhla” (s. 133); „Murazasihla” (s. 150). Nie winię za to tylko autora, redaktor i korekta wyraźnie nie stanęli na wysokości zadania. 
     Czekam jednak na jakąś poważniejszą książkę Ludwika Wilczyńskiego. Jego eseistyka wspinaczkowa i historyczna jest wysokiej próby, wywiady interesujące, polszczyzna znakomita, fascynacje literackie czytelne (Jerzy Pilch), a życie pełne zwrotów i przygód. Może się doczekam…

Ludwik Wilczyński, Witold Sas-Nowosielski, Jak dobrze nam zdobywać góry
Katowice: Wydawnictwo Stapis, 2019, 216 s. – (Literatura górska na świecie) – zł 34,90

Tekst ukazał się w kwartalniku "Tatry", nr 70, jesień 2019, s. 194-195

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
miejscowy turysta 2020-01-17 18:13:27
Kolejna pozycja z cyklu "must have".
Dobrze że wydawnictwo Stapis wciąż istnieje i wydaje :)
  • PRACA | dam
    PENSJONAT "Willa Park" W CENTRUM ZAKOPANEGO ZATRUDNI PRACOWNIKA DO PRZYGOTOWYWANIA ŚNIADAŃ ORAZ SPRZĄTANIA POKOI. Kontakt: 509578689
  • PRACA | dam
    PENSJONAT "Willa Park" W ZAKOPANEM ZATRUDNI: KIEROWNIKA RECEPCJI/RECEPCJONISTĘ. Kontakt: 509170212
  • USŁUGI | inne
    DEZYNFEKCJA POMIESZCZEŃ, CERTYFIKOWANA, METODĄ FUMIGACJI. TANIO! 500 086003
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam cieliczkę rasy Jersey. 880145487
    Tel.: 880145487
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE, TAPETOWANIE, GŁADZIE, FARBY STRUKTURALNE I TYNKI DEKORACYJNE - Tel. 601 793 866, www.FABRYKASTRUKTURY.pl
    WWW: www.FABRYKASTRUKTURY.pl
  • PRACA | dam
    Restauracja Schronisko Smaków Magda Gessler w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni kucharza z doświadczeniem..kontakt@schroniskosmakow.pl 509825332
    Tel.: 509825332
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • PRACA | dam
    Biuro Księgowe AUDITPLUS zatrudni do biura w Zakopanem: - SAMODZIELNYCH KSIĘGOWYCH - pełna księgowość i KPiR - wymagane doświadczenie; - SPECJALISTÓW ds. kadr i płac - wymagane doświadczenie; Zadaniem zatrudnionych osób będzie obsługa księgowa prestiżowych klientów firmy przy współpracy z pozostałymi członkami zespołu i pracownikami klientów a także z doradcą podatkowym i biegłym rewidentem. Oferujemy: umowę o pracę w pełnym wymiarze, atrakcyjne zarobki, pracę od poniedziałku do piątku w firmie księgowej działającej na rynku ogólnopolskim i dobrą atmosferę w młodym, dynamicznym, kilkunastoosobowym zespole, szkolenia i wyjątkową szansę rozwoju osobistego. Wymagamy: zaangażowania w zlecone obowiązki i absolutnej dyskrecji Zgłoszenia proszę składać przesyłać na: praca@auditplus.pl
    E-mail: praca@auditplus.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ/SPRZĄTANIE POKOI na wakacje - Zakopane, Jaszczurówka - 601504486
  • PRACA | dam
    FIRMA NAWIĄŻE WSPÓŁPRACĘ W NOWYM TARGU Z: FRYZJERAMI, KOSMETYCZKAMI, MANICURZYSTKAMI, MASAŻYSTAMI I REHABILITANTAMI - DO OTWARCIA WSPÓLNEGO SALONU. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO RECEPCJI. Możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO SPRZĄTANIA, sezonowo lub na stałe, możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO KUCHNI, UMIEJĄCĄ SAMODZIELNIE GOTOWAĆ. Możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    Pensjonat w centrum Zakopanego zatrudni POKOJOWE. Kontakt 666378357
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo - wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w Zakopanem KUCHARKI, POMOC KUCHENNĄ, BUFETOWE. Atrakcyjna płaca. Tel. 502271486.
  • PRACA | dam
    PRACA W AUSTRII: murarz, cieśla, operator żurawia. Austriackie warunki. BauPersonal, (nr cert. 4726), info@baupersonal.pl,www.baubersonal.pl 513106189, 668835085
    Tel.: 513106189, 668835085
    E-mail: info@baupersonal.pl,
    WWW: www.baubersonal.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KIOSK HANDLOWY pow. 25m2, ZAKOPANE, NOWOTARSKA 3A. 602300070
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni osobę na stanowisko: SERWISANT Oferujemy: umowę o pracę, niezbędne szkolenia, możliwość rozwoju zawodowego. Wymagania: znajomość rozwiązań IT, wykształcenie techniczne, znajomość języka angielskiego, czynne prawo jazdy kat.B. Główne obowiązki: instalacja i serwis systemów kontroli dostępu; utrzymanie sieci teleinformatycznych Klienta; prowadzenie dokumentacji technicznej i serwisowej. CV prosimy przesyłać na adres praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. z siedzibą w Białce Tatrzańskiej przy ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • PRACA | dam
    KELNERKI/-ÓW - 668115397
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DREWNIANE GÓRALSKIE DOMKI - DO PRZENIESIENIA - 668115397
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM - tel. 607506428
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    VIDEO - TRANSMISJA NA ŻYWO IMPREZ OKOLICZNOŚCIOWYCH (ŚLUBÓW, KOMUNII, POGRZEBÓW, itp.) - Tel. 605 670 650
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-08-11 00:27 Pożar w Długopolu (Zdjęcia) 2020-08-10 21:37 Wieża z pieczątką 2020-08-10 21:00 Skansen różnorodności 2020-08-10 20:30 We wtorek msza w 26. rocznicę tragicznej śmierci ratowników i pilotów 2020-08-10 20:05 Ogródki jak marzenie 2020-08-10 19:30 Pielgrzymka rowerowa dotarła na Hel 2020-08-10 18:45 Pięć mandatów dla romskiej orkiestry 10 2020-08-10 18:15 Białorusini już się nie zatrzymają na czerwonym świetle 2 2020-08-10 17:44 Żmija w kuchni, no prawie żmija… 2020-08-10 17:00 Ewakuacja turystki ze Żlebu Kulczyńskiego (WIDEO) 2020-08-10 16:44 Zakopiański Festiwal Literacki 2020-08-10 16:16 Mecenat Małopolski rozstrzygnięty 2020-08-10 15:30 Opryski wstrzymane - pszczoły uratowane 2 2020-08-10 14:45 Strażacy z Gliczarowa Górnego budują dom Świderkom 2020-08-10 14:00 Sabałowe Bajania w czasie pandemii 2020-08-10 13:19 Kolejna kradzież volkswagena. Tym razem w Bukowinie 1 2020-08-10 12:53 Spotkania górskie. Gościem Apoloniusz Rajwa 2020-08-10 12:28 Poszukiwana czasza spadochronu 2020-08-10 11:38 Duży korek z Tylmanowej do Krościenka 6 2020-08-10 11:13 Rekord zakażeń w Małopolsce. Na Podhalu 7 przypadków 4 2020-08-10 10:29 Groźny wypadek w Orawce 2020-08-10 10:19 Nocne dachowanie w Skrzypnem 2 2020-08-10 10:00 Na razie mamy piękną pogodę, ale uważajcie na burze 2020-08-10 09:00 Przystanki zasypane śmieciami 4 2020-08-10 08:00 Kierowcy na rondzie Prymasa Tysiąclecia 2020-08-09 21:26 Śmigłowiec TOPR na Przysłopie Miętusim (WIDEO, ZDJĘCIA) 2020-08-09 21:00 Gdzie diabeł nie może, tam babe pośle (WIDEO) 2020-08-09 20:33 Wirtualny festiwal 1 2020-08-09 19:27 Potrącenie rowerzysty w centrum Zakopanego 4 2020-08-09 18:55 Potrącenie rowerzysty w Poroninie 4 2020-08-09 18:00 Bernardyni z sanktuarium 4 2020-08-09 17:27 Toprowski Sokół znów w akcji 2020-08-09 17:08 Nad Morzem nie ma tłumów 2020-08-09 17:00 Krościenko chce być miastem 2 2020-08-09 16:57 Sokół poleciał na Kopę 1 2020-08-09 16:00 Górale góralowi w potrzebie 2020-08-09 15:02 Pośród chałup Tour de Pologne 2020-08-09 15:00 Rocznicowe wejście na Rysy 2 2020-08-09 14:52 Kolarze już na trasie 2020-08-09 14:50 Śmiertelny wypadek w Dolinie za Bramką. Znamy szczegóły 2020-08-09 14:42 Śmierć w Tatrach 1 2020-08-09 14:00 Pod Tatrami ciepło ale nie upalnie 1 2020-08-09 13:00 Kolejka do kolejki na Kasprowy niewielka 7 2020-08-09 12:00 Dziś kolarze z Zakopanego jadą do Krakowa. Utrudnienia w ruchu 2020-08-09 11:28 Rondo z patronatem 22 2020-08-09 10:41 Kolejne zachorowania na koronawirusa na Podhalu 2020-08-09 10:34 Rondo do święcenia 4 2020-08-09 10:01 Turysta źle się poczuł na szlaku 2020-08-09 10:00 Zaloty i wzloty… zakochana kozica, niedźwiedź na diecie 2020-08-09 09:00 Wirtualna Parowozjada
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-08-10 21:54 1. Do Turysta Tak się składa drogi panie, że ja też od ponad 40-stu lat bywam w "Zakopcu" tylko trochę częściej bo tu się urodziłem i mieszkam. Tak się też składa, że akurat np mnie, jak i moim znajomym Zakopiańczykom takie badziewie i " cała masa wszelakich grajków i innych magików" przeszkadza i zawsze przeszkadzała.Tak się również składa, o czym Pan pewnie nie wie, że Zakopane to nie tylko turyści, ale przede wszystkim mieszkańcy, którzy chcą normalnie żyć i funkcjonować, a nie tylko usługiwać przyjeżdżającej tutaj na kilka dni chordzie z pieniążkami, której się wydaje, że się im wszystko z tego powodu należy. Zakopiańczycy wcale nie chcą patrzeć na Orkiestry Cygańskie, Peruwiańczyków z gitarami, człowieka z pytonem na szyi, klaunów, tancerzy z przenośnym magnetofonem i materacykami, rowerem z odwrotną kierownicą i całą masą naciągaczy których zawsze tu było pełno. Dlatego właśnie bardzo dobrze, że Straż Miejska egzekwuje przepisy i spełnia rolę do której została powołana. Za chwile odezwą się pewnie oburzone głosy, że gdyby nie turyści to to czy tamto. Od razu więc informuję, że nie żyję z turystów, nie mam pensjonatu na 2000 gości, nie jestem busiarzem, hotelarzem, ani nie mam tutaj żadnego biznesu. Pracuję w państwowej firmie nie związanej z turystyką i całkiem dobrze sobie radzę :) 2020-08-10 21:41 2. Tymi mandatami mogą se najwyżej podetrzeć nos. Są nie do ściągnięcia i dlatego będą grać dalej a Trzaskoś będzie pozorował jak zwykle pracę marnując papier na kolejne mandaty. 2020-08-10 21:18 3. Ja bym się zastanowił czy ktoś nie podrobił kluczyków np podczas naprawy, bo coś za szybko te autka odjeżdżają 2020-08-10 21:14 4. Czyżby PLK zastosowało rozwiązanie proste jak konstrukcja maszyny do młocki,o którym pisałem kila dni temu? 2020-08-10 21:03 5. Darujcie sobie, krupówki i park kulturowy w czasach co wszystko jest na sprzedaż. To miejsce o nazwie Krupówki miało swój niepowtarzalny charakter w czasach PRL. 2020-08-10 20:23 6. Do "Stanley Staywsiok" - Niczego nie przespałem. Mówię jedynie że NICZEGO dobrego z tego niby "parku" nie wyszło (no może poza zniknięciem paru szpetnych reklam i banerów). Krupówki zostały tak bardzo zdegradowane kulturowo że nazywanie jakiś przepisów "parkiem kulturowym" jest zwyczajnie śmieszne. 2020-08-10 20:18 7. Turysto, jak wrócisz do siebie , postaraj się byś w pracy i w domu mógł przez parę godzin codziennie słuchać wrzasków. Będziesz miał wczasy przez cały rok. 2020-08-10 20:07 8. Zachorowań z dnia na dzień wiecej,dane nie oddają realjów,system niewydolny,na wyniki czeka się kilka dni.Otworzono drugi szpital jednoimenny w Krakowie na Kopernika.Pora konczyć wakacje!!! 2020-08-10 19:57 9. @Turysta - Chyba przespałeś ostatnie kilka lat, tzw. park kulturowy nie powstał z dnia na dzień. 2020-08-10 19:54 10. W naszej bananowej krainie juz niedlugo bedzie bardzo podobnie.
2020-08-08 20:35 1. Wierćcie wierćcie. Nie ma to jak dobry PR. Bo póki co nie widzę, żeby na celu była ekologia. 2020-08-02 11:10 2. Rekonstrukcja nieco zafałszowana. W godzinie W ledwie co 20 powstaniec miał jakąkolwiek broń. 2020-07-29 14:50 3. Piękne miejsce i coraz bardziej popularne. A jeszcze 10-15 lat temu zwykle było tam pustawo nawet przy pięknej pogodzie. 2020-07-04 14:02 4. Jest i nasz Zacharko! Parcie ma chłopina na szkło nieopisane; lata 70 - 80 PZPR; później Solidarność; Loża Masońska Zamoyskiego i teraz PiS... 2020-07-04 13:24 5. Czemu on tego pedofila ułaskawił? Czemu tak opieszale działają z pedofilia kościelną? Czy mają w tym jakiś interes? 2020-07-03 23:52 6. to głosuj na tego,co go ta od olimpiady do JPIi porównała,będziesz miała i ośmiorniczki i ..... 2020-06-30 22:12 7. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 8. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 9. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 10. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania