Reklama

2020-03-31 21:23:42

Blog

KLĄTWA BOGINI NANDA

Bracia i Siostry. W tym trudnym czasie przedłużającej się dla nas wszystkich swoistej kwarantanny, chcę w tym miejscu przypomnieć kilka książek z ubiegłego roku, które warto przeczytać, a które mogły komuś umknąć w natłoku nowości wydawniczych. Nasze spotkania "Czarne na białym" jak wszystkie wydarzenia kulturalne uległy zawieszeniu, więc kontynuujmy je w tym miejscu w szczątkowej formie, nie zapominając o lekturze w tym ponurym czasie. Dziś o książce Dariusza Jaronia o pierwszej polskiej wyprawie w Himalaje. Niejako zapowiedź jego drugiej książki, która właśnie się ukazała, o zakopiańskich narciarzach, o której też napiszemy w stosownym czasie.

     Historia pierwszej polskiej wyprawy w Himalaje nadaje się na scenariusz dobrego filmu sensacyjnego. W 1939 roku czterech polskich wspinaczy, pokonując liczne trudności i komplikacje, wyjechało do Indii, by zdobyć siedmiotysięcznik Nanda Devi East, położony w Himalajach Garhwalu. 2 lipca 1939, po licznych perypetiach, na wierzchołku mierzącym 7434 metry stanęli dwaj wspinacze: Jakub Bujak i Janusz Klarner. Był to wówczas szósty co do wysokości szczyt świata, na którym stanęła stopa człowieka. Podniesieni na duchu tym sukcesem Polacy przenieśli obóz pod nieodległy masyw Tirsuli o trzech wierzchołkach, z których najwyższy mierzy 7150 metrów. W obozie trzecim na wysokości 6150 metrów wielka śnieżna lawina pogrzebała dwóch uczestników wyprawy – jej kierownika Adama Karpińskiego i Stefana Bernadzikiewicza. Zginęli bez świadków, zapewne w nocy, we śnie. Pozostali przy życiu Bujak i Klarner zwinęli obozy, wrócili do cywilizacji i wyruszyli w drogę powrotną do kraju.
     Kiedy płynęli do Europy na pokładzie statku „Victoria”, dotarła do nich wiadomość o wybuchu wojny. Wysiedli po drodze w Port Saidzie, przez Aleksandrię i Bukareszt 12 września 1939 roku dotarli do Lwowa. Janusz Klarner wziął udział w kampanii wrześniowej, potem był żołnierzem Armii Krajowej, brał udział w Powstaniu Warszawskim, przeżył. Jakub Bujak rozdzielony z rodziną postanowił dotrzeć do polskiego wojska na Zachodzie. Przez zieloną granicę w Gorganach przedostał się na Węgry i dotarł do Anglii. Jako wysokiej klasy specjalista w czasie wojny pracował w fabryce silników lotniczych Rolls Royce’a.  W Anglii nadal chętnie jeździł w góry żeby się wspinać. W lipcu 1945 roku w towarzystwie Lorny Wilkinson wyjechał na wakacje do Kornwalii, gdzie oboje zaginęli bez śladu. Znaleziono ich namiot i rzeczy osobiste, ciał nie znaleziono nigdy. Nie wiadomo co stało się z Jakubem Bujakiem. Janusz Klarner 17 września 1949 roku wyszedł ze swojego mieszkania przy ulicy Lipskiej w Warszawie i rozpłynął się w powietrzu – zaginął bez śladu. Mimo licznych hipotez i prób odkrycia prawdy, nigdy go nie odnaleziono, nie wiadomo co się z nim stało.
     Niektórzy mówili o klątwie Nanda Devi. Nazwa szczytu to jedno z imion hinduistycznej bogini śmierci – Kali. Wszyscy uczestnicy wyprawy zginęli, bądź zaginęli. Bogini Nanda nie wypuściła ich ze swoich objęć. Zdobywcy szczytu przed śmiercią zdążyli jednak opisać swój sukces. Książka Janusza Klarnera Nanda Devi, ukazała się dopiero po jego śmierci w 1956 roku. Zapiski Jakuba Bujaka zebrała i opracowała jego córka Magdalena Bujak-Lenczowska, wydano je w książce zatytułowanej Dziennik himalajski i inne pisma Jakuba Bujaka w roku 2015.
     A kilka miesięcy temu nakładem Wydawnictwa Marginesy ukazała się monografia tej pierwszej polskiej wyprawy w Himalaje pióra Dariusza Jaronia, zatytułowana Polscy himalaiści. Autor zrobił solidną źródłową kwerendę, dzięki czemu dowiadujemy się o wielu bądź nowych, bądź mało znanych faktach dotyczących tej wyprawy. 
     Plany Polaków były niezwykle ambitne. Adam Karpiński, późniejszy kierownik wyprawy i spiritus movens całego wydarzenia, planował początkowo wyprawę na niezdobyty jeszcze wówczas Mount Everest! Zdumiała mnie wiadomość, że według „Gazety Lwowskiej” kierownikiem tej ekspedycji miał być „najlepszy przewodnik tatrzański Daniel Gąsienica”. Bowiem Jan Gąsienica-Daniel miał już wówczas 68 lat, a w miesiąc po podaniu tej wiadomości zginął w wodach Pięciostawiańskiej Siklawy.
     Kiedy okazało się, że Everest jest zarezerwowany dla Anglików, a Polacy odbyli z sukcesem dwie wyprawy w Andy i ekspedycje na Spitsbergen, w Alpy i Kaukaz, Karpiński zaproponował cel jeszcze bardziej ambitny, pisząc na łamach pisma „Taternik”: „Namawiam na K2: góra olbrzymia, więc tym większa chwała dla narodu, który na niej walczy”. Jak wiemy, walczy do dziś, tyle że zimą. Ale w 1939 roku K2 nie było dane Polakom. Dostali zezwolenie na cel dużo niższy, ale ambitny sportowo.
     Klub Wysokogórski wytypował na wyprawę swoich czołowych wspinaczy. Byli to, poza znanymi nam już Bernadzikiewiczem, Bujakiem i Karpińskim: Stanisław Groński, Konstanty Narkiewicz-Jodko, Wiktor Ostrowski, Witold Henryk Paryski, Jerzy Pierzchała, Jan Staszel i Wawrzyniec Żuławski. Same asy. Nie wszyscy mogli, nie wszyscy chcieli. Początkowo miał pojechać Paryski. Nie pojechał. Zastąpił go mało znany taternik, bez wielkich osiągnięć, ale z pieniędzmi. Zamożny ojciec Janusza Klarnera, minister w rządzie II Rzeczpospolitej, pożyczył pieniądze, które pozwoliły domknąć budżet wyprawy.
     Książka Dariusza Jaronia opowiada o marzeniach, o zabiegach dyplomatycznych i przygotowaniach. Autor prezentuje sylwetki protagonistów, przebieg wyprawy, tragiczny jej koniec i losy pozostałych dwóch wspinaczy. Jego spokojna, nieco zdystansowana opowieść zmienia się w reportaż śledczy, kiedy próbuje na podstawie nielicznych przesłanek przeanalizować te dwa zdumiewające zaginięcia – Jakuba Bujaka i Janusza Klarnera. Książka wiele zawdzięcza córce tego pierwszego Magdalenie Bujak-Lenczowskiej, która miała niespełna cztery lata, kiedy ojciec wyruszał w Himalaje i kiedy widziała go po raz ostatni. Stała się wierną kronikarką jego życia, gromadzącą wszelkie dokumenty i fotografie, relacje i okruchy.
     Książkę ilustrują archiwalne fotografie z epoki, a posłowie poświęcone jest rocznicowej wyprawie, zorganizowanej przez wnuka Jakuba Bujaka – Jana Lenczowskiego w 2009 roku, siedemdziesiąt lat po zdobyciu Nanda Devi East. Góra się obroniła. W bazie wyprawy postawili tablicę upamiętniającą pierwszych zdobywców. Jedno jest pewne – już w 1939 roku Polacy osiągnęli w Himalajach wielki sukces, wchodząc jako pierwsi na trudny, wysoki i piękny szczyt. A Dariusz Jaroń przypomniał o tym szerokiej publiczności, pisząc tę zajmującą książkę.

Dariusz Jaroń, Polscy himalaiści. Pierwsza polska wyprawa w Himalaje. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2019, 320 s., 39,90 zł

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • KOMUNIKATY
    Zakopiańskie Centrum Kultury ogłasza PRZETARG NA DZIERŻAWĘ STOISK położonych przy ul. Krupówki, ul. Na Gubałówkę oraz na Placu Pod Gubałówką w Zakopanem. Szczegółowe Informacje na stronie BIP Zakopiańskiego Centrum Kultury
    WWW: https://bip.zakopane.eu/lista/bip-zakopianskiego-centrum-kultury
  • USŁUGI | budowlane
    POKRYCIA DACHOWE, RYNNY, OBRÓBKI, PODBITKI, MALOWANIE DACHÓW, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, FASADY, ELEWACJE, OCIEPLENIA, KOMINY, MONTAŻ OKIEN DACHOWYCH. 531 001 608.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL DO WYNAJĘCIA, Zakopane centrum, 27 m2 -
    Tel.: 694 266 522
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE, TAPETOWANIE, GŁADZIE, FARBY STRUKTURALNE I TYNKI DEKORACYJNE -
    Tel.: 601 793 866,
    WWW: www.FABRYKASTRUKTURY.pl
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI ENERGICZNĄ KOBIETĘ do pracy w kuchni na stanowisko KUCHARKA, POMOC KUCHENNA.Praca stała. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI ENERGICZNĄ KOBIETĘ DO PRACY W KUCHNI na stanowisko ZMYWAK i OBIERAK. Praca stała 601 533 566, 18 20 64 305
  • KOMUNIKATY
    BAR RUMCAJS ZAPRASZA DO SPOŻYWANIA POSIŁKÓW NA MIEJSCU - Z ZACHOWANIEM OGRANICZEŃ WYNIKAJĄCYCH Z PRZEPISÓW. CZYNNY RÓWNIEŻ TARAS GÓRNY. OFERUJEMY DOWOZY - TEL. 661 119 112.
  • PRACA | dam
    Praca na zmywaku, Bukowina Tatrzańska. 14zł/h
    Tel.: 668414988
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • PRACA | dam
    Sprzątanie restauracji, Bukowina Tatrzańska. 8-12, 14zł/h, praca stała.
    Tel.: 668414988
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A. zatrudni pracowników na stanowisko: - KELNERKA, - POKOJOWA z możliwością zakwaterowania. Tel. 1820 63730, e-mail: kadry@polskietatry.pl. Szczegółowe informacje na stronie:
    WWW: www.polskietatry.pl
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    TRAKTOR C-330, stan b. dobry. PRZYCZEPA SAMOZBIERAJĄCA. 605 378 277.
  • PRACA | dam
    MAŁY PENSJONAT W PORONINIE szuka PANI DO ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA, tel. 607 863 893
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 5, serwisowane, zadbane, garażowane, r. 2008, diesel, stan bdb, oryginalna nawigacja z dotykowym ekranem, 2 komplety felg aluminiowych z oponami lato/zima, full opcja, 16.000 ZŁ -
    Tel.: 888 223 761.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM -
    Tel.: 607 506 428
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku - DWA OBIEKTY -
    Tel.: 607 506 428
  • USŁUGI | budowlane
    KOMINKI, PARAPETY, SCHODY MARMUROWE, NAGROBKI. 601 958 378
  • USŁUGI | inne
    PROFESJONALNA WYCINKA - PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH. 691317098
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię dom w Zakopanem
    Tel.: 604458153
  • RÓŻNE
    PRZYJMĘ GRUZ, ZIEMIĘ. 691 434 133.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Firma Norweska zatrudni w Oslo pomocników tynkarzy, stolarzy, malarzy, monterów rusztowań, blacharzy oraz młodych do przyuczenia w zawodzie. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 1-3 tygodni. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742
