Kliknij w ten pasek i umieść swoje ogłoszenie na stronie Tygodnika i w papierowym wydaniu gazety bez wychodzenia z domu.

2020-08-17 10:00:00

Z archiwum Tygodnika

O Polsce myślę codziennie

Reklama

- O Polsce myślę codziennie. Chociaż tu się urodziłem, w nocy, gdy się przebudzę, przed oczyma stają mi szczególnie dla mnie ważne miejsca na Podhalu - mówi Michał Cieśla, poeta z Chicago. Jego wiersze wyciskają łzy kolejnemu już pokoleniu chicagowskich emigrantów z Podhala. Działacz Związku Podhalan, twórca zespołu „Harnasie”, świetny organizator i patriota, a dla górali po prostu... autorytet - pisaliśmy w Tygodniku Podhalańskim 20 lat temu. Wspomnijmy tę piękną postać.

- O Polsce myślę codziennie. Chociaż tu się urodziłem, w nocy, gdy się przebudzę, przed oczyma stają mi szczególnie dla mnie ważne miejsca na Podhalu - mówi Michał Cieśla, poeta z Chicago. Jego wiersze wyciskają łzy kolejnemu już pokoleniu chicagowskich emigrantów z Podhala. Działacz Związku Podhalan, twórca zespołu „Harnasie”, świetny organizator i patriota, a dla górali po prostu... autorytet. Za każdym zamknięciem oczu powraca widok domu w Starem Bystrem. Wybudowali go rodzice Michała Cieśli zaraz po powrocie z Ameryki. - Dom był na górce - widać z niego było Giewont, Tatry, Babią Górę i Gorce. Chciałbym zobaczyć te widoki jeszcze raz, ale starość i choroba raczej mi na to nie pozwolą - stwierdza ze smutkiem.

Ciągle powraca też wspomnienie miejsca, gdzie przed laty pocisk artyleryjski zabił jego starszego brata. Powraca widok hal, na których wypasał owce, przechodząc wszystkie szczeble kariery na bacówce - od honielnika, przez juhasa aż po zaszczytne stanowisko bacy. - Juhasiłem przy Józefie Lei - Marciniakowi ze Starego Bystrego. To był bardzo mądry człowiek - wspomina. - Jak komu krowa zachorzała, to chodził kadzić i smarował zwierzę serwatką. Inny baca, Białoń z Czerwiennego poradził mi, że jak zabiję gada, to żeby sobie go wziąć i powiesić nad strzechą, to nie będę w domu miał myszy. Posłuchałem jego rady i od lego czasu nie miałem z myszami kłopotu - twierdzi.

Kamienie zamiast chleba

Bacowie nie tylko odznaczali się mądrością, a przez to szacunkiem u innych górali, ale także poczuciem humoru. - Raz jeden baca z sąsiedztwa przysłał na naszą bacówkę juhasa po kiernickę.  A my zamiast kiernicki włożyliśmy do szmaty zawiązanej na kiju kłodę drewna. Innym razem baca posłał chłopaka do mojego szałasu po chleb. Ja się go dla żartu pytam, czy wie, że ma przynieść skole z granicy, do wyparzania naczyń. Nic nie wiedział, ale skole wziął i zaniósł. Jego baca, jak zobaczył, co ten przyniósł, to go jeszcze sklął - opowiada. Michał Cieśla bacował na Orawie przez 11 lat. - Ponieważ byłem rodzony w Ameryce, komuniści mi ciągle dokuczali. Wzywali mnie na milicję. A blisko pastwiska, gdzie bacowałem, nadleśniczy zrobił sadzonki i ciągle dostawałem kolegia za to, że moje owce je niszczyły - opowiada.

Tańcowali zbójnicy

Amerykański dom Cieślów wypełniony jest nie tylko wspomnieniami związanymi z Podhalem, ale także pamiątkami, góralską muzyką i poezją. Na zawieszonym nad kanapą starym kilimie wykonanym przez kobietę z Kościelisk, tańczą zbójnicy. -Tkany był tyle godzin, ile dni w roku - mówi Bronisława Cieśla. Honorowe miejsce w pokoju gościnnym zajmuje figurka Matki Boskiej Ludźmierskiej, której opiece Cieślowie powierzyli swoje domostwo i los swoich bliskich. Dziś rodzina Cieślów w Chicago to spora gromadka. Bronisława i Michał mają 3 synów i 2 córki, 18 wnuków i 1 prawnuka.

Rodzony w USA

Chociaż Michał Cieśla urodził się w Stanach Zjednoczonych, twierdzi, że za Polską nigdy nie przestanie tęsknić. Jego ojciec pochodził z Lasku, mama - ze Starego Bystrego. Poznali się jednak w Pensylwanii. Ojciec Michała pracował ciężko w kopalni (przez 22 lata). Z Polski przychodziły listy, w których rodzina pisała, że gazdówka w Starem Bystrem marnieje. Rodzice postanowili więc wrócić do kraju. Najpierw w 1921 roku powróciła na Podhale mama z trójką dzieci (także z Michałem), a siedem lat później dojechał do nich ojciec. Michała od dzieciństwa ciągnęło do wypasu owiec. Czasy spędzone na halach wspomina dziś najmilej. Był na szałasie, gdy zaskoczyły go pierwsze pociski niemieckie we wrześniu 1939 roku. Spadły pół kilometra od nich. Po wojnie Michał Cieśla bacował jeszcze przez 11 lat, starając się jednocześnie o zgodę na wyjazd do Stanów Zjednoczonych. Cieśla systematycznie był wzywany przez milicję, ażeby złożyć podpis z utraconego obywatelstwa z powodu długiego zamieszkania w obcym państwie i żony Polki (w 1942 roku Michał Cieśla ożenił się). Nigdy jednak nie ugiął się i nie zrezygnował z obywatelstwa polskiego.

Powrót

W 1963 roku wyjechał do USA, a rok później dołączyła do niego żona z piątką dzieci. Najstarszy syn miał 17 lat, najmłodsza córka Marysia miała wtedy rok. - Nie zapomnę tej drogi nigdy. Najpierw do Gdyni jechaliśmy pociągiem, potem przez 10 dni płynęliśmy Batorym do Kanady, a stamtąd 20 godzin pociągiem. Wiozłam walizki z ubraniami, dużo pierza, a najmłodsze roczne dziecko spędziło podróż w poduszce przewiązanej płótnem - opowiada Bronisława Cieśla. Zamieszkali na Wojciechowie w Chicago. Michał Cieśla pracował w fabryce robiącej metalowe szafki pod telewizory (zaczynał od stawki 1,25 dolara za godzinę), pani Bronisława sprzątała. Po trzech latach przenieśli się do własnego domu w Cicero.

Wśród górali

- Zaraz po przyjeździe zapisaliśmy się do Związku Podhalan. Najpierw do Koła Czarny Dunajec, potem przenieśliśmy się do Klubu Odrowąż w którym prezesowałem przez 5 lat - opowiada. Po podziale Klubu „Odrowąż” i utworzeniu Klubu „Wierchów”, Cieśla przeszedł do nowego i tam prezesował. Michał Cieśla szybko zasłynął jako dobry organizator. Dochód z imprez (przedstawienia, zabawy) przeznaczany był na różne inwestycje w Polsce  - a to budowy podhalańskich kościołów, zakup organów, samochodów strażackich. „Hyr” przynosiły Cieśli pisane przez niego wiersze i góralskie śpiewki. Znalazły się one na kilku wydanych przez niego płytach (z udziałem zespołu „Giewont” i „Harnasie”). Zaczęło się w latach 70. od płyty „Kolędy Góralskie”, potem była „Podhalańska Msza Święta”, płyta o papieżu-Polaku, „Powstanie Chochołowskie” i najpopularniejszy z krążków „Pożegnanie Tatr”. Wszystkie płyty cieszyły się dużym powodzeniem i wyciskały łzy góralom po obydwu stronach oceanu. Cieśla był też twórcą zespołu „Harnasie”, koncertującego po całych Stanach Zjednoczonych.

Smutek serca

Michała Cieślę docenili także Amerykanie. W 1976 roku wiersz „Smutek serca” został nagrodzony przez amerykański Kongres i umieszczony w Bibliotece Kongresowej. Pisał też pan Michał przedstawienia wystawiane później przez górali (np. „Sen góralki” czy „Nieudane namówmy”) Gdy w Polsce został ogłoszony stan wojenny, Cieśla wraz z trójką innych górali (Staszkiem Dzieżęgą, Janem Piętką i Bronisławą Borzęcką) protestowali przeciwko sytuacji w rodzimym kraju przed konsulatem. W działalności zawsze wspierała go żona Bronisława, znana z szytych i haftowanych przez siebie strojów góralskich. Od lat pani Bronisława działa w Związku Podhalanek, a od 1991 prezesuje. - 30 lat temu zapaleńców w Związku Podhalan dużo nie było. Jedno trzeba przyznać, że górale zawsze byli hojni, czy to trzeba było pieniędzy na budowę jakiegoś kościoła w Polsce, czy remizy. Dziś Związek Podhalan kwitnie. Prawie każda wieś ma tu w Ameryce swoje koło. Tylko te kłótnie wśród działaczy są niepotrzebne. Niektórzy ciągle jeszcze przesiąknięci są komuną. Krytykują jeden drugiego i nie lubią mądrzejszych od siebie - martwi się Cieśla. Władze polskie doceniły Michała Cieślę dopiero po zwycięstwie „Solidarności” nad komuną. W 1994 roku otrzymał od Ministerstwa Kultury i Sztuki RP odznakę „Zasłużony dla kultury polskiej” za propagowanie sztuki i kultury polskiej w Ameryce. Jest też honorowym członkiem Związku Podhalan. Jego imię nosi Szkoła Podstawowa nr 2 w Starem Bystrem.

Poeta na emeryturze

Michał Cieśla od 17 lat jest na emeryturze. Jako poeta nadal jest czynny. Jego wiersze uświetniają każdą większą polonijną uroczystość. Ludzie przychodzą do niego, by napisał wiersz, gdy ktoś umrze, dla uczczenia narodzin czy ślubu. Strofami Cieśli witany był prezydent Bush, Wałęsa, kardynał Glemp. Sam sięga po pióro, gdy poruszą go jakieś wydarzenia. Tak było, gdy tragicznie zmarł Popiełuszko lub gdy w Polsce wybuchł stan wojenny. Michał Cieśla zebrał swoje wiersze w tomiku „Ku wspomnieniu”. Książka ta jest zarazem swoistą kroniką wydarzeń ważnych dla Polski i Podhala, kroniką wydarzeń istotnych dla Polonii w Chicago. Przypomina sylwetki wybitnych Polaków, opowiada o dawnych zwyczajach, jest też osobistą historią życia autora książki. Tomik powstał (jak we wstępie pisze sam Michał Cieśla) „z umiłowania swojej Ojczyzny Polski i tej, tak mi drogiej ukochanej Podhalańskiej Ziemi, którą ośmielam się nazywać rodną Matką, bo ta ziemia Podhala kryje w cmentarnych mogiłach kości moich dziadków i rodziców”.

Beata Zalot
Tygodnik Podhalański 48/99 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** zatrudni POKOJOWĄ, tel. 608 088 017
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** zatrudni OSOBĘ DO KUCHNI, tel. 608 088 017
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    ZAKOPIAŃSKIE CENTRUM KULTURY PROWADZI REKRUTACJĘ OSÓB NA WOLNE STANOWISKO SPECJALISTA DS. NIERUCHOMOŚCI. Zapraszamy wszystkie zainteresowane osoby do składania ofert na w/w stanowisko w terminie od 21 października do 5 listopada 2020 r. w godz. od 9.00 do 17.00 - w siedzibie Zakopiańskiego Centrum Kultury przy ul. Kościeliskiej 7 lub na adres e-mail: finanse2@promocja.zakopane.pl. Szczegółowe informacje pod linkiem https://bip.zakopane.eu/praca#cnt
    WWW: https://bip.zakopane.eu/praca#cnt
  • SPRZEDAŻ | różne
    TANIO - MIAŁ - 691 509 754.
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie do montażu i budowy domów drewnianych. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    FIRMA DREWNEX DOMY DREWNIANE SPYTKOWICE PRZYJMIE DO PRACY KOSZTORYSANTA,PROJEKTANTA. 692 193 449.
  • POŻYCZKI
    PROMOCJA!!! GOLD CENT FINANSE W OFERCIE POŻYCZKI POZABANKOWE NA OŚWIADCZENIE DLA OSOBY O UMOWĘ PRACĘ, UMOWA ZLECENIE, EMERYTURA, RENTA, ROLNIK, DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA. ZADZWOŃ DO DORADCY T- 694 567 002.
  • ZDROWIE I URODA
    TRENER PERSONALNY (SIŁOWNIA) - WIZYTY DOMOWE, WŁASNY SPRZĘT - 506 57 62 17.
  • PRACA | dam
    GABINET W ZAKOPANEM ZATRUDNI HIGIENISTKĘ STOMATOLOGICZNĄ. Tel. po 19.00: 793 333 072.
  • PRACA | dam
    Restauracja Górska zatrudni osobę na stanowisko kucharz oferujemy prace stałą oraz sezonową. Oferujemy wysokie wynagrodzie, prace w doświadocznym zespole. Restauracja ala carte mieści się w Aparthotel Góralskim w Białce Tatrzańskiej.. 518-259-536 rest.gorska@gmail.com www.restauracjagorska.pl
    Tel.: 518-259-536
    E-mail: rest.gorska@gmail.com
    WWW: www.restauracjagorska.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARZA / KUCHARKