Reklama

2020-03-31 21:23:42

Reklama

Blog

KLĄTWA BOGINI NANDA

Reklama

Bracia i Siostry. W tym trudnym czasie przedłużającej się dla nas wszystkich swoistej kwarantanny, chcę w tym miejscu przypomnieć kilka książek z ubiegłego roku, które warto przeczytać, a które mogły komuś umknąć w natłoku nowości wydawniczych. Nasze spotkania "Czarne na białym" jak wszystkie wydarzenia kulturalne uległy zawieszeniu, więc kontynuujmy je w tym miejscu w szczątkowej formie, nie zapominając o lekturze w tym ponurym czasie. Dziś o książce Dariusza Jaronia o pierwszej polskiej wyprawie w Himalaje. Niejako zapowiedź jego drugiej książki, która właśnie się ukazała, o zakopiańskich narciarzach, o której też napiszemy w stosownym czasie.

     Historia pierwszej polskiej wyprawy w Himalaje nadaje się na scenariusz dobrego filmu sensacyjnego. W 1939 roku czterech polskich wspinaczy, pokonując liczne trudności i komplikacje, wyjechało do Indii, by zdobyć siedmiotysięcznik Nanda Devi East, położony w Himalajach Garhwalu. 2 lipca 1939, po licznych perypetiach, na wierzchołku mierzącym 7434 metry stanęli dwaj wspinacze: Jakub Bujak i Janusz Klarner. Był to wówczas szósty co do wysokości szczyt świata, na którym stanęła stopa człowieka. Podniesieni na duchu tym sukcesem Polacy przenieśli obóz pod nieodległy masyw Tirsuli o trzech wierzchołkach, z których najwyższy mierzy 7150 metrów. W obozie trzecim na wysokości 6150 metrów wielka śnieżna lawina pogrzebała dwóch uczestników wyprawy – jej kierownika Adama Karpińskiego i Stefana Bernadzikiewicza. Zginęli bez świadków, zapewne w nocy, we śnie. Pozostali przy życiu Bujak i Klarner zwinęli obozy, wrócili do cywilizacji i wyruszyli w drogę powrotną do kraju.
     Kiedy płynęli do Europy na pokładzie statku „Victoria”, dotarła do nich wiadomość o wybuchu wojny. Wysiedli po drodze w Port Saidzie, przez Aleksandrię i Bukareszt 12 września 1939 roku dotarli do Lwowa. Janusz Klarner wziął udział w kampanii wrześniowej, potem był żołnierzem Armii Krajowej, brał udział w Powstaniu Warszawskim, przeżył. Jakub Bujak rozdzielony z rodziną postanowił dotrzeć do polskiego wojska na Zachodzie. Przez zieloną granicę w Gorganach przedostał się na Węgry i dotarł do Anglii. Jako wysokiej klasy specjalista w czasie wojny pracował w fabryce silników lotniczych Rolls Royce’a.  W Anglii nadal chętnie jeździł w góry żeby się wspinać. W lipcu 1945 roku w towarzystwie Lorny Wilkinson wyjechał na wakacje do Kornwalii, gdzie oboje zaginęli bez śladu. Znaleziono ich namiot i rzeczy osobiste, ciał nie znaleziono nigdy. Nie wiadomo co stało się z Jakubem Bujakiem. Janusz Klarner 17 września 1949 roku wyszedł ze swojego mieszkania przy ulicy Lipskiej w Warszawie i rozpłynął się w powietrzu – zaginął bez śladu. Mimo licznych hipotez i prób odkrycia prawdy, nigdy go nie odnaleziono, nie wiadomo co się z nim stało.
     Niektórzy mówili o klątwie Nanda Devi. Nazwa szczytu to jedno z imion hinduistycznej bogini śmierci – Kali. Wszyscy uczestnicy wyprawy zginęli, bądź zaginęli. Bogini Nanda nie wypuściła ich ze swoich objęć. Zdobywcy szczytu przed śmiercią zdążyli jednak opisać swój sukces. Książka Janusza Klarnera Nanda Devi, ukazała się dopiero po jego śmierci w 1956 roku. Zapiski Jakuba Bujaka zebrała i opracowała jego córka Magdalena Bujak-Lenczowska, wydano je w książce zatytułowanej Dziennik himalajski i inne pisma Jakuba Bujaka w roku 2015.
     A kilka miesięcy temu nakładem Wydawnictwa Marginesy ukazała się monografia tej pierwszej polskiej wyprawy w Himalaje pióra Dariusza Jaronia, zatytułowana Polscy himalaiści. Autor zrobił solidną źródłową kwerendę, dzięki czemu dowiadujemy się o wielu bądź nowych, bądź mało znanych faktach dotyczących tej wyprawy. 
     Plany Polaków były niezwykle ambitne. Adam Karpiński, późniejszy kierownik wyprawy i spiritus movens całego wydarzenia, planował początkowo wyprawę na niezdobyty jeszcze wówczas Mount Everest! Zdumiała mnie wiadomość, że według „Gazety Lwowskiej” kierownikiem tej ekspedycji miał być „najlepszy przewodnik tatrzański Daniel Gąsienica”. Bowiem Jan Gąsienica-Daniel miał już wówczas 68 lat, a w miesiąc po podaniu tej wiadomości zginął w wodach Pięciostawiańskiej Siklawy.
     Kiedy okazało się, że Everest jest zarezerwowany dla Anglików, a Polacy odbyli z sukcesem dwie wyprawy w Andy i ekspedycje na Spitsbergen, w Alpy i Kaukaz, Karpiński zaproponował cel jeszcze bardziej ambitny, pisząc na łamach pisma „Taternik”: „Namawiam na K2: góra olbrzymia, więc tym większa chwała dla narodu, który na niej walczy”. Jak wiemy, walczy do dziś, tyle że zimą. Ale w 1939 roku K2 nie było dane Polakom. Dostali zezwolenie na cel dużo niższy, ale ambitny sportowo.
     Klub Wysokogórski wytypował na wyprawę swoich czołowych wspinaczy. Byli to, poza znanymi nam już Bernadzikiewiczem, Bujakiem i Karpińskim: Stanisław Groński, Konstanty Narkiewicz-Jodko, Wiktor Ostrowski, Witold Henryk Paryski, Jerzy Pierzchała, Jan Staszel i Wawrzyniec Żuławski. Same asy. Nie wszyscy mogli, nie wszyscy chcieli. Początkowo miał pojechać Paryski. Nie pojechał. Zastąpił go mało znany taternik, bez wielkich osiągnięć, ale z pieniędzmi. Zamożny ojciec Janusza Klarnera, minister w rządzie II Rzeczpospolitej, pożyczył pieniądze, które pozwoliły domknąć budżet wyprawy.
     Książka Dariusza Jaronia opowiada o marzeniach, o zabiegach dyplomatycznych i przygotowaniach. Autor prezentuje sylwetki protagonistów, przebieg wyprawy, tragiczny jej koniec i losy pozostałych dwóch wspinaczy. Jego spokojna, nieco zdystansowana opowieść zmienia się w reportaż śledczy, kiedy próbuje na podstawie nielicznych przesłanek przeanalizować te dwa zdumiewające zaginięcia – Jakuba Bujaka i Janusza Klarnera. Książka wiele zawdzięcza córce tego pierwszego Magdalenie Bujak-Lenczowskiej, która miała niespełna cztery lata, kiedy ojciec wyruszał w Himalaje i kiedy widziała go po raz ostatni. Stała się wierną kronikarką jego życia, gromadzącą wszelkie dokumenty i fotografie, relacje i okruchy.
     Książkę ilustrują archiwalne fotografie z epoki, a posłowie poświęcone jest rocznicowej wyprawie, zorganizowanej przez wnuka Jakuba Bujaka – Jana Lenczowskiego w 2009 roku, siedemdziesiąt lat po zdobyciu Nanda Devi East. Góra się obroniła. W bazie wyprawy postawili tablicę upamiętniającą pierwszych zdobywców. Jedno jest pewne – już w 1939 roku Polacy osiągnęli w Himalajach wielki sukces, wchodząc jako pierwsi na trudny, wysoki i piękny szczyt. A Dariusz Jaroń przypomniał o tym szerokiej publiczności, pisząc tę zajmującą książkę.

Dariusz Jaroń, Polscy himalaiści. Pierwsza polska wyprawa w Himalaje. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2019, 320 s., 39,90 zł

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Restauracja Schronisko Smaków Magda Gessler w Bukowinie Tatrzańskiej poszukuje kelnerów z doświadczeniem. Oferujemy: prace stałą, wysokie zarobki (podstawa + premia od obrotu - nawet do 6%), elastyczny grafik, możliwość rozwoju, szkolenia..kontakt@schroniskosmakow.pl 668414988
    Tel.: 668414988
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo - wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    Przyjmę kobietę do PRACY NA PRALNI w Leclercu w Nowym Targu, ul. Składowa 2. Praca od zaraz, na umowę o pracę. Dogodne warunki pracy. Bez kwalifikacji, do przyuczenia. 604 266 616.
  • ANTYKI
    KOLEKCJONERSKIE TARGI STAROCI. PLAC NIEPODLEGŁOŚCI. 5-9 sierpnia. 668589537
    Tel.: 668589537
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w Zakopanem KUCHARKI, POMOC KUCHENNĄ, BUFETOWE. Atrakcyjna płaca. Tel. 502271486.
  • PRACA | dam
    Poszukujemy: KOBIET I MĘŻCZYZN oraz HOUSEKEEPER`A DO SPRZĄTANIA kompleksów hotelowych w Zakopanem. Różne godziny sprzątania. Stawki od 17,90 zł do 26,50 zł /h brutto. Tel. 603150522 [Juwentus Serwis-wpis do rejestru agencji zatrudnienia 11603 oferta zatrudnienia tymczasowego]
  • PRACA | dam
    PRACA W AUSTRII: murarz, cieśla, operator żurawia. Austriackie warunki. BauPersonal, (nr cert. 4726), info@baupersonal.pl,www.baubersonal.pl 513106189, 668835085
    Tel.: 513106189, 668835085
    E-mail: info@baupersonal.pl,
    WWW: www.baubersonal.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ/SPRZĄTANIE POKOI na wakacje - 601504486
  • PRACA | dam
    "TESKO" Tatrzańska Komunalna Grupa Kapitałowa Spółka z o.o. w Zakopanem zatrudni ŁADOWACZA do Zakładu Transportu Odpadów, praca stała, na pełen etat. Nr tel. 18 20 25 633, tesko@tesko.pl
    E-mail: tesko@tesko.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KIOSK HANDLOWY pow. 25m2, ZAKOPANE, NOWOTARSKA 3A. 602300070
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, NOWE, UMEBLOWANE MIESZKANIE 50m2, CENTRUM NOWY TARG ul. Krzywa. 608806408
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni osobę na stanowisko: SERWISANT Oferujemy: umowę o pracę, niezbędne szkolenia, możliwość rozwoju zawodowego. Wymagania: znajomość rozwiązań IT, wykształcenie techniczne, znajomość języka angielskiego, czynne prawo jazdy kat.B. Główne obowiązki: instalacja i serwis systemów kontroli dostępu; utrzymanie sieci teleinformatycznych Klienta; prowadzenie dokumentacji technicznej i serwisowej. CV prosimy przesyłać na adres praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. z siedzibą w Białce Tatrzańskiej przy ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL DO WYNAJĘCIA, Zakopane centrum, 27 m2 - TEL. 694266522
  • PRACA | dam
    Niemcy stała praca! ALP Bau zatrudni na stałe, na niemiecką umowę murarzy oraz cieśli. Stawki 15,40-16,50 eur brutto/h, samochody i mieszkania firmowe, zjazdy do kraju co 2 tygodnie.praca@alp-bau.plwww.alp-bau.pl 722240044
    Tel.: 722240044
    E-mail: praca@alp-bau.pl
    WWW: www.alp-bau.pl
  • PRACA | dam
    KELNERKI/-ÓW - 668115397
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DREWNIANE GÓRALSKIE DOMKI - DO PRZENIESIENIA - 668115397
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM - tel. 607506428
  • USŁUGI | budowlane
    KOMINKI, PARAPETY, SCHODY MARMUROWE, NAGROBKI. KRÓTKIE TERMINY. 601 958 378 Tel.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    VIDEO - TRANSMISJA NA ŻYWO IMPREZ OKOLICZNOŚCIOWYCH (ŚLUBÓW, KOMUNII, POGRZEBÓW, itp.) - Tel. 605 670 650
  • RÓŻNE
    PRZYJMĘ GRUZ, ZIEMIĘ. 691 434 133. Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-08-03 22:40 Zaginęła suczka lablador 2020-08-03 21:50 Trening karate na królowej Beskidów 2020-08-03 21:17 Wieczór z Andrzejem Zawadą 2020-08-03 20:35 Kociaki szukają dobrych opiekunów 2020-08-03 20:02 Spartan Race powraca na Kotelnicę Białczańską w nowych warunkach 2020-08-03 19:20 W najbliższy weekend Tour de Pologne. Utrudnienia w ruchu 3 2020-08-03 18:30 Czworonogi do adopcji 2020-08-03 17:35 Ruda "zguba" czeka na pana w psim hotelu 2020-08-03 17:01 Dwulatka pod kołami 2020-08-03 16:14 Kolejna tragedia podczas prac polowych 2 2020-08-03 15:19 Będą poważne utrudnienia w ruchu w centrum Nowego Targu 1 2020-08-03 14:20 Stanisław Kostka patronem szkoły 2020-08-03 13:20 Ulica Strążyska śmietniskiem 8 2020-08-03 12:30 Polski taternik zginął w Tatrach Słowackich. Nadchodzi zmiana pogody 2020-08-03 12:00 Korfu - grecka wyspa pełna zieleni 2020-08-03 11:54 Covid w szpitalu 2 2020-08-03 11:20 Urząd wprowadza ograniczenia, ośrodek otwarty 2020-08-03 11:06 Nowe przypadki zakażenia koronawirusem na Podhalu 3 2020-08-03 10:45 Nad Tatrami już chmury. Zdjęcia z Kasprowego Wierchu 2020-08-03 10:00 Tu znaleźliśmy raj - góralskie motele w Kolorado 1 2020-08-03 09:29 Na Łysej Polanie skradziono audi a4. Właściciele proszą o pomoc 8 2020-08-03 09:00 Aplikacja mobilna w skansenie 2020-08-03 08:00 Nowa odznaka turystyczna 2020-08-02 21:32 Dwie bacówki na Połoninie Wetlińskiej 2020-08-02 20:45 Rok Tytusa Chałubińskiego 2020-08-02 19:59 Mieszkańcy skarżą się na prywatny śmigłowiec 37 2020-08-02 19:15 Bawili się, żeby Tadzio mógł normalnie żyć (WIDEO) 2020-08-02 18:30 Pomóżmy Piotrowi 2 2020-08-02 17:45 Koronawirus na „Internie” 2 2020-08-02 17:26 Procenty w kajaku (WIDEO) 3 2020-08-02 17:00 Rower i układnie sobie życia 2020-08-02 16:15 Ludzi ciągnie do wody 1 2020-08-02 16:08 Urząd Gminy w Kościelisku na kwarantannie 3 2020-08-02 15:30 Taniec na linie 2020-08-02 14:45 Jazda pod prąd Alejami (WIDEO) 5 2020-08-02 14:04 Turystyka... dolinowa 2020-08-02 13:15 Zakopianka się korkuje 2 2020-08-02 12:30 10 nowych zachorowań na covid-19 na Podhalu 1 2020-08-02 12:22 Groźny wypadek w Lipnicy 1 2020-08-02 11:44 Kolejka na Giewont (wideo) 1 2020-08-02 11:00 Festiwal grilla w Zakopanem 2020-08-02 10:00 Kto jeszcze pamięta Andrzeja Stopkę "Nazimka" 2020-08-02 09:00 Przez 29 lat kierowała biurem rady 2020-08-02 08:30 Rada Ambasadorów zdecydowała o losach Orawy i Spisza 2020-08-02 08:00 Cienie i blaski bonu turystycznego 12 2020-08-01 22:00 94 lata temu zmarł Jan Kasprowicz 2020-08-01 21:30 Gorczańscy mieszkańcy 1 2020-08-01 21:00 Podpolewka cebulowa po orawsku (WIDEO) 2020-08-01 20:30 Strzały w mieście 2 2020-08-01 19:45 Tatrzański przelew 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-08-03 22:32 1. Jak kolega napisał, zapraszamy do Nowego Targu. Tu już mamy istne piekło, codziennie od 7 rano do 22 wieczorem, a czasami do 24-trj nieustanny hałas To już istny poligon, kilku gości terroryzuje całe miasto, ale nie tylko miasto również okolice bo ten hałas słychać w promieniu nawet kilkunastu kilometrów W sobotę było apogeum latali caluteńki dzień, a popołudniu to nawet cztery na raz latały. To przecież istny obłed Nawet telefony na policję nie pomagają Pan prezes szaleje ściąga na lotnisko co się da i kogo się da, jak tak dalej pójdzie to co będzie za rok, ca za dwa Istne piekło !!! Nowy Targ miasto gościnne ! serdecznie zaprasza turystów, obowiązkowy ekwipunek to maski gazowe i teraz jeszcze stopery do uszu i już można wypoczywać, a przepraszam zapomniałem jeszcze o smrodzie z wysypiska śmieci i jeszcze wszech obecne samochody Nauki Jazdy !!! Jak ktoś szuka niecodziennych atrakcji to zapraszamy !!! 2020-08-03 22:21 2. Czy będą zastępcze miejsca parkingowe? 2020-08-03 22:18 3. Całe szczęście, że mnie tam nie będzie w te dni. Robią całkowity paraliż w ruchu lądowym. 2020-08-03 22:11 4. I to jest mentalność "czytelniczek", które widzą winę firmy sprzątającej, a nie widzą bezczelności ludzi - może okolicznych nowobogackich mieszkańców - którzy workami i torbami podrzucają lewe śmieci i za których wszyscy pozostali płacimy!! 2020-08-03 22:02 5. To co tesko wyprawia w tym miescie to jest skandal. Kosze przepelnione sa nawet poza sezonem w miescie i przy parku tatrzanskim a potem zwierzeta w nich zeruja. Czy rada miasta spi? Trzeba zakontraktowac solidna firme w koncu!! Wstyd na caly swiat. 2020-08-03 21:40 6. Nie macie wrażenia, że ten wyścig powinien w zasadzie zmienić nazwę na "Tour de Małopolska"? Z nielicznymi wyjątkami wyścig ogranicza się do południa Polski, a najczęściej do okolic Zakopanego i Krakowa. Nie mam nic przeciwko naszym cudownym okolicom, ale czy np. lubelszczyzna nie jest piękna, Roztocze dajmy na to? Albo Pojezierze Mazurskie? A Bieszczady i super na trasę rowerową Wielka Pętla Bieszczadzka? A Dolny Śląsk, Podgórze Sudeckie, Kudowa, Złotoryja, Karpacz i Szklarska Poręba? A 500 kilometrów wybrzeża? A Stolyca nasza ukochana? Czy w Polsce tylko na Podhalu i w Krakowie są drogi nadające się do wyścigów rowerowych? 2020-08-03 21:24 7. Kurr.... weź sie zastanów co pleciesz. Ludzie umierają w domach bo nie ma karetek...bo wszystkie wożą ludzi z kaszlem do Krakowa na badania krwi...bo niby mają COVID. Twój koronawirus zabił 600 tys ludzi, prawie tyle co rocznie grypa i sporo mniej niż malaria zabija KAŻDEGO ROKU. Jaka epidemia ja sie pytam? w 1,2 miliardowym kraju (Chiny) umarło 80 tys ludzi......u nas 5 tysięcy ludzi...TYLE CO W 5 DNI umiera na raka i choroby układu krązenia. Co to jest za epidemia? Zachowujemy się jakby na ulicy szalał bezlitosny śmiertelny wirus który zabija połowe zakażonych a mamy do czynienia z ciężką grypą. Cyrk i tyle. 2020-08-03 21:10 8. Rok w rok to samo, rolnik najmądrzejszy.... Jaka tragedia? Kolejna śmierć przez głupotę. Przestańcie pisać o tragediach i piętnujcie takie wypadki jako przejaw głupoty, zamiast użalać się nad ofiarami; to może coś się zmieni. 2020-08-03 19:37 9. no w dobie powrotu do normalności tego nam potrzeba jak dziury w moście jeszcze płatne z naszych podatków ok 1 mln przez tzw burmistrza Miasta Zakopane 2020-08-03 19:28 10. Chociaż żeby był pałąk bezpieczeństwa, ale nikt o tym nie myśli dopiero jak dojdzie do wypadku i to z reguły już za póżno ,a wystarczy odpowiednio zamontować kawałek mocnej rury.
2020-08-02 11:10 1. Rekonstrukcja nieco zafałszowana. W godzinie W ledwie co 20 powstaniec miał jakąkolwiek broń. 2020-07-29 14:50 2. Piękne miejsce i coraz bardziej popularne. A jeszcze 10-15 lat temu zwykle było tam pustawo nawet przy pięknej pogodzie. 2020-07-04 14:02 3. Jest i nasz Zacharko! Parcie ma chłopina na szkło nieopisane; lata 70 - 80 PZPR; później Solidarność; Loża Masońska Zamoyskiego i teraz PiS... 2020-07-04 13:24 4. Czemu on tego pedofila ułaskawił? Czemu tak opieszale działają z pedofilia kościelną? Czy mają w tym jakiś interes? 2020-07-03 23:52 5. to głosuj na tego,co go ta od olimpiady do JPIi porównała,będziesz miała i ośmiorniczki i ..... 2020-06-30 22:12 6. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 7. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 8. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 9. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!! 2020-06-23 21:19 10. ????????????????????????????????
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Pożegnania

Bojcorka

FILMY TP