2020-06-01 14:00 Od soboty wskakujemy do basenów (WIDEO) 2020-06-01 13:00 Deszcz zmienia perspektywę 2020-06-01 12:34 Turystyka taje (WIDEO) 2020-06-01 12:00 I polecieli 2020-06-01 10:54 Wyłączyli agresora 2 2020-06-01 10:00 Zakopiańskie Monte Carlo 2020-06-01 09:00 W czerwcu pociągi przejadą kolejową zakopianką 1 2020-06-01 08:00 Najlepsze życzenie dla wszystkich pociech 2020-06-01 06:53 Jak wybrać pierwszą wiatrówkę? 2020-05-31 22:00 Wytwórnia Lodów Naturalnych - Dzień Dziecka 2020-05-31 21:45 Podnieście oceny uczniom 13 2020-05-31 20:59 Dym nad Majerczykówką 2020-05-31 20:30 Walcz z ostrym cieniem mgły, nie bądź mdły 6 2020-05-31 19:31 Tytus Chałubiński na plenerowej wystawie 2020-05-31 18:30 Kolejny parking pod Babią Górą? 6 2020-05-31 17:30 Jutro zamkną Ludźmierską - będą korki 2020-05-31 16:30 Bazar sztuki w domu - pora na świętych 2020-05-31 15:30 Stawiska cała w wodzie 2020-05-31 15:00 Wędruj ulubionymi trasami Karola Wojtyły 2020-05-31 14:15 Strążyska w deszczu? Czemu nie! (WIDEO) 1 2020-05-31 13:30 Zbutwiała atrakcja 6 2020-05-31 12:29 Potok Bystra wezbrał po opadach deszczu (WIDEO LIVE) 1 2020-05-31 11:26 Wędrujemy w śniegu po Hali Gąsienicowej (WIDEO LIVE) 2 2020-05-31 11:00 Dziś w Ochotnicy Górnej można oddać krew 2020-05-31 10:00 Jak to góralowi dobrze 2020-05-31 09:29 I po koronadyspensie - od dziś wraca obowiązek niedzielnej Mszy św. 14 2020-05-31 09:01 Ciągle pada i padać będzie nadal 2020-05-31 08:00 Powiat nie daje 4 2020-05-30 21:04 Chałupa Gąsieniców Sobczaków - filia Muzeum Tatrzańskiego otwarta od 3 czerwca 1 2020-05-30 20:00 Foliowe znaleziska na szlaku 2 2020-05-30 19:15 Krupówki w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków 7 2020-05-30 18:53 Turysta zabłądził 2020-05-30 18:04 Czyste Tatry 2020 2020-05-30 18:00 A miała być taka piękna fontanna 6 2020-05-30 17:40 Trzaskowski, Hołownia, Kamysz? A może jednak głosować na Kaczyńskiego? 29 2020-05-30 17:33 Zaczarowany dorożkarz odszedł 2 2020-05-30 17:00 Sałata po orawsku (WIDEO) 2020-05-30 16:03 Groźny wypadek w Tatrach 7 2020-05-30 15:01 Tradycyjna gospodarka ochrania wiele gatunków 2020-05-30 14:00 Chmury opanowały Trzydniowiański Wierch (ZDJĘCIA, WIDEO) 2 2020-05-30 13:00 Leśna zieleń cieszy oczy 1 2020-05-30 12:47 Ostrzeżenie przed silnymi opadami deszczu, w Tatrach śniegu 2020-05-30 12:00 Obława na crossowców 27 2020-05-30 11:00 Pod Giewontem nie tylko deszcz 2020-05-30 10:00 Pierwszy listonosz zakopiański 2020-05-30 09:00 Nie będzie wody 2020-05-30 08:00 Zapraszamy do Żeromskiego 2020-05-29 22:00 Strażackie wyzwanie 2 2020-05-29 21:15 Remonty dróg polnych 3 2020-05-29 20:44 Za symboliczną złotówkę 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-06-01 13:47 1. Do jaa - raczej Twoim prezydentem, nie moim. Ja na I Długopis RP, a raczej oprawkę do długopis nie głosuje. Nie wprowadzaj w błąd czytników i nie wmawiaj, że to prezydent wszystkich, tak nie jest /użyłaś - użyłeś formy naszym/. Pozdrawiam. 2020-06-01 12:40 2. Czy skoro parking jest nielegalny to czy powinno się pobierać opłaty? Na Równicy też kasowali opłatę parkingową A potem okazało się że nielegalnie! 2020-06-01 12:32 3. Dać wszystkim szóstki, to będą nie tylko w dobrych, ale nawet w świetnych humorach! Ocena z przedmiotu jako wskaźnik dobrego humoru? Ostrożnie panie rzeczniku, bo uczniowie z pewnością będą chcieli brać to samo, co pan. To niewychowawcze. 2020-06-01 12:15 4. @Zbooj@....bo to był parking PŁATNY ale NIESTRZEŻONY :)....takich na Podhalu bardzo dużo. 2020-06-01 12:11 5. @ Grzegorz nie życzę ci żebyś tak miał pod górkę w życiu jak ten Gromala.tego chłopaka trzeba podziwiać. 2020-06-01 12:08 6. To niech teraz " koledzy " z celi się poznęcają nad swoim nowym kolegą. Należy mu się trochę " przyjemności ". 2020-06-01 11:57 7. Ja tylko z tego miejsca chciałem się odnieść co napisał ''Czytelnik", bo wnikliwie czytam twój komentarz już kilka razy i wedle twojego rozumowania to nie ma terenów przeznaczonych do motocykli bo jak dla ciebie nieużytki i tereny zarośnięte nie są odpowiednie do jazdy na motocyklu to na prawdę jesteś człowiekiem bez żadnej pasji i żal ci po prostu że ktoś chce coś zrobić własnymi rękami, bo tak samo ma się jazda na motocyklu czy na rowerze do tego że ty chodzisz sobie koło rzeki na nogach, a to że motocykl przeszkadza ci bo hałasuje to już twój problem, a policja się tym nie zajmuje bo nie pomyślałeś że ci motocykliści mogą mieć pozwolenie od właścicieli tych działek więc nic nie możesz z tym faktem zrobić bo nie jest to nie legalne. A co do opon to nie pomyślałeś że to nie jest wyrzucanie tylko te opony będą do czegoś służyć więc, lepiej zajmij się takimi co wyrzucają nielegalnie śmieci do lasu czy inaczej zanieczyszczają środowisko. Pozdrawiam! 2020-06-01 11:01 8. Za tak zwanej komuny milicja przyjeżdżała wlała dziadowi kilka pał na plecy, wywiozła z 10 km tam mu dołożyli nastepnych kilka i puszczali bez butów. Starsi pamietają. A teraz Policjant podniesie głos na takiego dziada i jest oskarżany o naruszenie jego godności osobistej. 2020-06-01 10:45 9. Ten co piszę, żeby rodzicom zapłacić za naukę swoich dzieci niech najpierw sprawdzi czy czasem rodzic nie bierze już zasiłku. Wszak, kiedy obije rodzice zostali w domu przez pandemię, dostają zasiłek na opiekę nad dzieckiem. 2020-06-01 09:37 10. To kontrowersyjne. Jest mnóstwo dzieciaków które zwyczajnie zrobiły sobie wakacje. Są też dzieci, które mają trudniej. Np. Jeśli w domu jest czwórka rodzeństwa. Nikt nie kupuje czterech komputerów. Wystarczy jeden lub dwa. Dochodzą do tego np rodzice, którzy nagle muszą pracować zdalnie, bo są np nauczycielami. Co ciekawe sami rodzice mogą jeszcze studiować weekendowo i muszą także się do nauki przygotować... Często w takich rodzinach jest praca ponad siły, bo wszyscy muszą się zgrać. Niech dojdzie jeszcze dziecko niepełnosprawne, które cierpi np. na napady autoagresji, lub wymaga całkowitej opieki. Wystawienie ocen i ewentualne lekkie podciągnięcie jej do góry powinno być indywidualną analizą nauczyciela. Jak podciągnąć oceny olimpijczykom? Z 6 na? Pozdrawiam tych, którzy uczciwie się napracowali. To nie ocena jest teraz ważna. Zobaczycie, że w życiu Wasza praca będzie atutem. Nie oceny.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Pożegnania

Bojcorka