Reklama

2020-05-24 10:00:01

Z archiwum Tygodnika

Tatrzańscy Kurierzy

Ilu było prawdziwych kurierów, skąd pochodzili - na te pytania do do początku lat 90. trudno było znaleźć wiarygodną odpowiedź. W Krakowie we wrześniu 1991 roku odbył się Zjazd Żołnierzy Kurierów i Emisariuszy Wydziału Łączności Zagranicznej Komendy Głównej S.Z.P. -Z.W.Z. - A.K. o kryptonimach: "Zenobia", "Łza", "Załoga" i "Zagroda". Na Zjazd przybyło kilkudziesięciu kurierów i emisariuszy z różnych stron Polski, a także z zagranicy. Był też Wincenty Galica, lekarz z Zakopanego, jeden z kurierów tatrzańskich, który na łamach Tygodnika wszystko potem skrupulatnie zrelacjonował.

Na Zjeździe wygłoszono kilka referatów m.in. "Powstanie i funkcjonowanie trasy sztafetowej "Szkoła" Odcinka Południe" Jerzego Jędrzejewskiego (referat w całości zostanie zamieszczony w półroczniku "Podhalanka") oraz "Stan wiedzy i próba wyjaśnienia przyczyn rozbicia Wydziału Łączności Zagranicznej K.G.A.K. "Zagroda" w marcu 1944 r. - "Wyspa Jaracha" Andrzeja Przewoźnika. Po południu kurierzy emisariusze uczestniczyli we Mszy św. odprawionej w intencji poległych, pomordowanych i zmarłych kurierów i emisariuszy w kościele XX. Misjonarzy p.w. NMP w Lourdes. Mszę św. celebrował ks. biskup Albin Małysiak, który wygłosił patriotyczną, do głębi wzruszającą homilię. Apel poległych poprowadził Jerzy Jędrzejewski. W drugim dniu Zjazdu przewidziano dyskusję, osobiste wspomnienia, a po południu przedłożono przed oczy i uszy uczestników trzy arcyciekawe filmy: "Kurierzy kryptonim — "Zagroda" (poświęcony trzem wybitnym kurierom - Nowakowi, Jeziorańskiemu, Lerskiemu i Karskiemu), "Pogrzeb króla partyzantów świętokrzyskich" - Piwnika ps. "Ponurego", oraz film nakręcony w czasie poprzedniego Zjazdu kurierów i emisariuszy.

Łączność Kraju z Francją a następnie z Londynem opierała się na trzech zasadniczych członach: na łączności radiowej, kurierskiej oraz sporadycznie na przyjazdach i wyjazdach z terenów okupowanych Polski ludzi będących przedstawicielami firm zagranicznych mających swe centrale w państwach neutralnych. W kierunku odwrotnym korzystano w późniejszym okresie ze skoczków spadochronowych. Łączność radiowa jako najszybsza i najbardziej niezawodna mogła być wykorzystana w ograniczonym zakresie z uwagi na łatwość wykrycia przez Niemców stacji nadawczych, z tego też powodu musiano się ograniczać do nadawania najpilniejszych, liczących niewielką ilość słów, depesz. Większość materiałów, jak meldunki operacyjne, organizacyjne, materiały wywiadowcze były przesyłane poprzez kurierów i emisariuszy.

"Komunikacja kurierska łącząca Polskie Państwo Podziemne z władzami cywilnymi i wojskowymi na obczyźnie, z racji swego charakteru, konieczności pokonywania odległych tras, przekraczania w sposób nielegalny granic, posługiwania się fałszywymi dokumentami itd. była szczególnie mocno narażona na dekonspirację. Sieć tras kurierskich, która oplotła niemal całą Europę zachodnią i południową była organizmem niezwykle wrażliwym na penetrację, a nieprzyjaciela, a jej skutki oprócz przerwania łączności niosły zagrożenie dla ośrodków kierowniczych polskiego podziemia. Wydawać się zatem mogło, że rozszyfrowanie i likwidacja konspiracyjnych dróg łączności polskiego ruchu oporu z zagranicą nie powinny przysporzyć Niemcom większych trudności. Nic bardziej mylnego. 

Niewiedza niemieckiego aparatu policyjnego o kurierskich szlakach łączności i bazach łączności Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza jest wręcz zadziwiające... Należy stwierdzić, że ani Gestapo, ani Abwehrze nie udało się w pełni rozszyfrować i zlikwidować łączności Zagranicznej Armii Krajowej... Nieustanne doskonalenie zasad funkcjonowania tras kurierskich, stosowanie coraz doskonalszych dokumentów i skrytek na przewożoną pocztę sprawiło, że ryzyko wpadki ograniczono, nadal jednak było wielkie i niejeden kurier wpadł w ręce niemieckie. Znakomita większość milczała. Ich milczenie, ze które nierzadko płacili swoim życiem, okazało się najważniejszym a zarazem najpewniejszym gwarantem bezpieczeństwa kurierskich szlaków".

Z tego powodu do pracy w Ruchu Oporu na kurierskich szlakach dobierano starannie ludzi o wysokim morale osobistym, odpornych psychicznie, wytrzymałych fizycznie. Takich, którym można było w pełni zaufać.
Korzystając z okazji, że ten artykuł może ukazać się na łamach poczytnego "Tygodnika Podhalańskiego" pragnę podać pełną listę nazwisk tatrzańskich kurierów, których trasa wiodło przez Wysokie Tatry. Lista tych osób została skonsultowana z książką pt. "Łączność zagraniczna Komendy Głównej Armii Krajowej 1939-1944 Odcinek "Południe", opracowaną przez Helenę Latkowską-Rudzińską ps. "Helena", która pełniła funkcję II zastępcy kierownika "Zagrody" od początku konspiracji, aż do jej zakończenia w styczniu 1945 r. Uważam za celowe podanie do publicznej wiadomości tej listy, ponieważ w środkach masowego przekazu, na spotkaniach różnego rodzaju podawane są niezgodne z prawdą nazwiska osób, którzy rzekomo byli tatrzańskimi kurierami.

A oto lista zweryfikowanych tatrzańskich kurierów: Jan Bobowski, Wacław Felczak, Józef Fitrzyk, Andrzej Frączysty, Gustaw Frączysty, Stanisław Frączysty, Wincenty Galica, Jan Gąsienica Kręty, Władysław Gąsienica Roj, Feliks Filip Klaper, Józef Krzeptowski, Andrzej Krzysiak. Jan Kula, Stanisław Kula, Ludwika Leśniak, Stanisław Łaś, Jan Łożański, Helena Marusarz, Jan Marusarz, Stanisław Marusarz, Wanda Modlibowska, Stanisław Motyka, Andrzej Podczerwiński, Bronisław Przybylski, Franciszek Roman, Zbigniew Ryś, Józef Rudolf Samardak, Krystyna Skarbek Giżycka, Włodzimierz Szyc, Aleksander Wróblewski, Czesław Wrześniak, Stanisław Wrześniak. A więc ośmiu kurierów z poza Zakopanego, pięciu z Chochołowa i dziewiętnastu z Zakopanego.

por. Wincenty Galico (lek. med.)
ps. "Pokrzyk"

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Karol 2020-05-24 16:43:04
No dobrze. A szlak kurierski na Orawie pod kryptonimem "szkoła". Tam dopiero działy się cuda. Przemycali zestrzelonych lotników amerykańskich na Madziary, a potem już do wolnych krajów.. Takie nazwiska jak Noupauer, Dziubek, Jabłoński, Spiszak. Aby było śmieszniej, pomagali im w tym niby faszyści z hlinkowskej gardy
  • PRACA | dam
    Do obsługi recepcji aparthotelu poszukujemy uprzejmej, dyspozycyjnej osoby ze znajomością języka obcego oraz z prawem jazdy kat. B Tel. 885145405 email: biuro@willajarosta.pl
  • PRACA | dam
    Hotel Tatry na Polanie Zgorzelisko zatrudni KUCHARZA/POMOC KUCHENNĄ z możliwością zakwaterowania. Tel. 182063730 lub 506129438. Szczegółowe informacje na stronie: www.polskietatry.pl
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Aqua Park Zakopane zatrudni: PRACOWNIKA OBSŁUGI SPRZĄTAJĄCEJ. Tel. 182063730 lub 607508752. Szczegółowe informacje na stronie: www.polskietatry.pl
    WWW: www.polskietatry.pl
  • SPRZEDAŻ | różne
    TANI DOBRY WĘGIEL - TRANSPORT PROSTO Z KOPALNI. Kostka, orzech, miał, eko groszek. 517665368
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE, TAPETOWANIE, GŁADZIE, FARBY STRUKTURALNE I TYNKI DEKORACYJNE - Tel. 601 793 866, www: www.FABRYKASTRUKTURY.pl
  • PRACA | dam
    PRACA DLA BYŁEGO URZĘDNIKA. WYMAGANA ZNAJOMOŚĆ PRAWA ADMINISTRACYJNEGO. WYSOKIE WYNAGRODZENIE, ELASTYCZNE GODZINY PRACY. 697353012
    Tel.: 697353012
  • PRACA | dam
    ZAKOPANE PRACA, PRACA, PRACA -OSOBĘ DO PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI, WSPÓLNIKA, PRACOWNIKA PROWADZĄCEGO MUZEUM. 698137333
    Tel.: 698137333
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, NOWE, UMEBLOWANE MIESZKANIE 50m2, CENTRUM NOWY TARG ul. Krzywa. 608806408
  • ANTYKI
    KOLEKCJONERSKIE TARGI STAROCI. PLAC NIEPODLEGŁOŚCI. 8-12 LIPCA. Tel. 668589537
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL DO WYNAJĘCIA, Zakopane centrum, 27 m2 - TEL. 694266522
  • RÓŻNE
    Jestem zainteresowana kupnem starych monet, papierów wartościowych, itp. Proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy. Kontakt: 579904317, email: ogloszenia421@gmail.com
  • ANTYKI
    Jestem zainteresowana kupnem starych monet, papierów wartościowych, itp. Proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy. Kontakt: 579904317, email: ogloszenia421@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajecia kawalerka w Nowy Targu .Mieszkanie po remoncie , dostępne od zaraz.660797241 b12.pl
  • RÓŻNE
    Jestem zainteresowana kupnem starych szabli, mieczy, itp. Proszę o kontakt telefoniczny lub mailowy. Kontakt: 579904317, email: ogloszenia421@gmail.com
  • USŁUGI | budowlane
    KOMINKI, PARAPETY, SCHODY MARMUROWE, NAGROBKI. KRÓTKIE TERMINY. 601 958 378 Tel.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukam Kucharka/Kucharz najlepiej osoba wielofunkcyjna z możliwym zakwaterowaniem Tel. 889243889
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię działkę budowlaną 10-15 arów okolice Czarnego Dunajca Tel. 508949945
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Bukowinie T. zatrudni recepcjonistkę. Praca stała. Tel. 789-111-300 email: praca@roztoka.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku - DWA OBIEKTY - Tel. 607 506 428
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKI - 3 HA - koło Białki Tatrzańskiej. 18 28 564 54. Tel.
  • KUPNO
    OBWOŹNY SKUP ZŁOMU - dojazd do klienta. 536269912.
  • USŁUGI | inne
    PROFESJONALNA WYCINKA - PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH. 691317098 Tel.
  • KUPNO
    Kupię stare góralskie meble Tel. 602388188
  • PRACA | dam
    Zatrudnię osoby na sezon letni do pomocy w restauracji oraz pensjonacie w Zakopanem. Praca od zaraz. Bez zamieszkania Tel. 662050105 email: m.kto@interia.pl
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    VIDEO - TRANSMISJA NA ŻYWO IMPREZ OKOLICZNOŚCIOWYCH (ŚLUBÓW, KOMUNII, POGRZEBÓW, itp.) - Tel. 605 670 650
  • RÓŻNE
    PRZYJMĘ GRUZ, ZIEMIĘ. 691 434 133. Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-07-10 12:10 Przed szpitalem w Zakopanem kolejka do testów. Blikuje się droga dojazdowa (WIDEO) 2020-07-10 11:45 Na Podhalu kolejne osoby z koronawirusem 2020-07-10 11:00 Osoby z pogrzebu Zofii Karpiel Bułecki zostaną poddane testom. Sanepid prosi o maile 1 2020-07-10 10:43 Muzyka bałkańska i francuska na akordeonie 2020-07-10 10:00 Czas dróżnika 2020-07-10 09:30 Nadal utrudnienia na odcinku Krościenko - Szczawnica 2 2020-07-10 09:00 Wilk przed kamerą 2020-07-10 08:00 Afera w Czorsztynie 2020-07-10 00:00 W. KRUK od 1840 na zawsze 2020-07-09 22:38 Odwołana konferencja. Część uczestników była na pogrzebie Zofii Karpiel 2020-07-09 21:02 Czarna seria, śmierć kolejnego rowerzysty 6 2020-07-09 19:44 Na pogrzebie Zofii Karpiel była osoba zarażona koronawirusem. Sanepid prosi o kontakt żałobników 10 2020-07-09 19:44 Kozic harce pod Zawratem (WIDEO) 2 2020-07-09 19:42 Dla rowerzystów i dla pieszych 1 2020-07-09 19:40 Wodna atrakcja 3 2020-07-09 19:29 TPN potwierdził, że plakat wyborczy wisiał na Giewoncie 3 2020-07-09 19:03 600 km na 160 urodziny poety (WIDEO) 2020-07-09 18:30 Turyści w Grocie 4 2020-07-09 17:44 Ogrodowa już wkrótce będzie otwarta 2020-07-09 17:34 Utrudnienia na drodze Szczawnica - Krościenko. Kładą asfalt 2 2020-07-09 16:49 Potrącenie rowerzysty 7 2020-07-09 16:29 Zakopane w kwiatach 2 2020-07-09 16:18 Na kogo zagłosujesz w drugiej turze wyborów prezydenckich 34 2020-07-09 15:51 Turyści zgubili szlak na Skrajnym Granacie 2020-07-09 15:30 Teatr dla dzieci w parkowej altanie 2020-07-09 15:26 Wraca temat obwodnicy 2 2020-07-09 14:47 Słoneczne miasto 2020-07-09 14:39 Zmarł Krzysztof Cukier, łyżwiarz, reprezentant klubu SNPTT 1907 Zakopane 2020-07-09 14:00 Utrudnienia na zakopiance 2020-07-09 13:35 Jadą goście jadą i wracają korki 3 2020-07-09 13:21 Akcja ratowników TOPR na Nosalu (WIDEO) 3 2020-07-09 12:50 Zakopane będzie rekwirować hulajnogi pozostawiane na Krupówkach 10 2020-07-09 12:18 Zakopianka, pięciokilometrowy korek w Klikuszowej 2 2020-07-09 12:06 Motocyklista na cenzurowanym 6 2020-07-09 11:46 Plum i Bulb zapraszają w niedzielę 2020-07-09 11:28 Kasa popłynie do Chabówki i Ponic 2020-07-09 11:24 Klucze znalezione w Zakopanem 2020-07-09 11:20 Znowu dużo zachorowań w Małopolsce 2020-07-09 11:15 Od trzech lat obserwują trawę 2020-07-09 10:44 Robert Włodarczyk rektorem na 4 lata 2020-07-09 10:00 Zbójnicy 2020-07-09 08:21 Kultowa Panna Fontanna szuka miejsca 3 2020-07-09 07:00 Gubałówka: Nie idźcie tą drogą 1 2020-07-08 23:05 Andrzej Duda na Giewoncie 16 2020-07-08 22:18 Rowerem wzdłuż Dunajca 2020-07-08 21:19 Sala za miliony 1 2020-07-08 21:15 Sekret w pełni udanego snu 2020-07-08 20:30 Co z tą krwią? (WIDEO) 2020-07-08 20:10 Głosujcie na Dawida Czernika 2020-07-08 19:44 Straż Miejska kontroluje wagę samochodów jeżdżących Drogą do Białego 9
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-07-10 11:30 1. Ten przejazd jest źle zorganizowany. Osobiście zwalniam tam samochodem bardzo mocno - ale sporo kierowców ma to w nosie i tragedia gotowa. Może po śmierci tego chłopaka ktoś się tym zainteresuje. 2020-07-10 11:24 2. @Baciok Węglem, śmieciami, odpadkami... co tam która baba złapie to do pieca... 2020-07-10 11:18 3. Tylko czekać aż w ogólnokrajowych wiadomościach będą o tym zdarzeniu mówić jako o "nowym ognisku choroby na Podhalu". Na zdjęciach mało kto ma maseczkę czy inne środki ochronne. Ludzie tutaj już zapomnieli o tym że koronka jeszcze istnieje 2020-07-10 10:49 4. Obserwują od lat to okresowe bajorko i działania zapobiegawcze a wystarczy lekko zniwelować teren nad apteką i woda opadowa grawitacyjnie spłynie do Poniczanki . No ale to bardzo trudne do wymyślenia. 2020-07-10 10:27 5. 10 lipca ciag dalszy prac przy rondzie w kroscienku 2020-07-10 10:27 6. Podejrzewam, że jedynym utrudnieniem będą rowerzyści z małymi dziećmi. 2020-07-10 10:21 7. Wiem, że niedziela, Wiem, że wakacje ale jeszcze nigdy nie jechałam busem ze Szczawnicy do Krościenka 75 minut ????????. W rezultacie zamiast być w Krakowie o 19:10 byłam o 20:20 i pociąg do Gdańska na mnie nie poczekał... 2020-07-10 10:08 8. Super a kierującym osobówkami sprawdzić katalizatory i dpf y 2020-07-10 09:35 9. Prowokatorzy wszystkich opcji politycznych łączcie się! 2020-07-10 09:13 10. W tym miejscu był staw tak że 100 lat temu . Tam zawsze po deszczu tworzy się bajoro wiele razy próbowano temu zaradzić ale jak widać bez skutku.
2020-07-04 14:02 1. Jest i nasz Zacharko! Parcie ma chłopina na szkło nieopisane; lata 70 - 80 PZPR; później Solidarność; Loża Masońska Zamoyskiego i teraz PiS... 2020-07-04 13:24 2. Czemu on tego pedofila ułaskawił? Czemu tak opieszale działają z pedofilia kościelną? Czy mają w tym jakiś interes? 2020-07-03 23:52 3. to głosuj na tego,co go ta od olimpiady do JPIi porównała,będziesz miała i ośmiorniczki i ..... 2020-06-30 22:12 4. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 5. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 6. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 7. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!! 2020-06-23 21:19 8. ???????????????????????????????? 2020-06-23 21:18 9. Po co przyjechał nie był nie jest i nie będzie nigdy prawdziwymi prezydentem to marionetka prezesa 2020-06-18 14:33 10. Jeżdżę w góry 2 razy w roku i ciągle mi mało.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Album TP

FILMY TP

Bojcorka