2026-04-12 15:00:50

Teatr Witkacego

Nietoperz na płycie. Poezja, muzyka i aktorska interpretacja

Reklama

Poezja Joanny Kulmowej ożywa nie tylko na scenie, ale też dzięki wydanej niedawno płycie. Aktorzy Teatru Witkacego w niezwykłej interpretacji, czyli "Nietoperz i Dwoistość".

Nowe wydawnictwo inspirowane spektaklem "Nietoperz czyli Dwoistość" to nie tylko zapis teatralnej propozycji, ale przede wszystkim poetycka podróż przez twórczość Joanny Kulmowej. Artyści Teatru Witkacego w Zakopanem udowadniają, że jej teksty wciąż brzmią świeżo, zaskakująco i przejmująco.

Spektakl, który miał swoją premierę w 2021 roku w ramach Sceny Propozycji Aktorskich, doczekał się fonograficznego rozwinięcia. Na płycie słyszymy interpretacje Joanny Banasik i Krzysztofa Najbora. Z przewagą tej pierwszej. Artyści z wyczuciem balansują między lekkością a powagą, oddając dwoistość wpisaną w sam tytuł projektu.

Ich interpretacje są oszczędne, a jednocześnie pełne emocjonalnej precyzji. Banasik wnosi do nagrań subtelność i liryczność, podczas gdy Najbor, który pojawia się w dwóch utworach "Do gacka" i "Ballada o upadłym aniele", potrafi wydobyć z tekstów Kulmowej ich ironiczny, momentami gorzki ton. Razem tworzą narrację, która nie tyle opowiada, co zaprasza słuchacza do współodczuwania. Do wejścia w świat zbudowany z krótkich form: wierszy, fraszek, miniatur dramatycznych i fragmentów autobiograficznych.

Istotnym dopełnieniem tej poetyckiej przestrzeni jest muzyka wykonywana na żywo przez zespół: Jerzego Chruścińskiego (instrumenty klawiszowe), Marcina Chryczyka (gitara basowa), Kamila Cudzicha (perkusja) oraz Macieja Gruchacza (gitara). Warstwa dźwiękowa nie dominuje, lecz subtelnie podkreśla nastrój. Od nostalgii po lekki niepokój, współtworząc klimat opowieści zanurzonej w wyobraźni i czarnym humorze.

Na uwagę zasługuje także strona wizualna wydawnictwa. Okładkę zaprojektowała Ida Maria Ciećwierz, a fotografie wykonała Iwona Toporowska. Estetyka ta dobrze koresponduje z charakterem samej poezji. Twórczości niejednoznacznej, balansującej między światłem a cieniem.

Bo twórczość Joanny Kulmowej, choć przez lata pozostawała nieco na uboczu głównego nurtu, dziś wybrzmiewa z nową siłą. Poetka, urodzona w 1928 roku w Łodzi, była nie tylko autorką wierszy, ale także prozaiczką, reżyserką i współzałożycielką Warszawskiej Opery Kameralnej. Studiowała historię, aktorstwo i reżyserię, pracowała w teatrach i wydawnictwach, a jej działalność artystyczna obejmowała zarówno scenę, jak i literaturę. W tym utwory dla dzieci i młodzieży.

W warszawskich teatrach była asystentką reżysera, często swego męża, Jana Kulmy. W 1955 objęła stanowisko redaktora działu teatralnego w wydawnictwie Nasza Księgarnia.

Sama jako reżyserka teatralna zadebiutowała w Teatrze Ziemi Łódzkiej. Kolejno pracowała w teatrach Poznania i Koszalina. W Teatrze Wybrzeże objęła funkcję kierownika literackiego. Wraz m.in. ze Stefanem Sutkowskim na początku lat 60. współtworzyła Scenę Kameralną Filharmonii Narodowej, z którą współpracowała przez kilkanaście lat.

Joanna Kulmowa jest także autorką utworów scenicznych, librett operowych, cyklu psalmów responsoryjnych, słuchowisk radiowych. Znaczącą część jej twórczości stanowią utwory adresowane do młodych odbiorców. Kierowana do dzieci poezja poetki odznacza się połączeniem humoru i głębokiego liryzmu. Autorka chętnie stosuje eksperymenty słowne, odwołuje się do świata dziecięcych przeżyć i wyobraźni. Zachowując własny, charakterystyczny styl nadaje wierszom postać refleksyjnej i lirycznej zadumy nad światem.

Jej poezję cechuje niezwykła zmienność nastrojów, od lirycznej zadumy po groteskę i dowcip. Chętnie sięgała po eksperymenty językowe, budując światy pełne wyobraźni, ale i głęboko przenikające się z otaczającą nas rzeczywistością. W okresie PRL angażowała się także w działalność opozycyjną. Pod koniec lat 70. podjęła współpracę ze środowiskami opozycyjnymi, publikowała wiersze w drugoobiegowym "Zapisie" i "Pulsie". Po wprowadzeniu stanu wojennego zamieszczała swoje utwory w czasopismach podziemnych, wydała też dwie pozycje poetyckie, popularne w drugim obiegu. Wspólnie z mężem organizowała i uczestniczyła w wydarzeniach, mieszczących się w ramach Tygodni Kultury Chrześcijańskiej.

Nieprzypadkowo Wisława Szymborska określiła ją kiedyś jako "poetkę grubo niedocenianą". Produkcja F. F. Folk Bogdana Lendy wydaje się być próbą przywrócenia jej należnego miejsca. Nie poprzez pomnikowy hołd, lecz żywe, aktorskie spotkanie z intrygującym i ponadczasowym tekstem.

To płyta, która nie narzuca interpretacji, ale otwiera przestrzeń do własnych przemyśleń i sposobów odczytania owej "nietoperzowej dwoistości". I właśnie w tej delikatnej równowadze między słowem, głosem i muzyką tkwi jej największa siła.

rav

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Galerie

Nieznana Konradówka, willa Antoniny i Konrada Nikorowiczów

Najpiękniejsze palmy w Kościele Św. Krzyża w Zakopanem

Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji

Gorąco na Walowej Górze, taki remont ludzi bulwersuje

Tatrzańskie kolory świata dla Ewy

Wagary z żonkilem w zakopiańskiej Mediatece

III Memoriał Włodzimierza Weselskiego w Zakopanem

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

PRACA | dam
ZATRUDNIĘ DORYWCZO OPERATORA KOPARKI. 608 806 408
PRACA | dam
ZLECĘ WYKONANIE FASAD I ODWODNIEŃ NA 3 BUDYNKACH W ZAKOPANEM. 608 806 408
PRACA | dam
Przyjmę murarza, cieśle. 604 131 899
Tel.: 604
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE OGÓLNOBUDOWLANE W KOŚCIELISKU. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
USŁUGI | budowlane
TYNKI I WYLEWKI MASZYNOWE tanio i solidnie, zacieranie mechaniczne, technika silosowa. Realizujemy małe i duże obiekty 18 26 550 39, 503 532 680.
SPRZEDAŻ | różne
Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. Tel. 793 887 893
SPRZEDAŻ | różne
NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
PRACA | dam
Zatrudnię pracowników budowlanych ekipy. 601 508 736.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
SPRZEDAŻ | zwierzęta
Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
PRACA | dam
Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
Tel.: 500160574
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
PRACA | dam
Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.