Reklama

2020-08-02 10:00:01

Reklama

Z archiwum Tygodnika

Kto jeszcze pamięta Andrzeja Stopkę "Nazimka"

Reklama

Są miejsca, które raz poznane, zachwycą swoim pięknem na zawsze. Takim miejscem na Podhalu jest wieś Kościelisko. Dawne Polany, których nazwy wywodzą się z rodowych nazwisk dawnych właścicieli: Rysulów, Budzów, Chotarskich, Nędzów, Pitoniów, Karpieli, etc. Rodzinna wieś słynnych kościeliszczan: Jaśka Krzeptowskiego Sabały, Stanisława Chotarskiego, Stanisława Nędzy Kubińca. Jakby trochę w cieniu zapomnienia stoi obok nich jeszcze jeden syn tej skalistej ziemi, która uboga w urodzajną glebę, bogata jest w urodzone na niej ludzkie talenty. 2 października 1868 roku w jednej z najstarszych kościeliskich polan, „Sobiczkowej”, przychodzi na świat Andrzej Stopka.

Lata 70. XIX wieku to okres, gdy Podhale dopiero zaczyna odkrywać swe uroki dla przybyszów. W roku 1873 - gdy dr Tytus Chałubiński rozpoczyna swoje stałe i częste przyjazdy pod Giewont, Andrzej Stopka ma zaledwie 5 lat. Zwyczajem wielu góralskich dzieci, których ojcowie bacowali, lato spędza na hali pasterskiej, gdzie słuchając gawęd Jaśka Sabały, rozwija wyobraźnię i uwrażliwia ucho na piękno mowy ojców. Ma też - jak wielu górali - talent w rękach. Rzeźbione przez siebie cacka sprzedaje w Zakopanem, a „dutki spyrlo”, by potem móc wyruszyć do dalekiego Krakowa po wiedzę.

Andrzej Chramiec - zakopiańczyk i Andrzej Stopka, „Nazimek” - kościeliszczanin, to pionierzy wydeptujący ścieżkę przyszłym Podhalanom po uniwersyteckie cenzusy. Droga do osiągnięcia celu była długa i mozolna. Pierwszy pociąg wjeżdża do Zakopanego dopiero w 1899 roku, podróż do odległego o ponad 100 km Krakowa trwa czasem kilka dni i trzeba mieć wiele szczęścia, by wiozący sól lub jadący po nią do Wieliczki przyjęli wędrującego akademika na swój wóz. Trzeba mieć też dużo odporności, by nie zważać na złośliwe uwagi kolegów na temat inności, by nie wstydzić się góralskich portek i mowy ojców. Najpierw było Gimnazjum im. Nowodworskiego, które kończy otrzymując świadectwo dojrzałości w 1889 roku, potem studia na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Ze zdobytym cenzusem uniwersyteckim rozpoczyna Andrzej Stopka „Nazimek” służbę ojczyźnie i narodowi, kształtując i wychowując młode pokolenia. Pracę pedagogiczną rozpoczyna w Krakowie-Podgórzu. Potem w Tarnopolu, Samborze, a wreszcie przez długie lata pełni służbę dyrektora Seminarium Nauczycielskiego w Kętach. Już na początku pracy pedagogicznej można było zauważyć, jak mocno tkwił korzeniami w rodzimej ziemi. Nie mógł nie podzielić się miłością do niej ze swoimi wychowankami. Świadczą o tym liczne wycieczki organizowane przez profesora Stopkę na Podhale i w Tatry, w czasie których uczy młodzież wrażliwości na piękno podhalańskiej ziemi. Mieszkając daleko od rodzinnych Polan, tym wszystkim, co z nich wyniósł, dzieli się z innymi. Chce, by o Podhalu i jego mieszkańcach było głośno, chce ocalić od zapomnienia słynnych mieszkańców i ich talenty.

Czyni to jako działacz regionalny, badacz dziejów Podhala, regionalny pisarz. Współpracując z Akademickim Związkiem Podhalan, działającym przy UJ., ma częsty kontakt z ówczesną prasą podhalańską. Jest wielkim entuzjastą gwary podhalańskiej. On to pierwszy (jeszcze przed „Listem Hanusi” Kazimierza Przerwy-Tetmajera) wprowadza do literatury gwarę podhalańską. Dzięki Jego ogromnej wrażliwości na oryginalność i piękno tej gwary, ocalały spisane przez Niego gawędy Sabały. W 1897 roku wydał i opublikował pracę pt. „Sabała”, kreśląc jako pierwszy postać legendarnego gawędziarza, okrzykniętego potem Homerem Podhala. Jego utwory inspirowały Kazimierza Przerwę-Tetmajera. Z roku 1898 pochodzi opowieść-gawęda pt. „Rycerze śpiący w Tatrach”, zaś niezwykle cenne wiadomości zawarł w „Memoriałach do etnografii Podhala”, wydanej przez Akademię Umiejętności w roku 1898. W regionalnej prasie podhalańskiej często ukazywały się gawędy autorstwa Andrzeja Stopki „Nazimka”, tryskające zdrowym, podhalańskim humorem i fantazją. Próbował też pisać utwory sceniczne. Jego sztuka „Wiatr halny” była często grywana przez zespoły amatorskie. W rękopisie zostawił utwór „Ksiądz Józef Stolarczyk - proboszcz zakopiański”. Tak w ogólnych zarysach przedstawia się dorobek literacki Andrzeja Stopki.

25 lutego 1934 roku żegna się ze światem daleko od ukochanego Podhala i kościeliskich Polan, w Siedlcu koło Krakowa, gdzie od przejścia na emeryturę mieszkał wraz z rodziną. Być może w ostatnich dniach życia przesuwały mu się przed oczyma rodzinne krajobrazy i za Tetmajerem powtarzał: „Tam gdzieś, za widnokręgiem, w błękitu oddali jest może to, co byśmy najbardziej kochali”. Pogrzeb Andrzeja Stopki odbył się w parafii Rudawa i tam też został na parafialnym cmentarzu pochowany. Powrót na Podhale nastąpił 29 listopada 1936 roku. Uroczystości związane z przeniesieniem szczątków Podhalanina, który przez całe życie wiernie służył swej rodzinnej ziemi, przekształciły się w wielką manifestację ku Jego czci.

Andrzej Stopka „Nazimek”, wiemy uczestnik prawie wszystkich Zjazdów Związku Podhalan, spoglądał z innego już wymiaru na licznie zgromadzone delegacje Ognisk Związku Podhalan. Nic zabrakło nikogo. Żegnali Go górale z Poronina, Rabki, Szaflar, Czarnego Dunajca i prawie wszyscy mieszkańcy Kościeliska, a On wsłuchiwał się w tak Mu zawsze drogą muzykę góralską w wykonaniu „Duchów” z Cichego. Godne wybrano dla Niego miejsce na „Pęksowym Brzyzku” obok Sabały, dr Chałubińskiego, Orkana i Witkiewicza. Po latach dołączy do nich wprost z Powązek Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Żegnały go tłumy, gdyż odszedł nie tylko wybitny działacz regionu, pisarz, odszedł człowiek, który dla współczesnych pozostawił w testamencie ponadczasowy wzór swojego życia. Uczył prawdziwego, płynącego z serca umiłowania ziemi rodzinnej, bezinteresownej dla niej pracy. Jakże dzisiaj przydałaby się nam, żyjącym współcześnie, często uwikłanym w różne konflikty i spory, umiejętność rozładowywania „kwasów” - w której był mistrzem. Andrzej Stopka „Nazimek” nie dbał o zaszczyty, ani o popularność. Całe życie cechowała Go olbrzymia skromność, lecz to, jak żył i co po sobie zostawił, jest najlepszym dowodem jego wielkości.

Maria Łaś
Tygodnik Podhalański 8/99

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE, TAPETOWANIE, GŁADZIE, FARBY STRUKTURALNE I TYNKI DEKORACYJNE - Tel. 601 793 866, www.FABRYKASTRUKTURY.pl
    WWW: www.FABRYKASTRUKTURY.pl
  • PRACA | dam
    Restauracja Schronisko Smaków Magda Gessler w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni kucharza z doświadczeniem..kontakt@schroniskosmakow.pl 509825332
    Tel.: 509825332
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • PRACA | dam
    Biuro Księgowe AUDITPLUS zatrudni do biura w Zakopanem: - SAMODZIELNYCH KSIĘGOWYCH - pełna księgowość i KPiR - wymagane doświadczenie; - SPECJALISTÓW ds. kadr i płac - wymagane doświadczenie; Zadaniem zatrudnionych osób będzie obsługa księgowa prestiżowych klientów firmy przy współpracy z pozostałymi członkami zespołu i pracownikami klientów a także z doradcą podatkowym i biegłym rewidentem. Oferujemy: umowę o pracę w pełnym wymiarze, atrakcyjne zarobki, pracę od poniedziałku do piątku w firmie księgowej działającej na rynku ogólnopolskim i dobrą atmosferę w młodym, dynamicznym, kilkunastoosobowym zespole, szkolenia i wyjątkową szansę rozwoju osobistego. Wymagamy: zaangażowania w zlecone obowiązki i absolutnej dyskrecji Zgłoszenia proszę składać przesyłać na: praca@auditplus.pl
    E-mail: praca@auditplus.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ/SPRZĄTANIE POKOI na wakacje - Zakopane, Jaszczurówka - 601504486
  • PRACA | dam
    FIRMA NAWIĄŻE WSPÓŁPRACĘ W NOWYM TARGU Z: FRYZJERAMI, KOSMETYCZKAMI, MANICURZYSTKAMI, MASAŻYSTAMI I REHABILITANTAMI - DO OTWARCIA WSPÓLNEGO SALONU. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO RECEPCJI. Możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO SPRZĄTANIA, sezonowo lub na stałe, możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO KUCHNI, UMIEJĄCĄ SAMODZIELNIE GOTOWAĆ. Możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    Pensjonat w centrum Zakopanego zatrudni POKOJOWE. Kontakt 666378357
  • PRACA | dam
    Restauracja Schronisko Smaków Magda Gessler w Bukowinie Tatrzańskiej poszukuje kelnerów z doświadczeniem. Oferujemy: prace stałą, wysokie zarobki (podstawa + premia od obrotu - nawet do 6%), elastyczny grafik, możliwość rozwoju, szkolenia..kontakt@schroniskosmakow.pl 668414988
    Tel.: 668414988
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo - wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    Przyjmę kobietę do PRACY NA PRALNI w Leclercu w Nowym Targu, ul. Składowa 2. Praca od zaraz, na umowę o pracę. Dogodne warunki pracy. Bez kwalifikacji, do przyuczenia. 604 266 616.
  • ANTYKI
    KOLEKCJONERSKIE TARGI STAROCI. PLAC NIEPODLEGŁOŚCI. 5-9 sierpnia. 668589537
    Tel.: 668589537
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w Zakopanem KUCHARKI, POMOC KUCHENNĄ, BUFETOWE. Atrakcyjna płaca. Tel. 502271486.
  • PRACA | dam
    PRACA W AUSTRII: murarz, cieśla, operator żurawia. Austriackie warunki. BauPersonal, (nr cert. 4726), info@baupersonal.pl,www.baubersonal.pl 513106189, 668835085
    Tel.: 513106189, 668835085
    E-mail: info@baupersonal.pl,
    WWW: www.baubersonal.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KIOSK HANDLOWY pow. 25m2, ZAKOPANE, NOWOTARSKA 3A. 602300070
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni osobę na stanowisko: SERWISANT Oferujemy: umowę o pracę, niezbędne szkolenia, możliwość rozwoju zawodowego. Wymagania: znajomość rozwiązań IT, wykształcenie techniczne, znajomość języka angielskiego, czynne prawo jazdy kat.B. Główne obowiązki: instalacja i serwis systemów kontroli dostępu; utrzymanie sieci teleinformatycznych Klienta; prowadzenie dokumentacji technicznej i serwisowej. CV prosimy przesyłać na adres praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. z siedzibą w Białce Tatrzańskiej przy ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • PRACA | dam
    KELNERKI/-ÓW - 668115397
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DREWNIANE GÓRALSKIE DOMKI - DO PRZENIESIENIA - 668115397
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM - tel. 607506428
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    VIDEO - TRANSMISJA NA ŻYWO IMPREZ OKOLICZNOŚCIOWYCH (ŚLUBÓW, KOMUNII, POGRZEBÓW, itp.) - Tel. 605 670 650
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-08-05 21:56 Sobota z Babiogórcami 2020-08-05 21:25 Dzień pszczół 2020-08-05 20:32 Fatalny upadek na mecie pierwszego etapu Tour de Pologne 2 2020-08-05 20:25 Apartamentowiec na stokach Bachledzkiego Wierchu 10 2020-08-05 20:12 Jacek Berbeka gościem Spotkań górskich w Hyrnym 1 2020-08-05 19:44 Pada deszcz? Wszyscy idziemy na Krupówki (WIDEO) 2020-08-05 19:00 Nowa strefa rekreacji 1 2020-08-05 18:30 Karol z Atmy. Muzyka jednoczy 2020-08-05 18:15 Rysia Skała (WIDEO) 1 2020-08-05 17:55 Groźny wypadek w Waksmundzie 2 2020-08-05 17:30 To naprawdę nie są pojemniki na zwykłe śmieci 1 2020-08-05 16:52 KRÓLOWA MAGNOLII 1 2020-08-05 16:42 Ryzykowny rower 4 2020-08-05 16:07 Aleje 3 Maja stoją. Tak się jeździ po Zakopanem 3 2020-08-05 15:37 Karambol na zakopiance 1 2020-08-05 15:32 Patrzą tak samo - widzą inaczej. Wanda Dusia Stańczak i Janusz Kokoszka 2020-08-05 14:57 Plac zabaw pod Babią Górą 2020-08-05 14:34 Nasi Czytelnicy z Łodzi dziękują 2020-08-05 14:24 77. Tour de Pologne wystartował. W weekend kolarze przyjadą na Podhale 2020-08-05 14:02 Wędkarskie zawody w Nowym Targu 2020-08-05 14:00 JEDEN Z NAJBARDZIEJ DOŚWIADCZONYCH CHIRURGÓW PLASTYCZNYCH W POLSCE BĘDZIE PRZYJMOWAŁ W NOWYM TARGU 2020-08-05 13:45 Imienne bilety na Kasprowy 7 2020-08-05 13:22 Arcybiskup Jędraszewski poświęci rondo i sanktuarium 9 2020-08-05 12:57 Zakopane stoi w korkach 4 2020-08-05 12:15 Mimo sprzeciwu wędkarzy trwa betonowanie potoku Młyńska 5 2020-08-05 11:24 Remont i wielkie korki w Nowym Targu 2020-08-05 10:52 Dwa nowe zakażenia na Podhalu. Dwie osoby wyzdrowiały 2020-08-05 10:44 Do zderzenia doszło w czasie wyprzedzania 1 2020-08-05 10:00 Tragedia Sokoła - mija 26 lat o tamtego dnia 28 2020-08-05 09:30 Statystyka wirusowa. W której gminie najwięcej zakażeń? 3 2020-08-05 09:22 Klucze od mazdy znalezione w Zakopanem 2020-08-05 08:58 Deszczowa środa, ale od jutra poprawa pogody 2020-08-05 08:00 77. Tour de Pologne. Wszystko gotowe do startu 2 2020-08-04 23:35 Nocny wypadek w Zakopanem 1 2020-08-04 21:00 Pogranicznik na szlaku 7 2020-08-04 20:50 Gorce wielokrotnie zdobyte 2020-08-04 20:10 Zawijańce weselne 2 2020-08-04 20:00 Wakacje z Mistrzostwami Polski w sepak takraw 2020-08-04 19:07 Z atrybutem samodzielności 2020-08-04 19:00 Wykrwawił się na śmierć 2020-08-04 18:00 Ludźmierski odpust 2020-08-04 17:00 Ostra popijawa 2020-08-04 16:00 Diagnostyka raka piersi na Podhalu na NFZ 2 2020-08-04 15:46 Moc Gór - czyli nowa odsłona Spotkań z Filmem Górskim 2020-08-04 15:00 Liczba pasażerów wzrasta 2020-08-04 14:25 Słonecznie i niebiesko 2020-08-04 14:00 Niebieski WOPR 2 2020-08-04 13:49 Dobra wiadomość z Jurgowa. Nie ma nowego przypadku koronawirusa 2020-08-04 13:00 64 policyjne kontrole. Policjanci sprawdzają maseczki w transporcie publicznym 6 2020-08-04 12:00 Z więzienia do aresztu
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-08-05 22:29 1. pamiętam jak chodziłem tą łąką z moją Mamą, w kierunku szczytu bachledzkiego, zbierać bazie na wiosnę 2020-08-05 22:28 2. Do nick kiniaświnia Nie wstawiaj do komentarzy 3 gwiazdek i 5 gwiazdek i 8 gwiazdek bo to jest zakazane, Jeszcze przyjdą po Ciebie w nocy i kolbami w drzwi zalomoczą No niestety takie casy. Kto mo piniondz ten rządzi. 2020-08-05 22:24 3. Spoko. Ładny budynek. Stare zacofane babki trzymały pola, nareszcie się to zmienia! Młodzi sprzedają bo chcą mieć łatwą kaskę i dobrze! 2020-08-05 22:22 4. A tyle było wrzasku przed wyborami na nowego burmistrza, że to poprzedni burmistrz wysprzedawał Zakopane. To teraz aktualny burmistrz i aktualna rada miasta pewnie nie wysprzedaje miasta deweloperom tylko im daje tak jak bezdomny samochody rydzykowi. 2020-08-05 22:17 5. Przepędzić jeszcze z Gorców bandziorów na motorach i quadach i będą mogły we względnym spokoju żyć. 2020-08-05 22:07 6. A gdzie zagrożenie epidemiologiczne , dlaczego kolarze jadąc tak blisko siebie nie maja maseczek przeciez trzeba zachowac 1.5 metra od osob z ktorymi nie mieszkamy a tu prosze kolarz obok kolarza , do tego etapy na sląsku gdzie jest najwięcej zakażeń? jak to jest ? 2020-08-05 22:05 7. K***a mać ! ( wyraz mojej skrajnej bezsilności ). Nic tylko stąd sp*****ć. Oddajmy wszysto ceprom i biznesmenom. Ostatni bastion idzie się ********. Pierwszy raz cieszę się, że moja Babcia nie może już tego widzieć. Moja miłość do Zakopanego zaczyna przypominać syndrom sztokcholmski. 2020-08-05 21:39 8. ho ho ho !?, że co ? - te dwie huśtawki i parę zdjęć Ratułowskiego kosztuje Unię Europejską 240 tysięcy złotych ? 2020-08-05 21:35 9. APELUJĘ ,ŻEBY NIE BYŁO KORKÓW I ,ŻEBY NIE BUDOWALI MOLOCHÓW PRZEZ ROK APELOWAŁEM,ŻEBY MI NIE STAWALI NA WJEŻDZIE DO POSESJI I WIECIE CO ZAŁOZYŁEM BRAMĘ I JUZ NIE PARKUJĄ.EUREKA.ALE CICHO NIKOMU NIE SPRZEDAM TEGO GENIALNEGO POMYSŁU. 2020-08-05 21:35 10. No to macie tą swoją wielką imprezę kolarską. Rok temu tragedia, teraz tragedia... Jeżeli nie daj Bóg stanie się najgorsze to Panu Czesławowi ze swoim "cyrkiem", tirami barierek i balonów bym podziękował. To bardzo źle świadczy o tej imprezie. Biznes i pieniądze z reklam w imię sportu.
2020-08-02 11:10 1. Rekonstrukcja nieco zafałszowana. W godzinie W ledwie co 20 powstaniec miał jakąkolwiek broń. 2020-07-29 14:50 2. Piękne miejsce i coraz bardziej popularne. A jeszcze 10-15 lat temu zwykle było tam pustawo nawet przy pięknej pogodzie. 2020-07-04 14:02 3. Jest i nasz Zacharko! Parcie ma chłopina na szkło nieopisane; lata 70 - 80 PZPR; później Solidarność; Loża Masońska Zamoyskiego i teraz PiS... 2020-07-04 13:24 4. Czemu on tego pedofila ułaskawił? Czemu tak opieszale działają z pedofilia kościelną? Czy mają w tym jakiś interes? 2020-07-03 23:52 5. to głosuj na tego,co go ta od olimpiady do JPIi porównała,będziesz miała i ośmiorniczki i ..... 2020-06-30 22:12 6. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 7. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 8. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 9. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!! 2020-06-23 21:19 10. ????????????????????????????????
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Pożegnania

Bojcorka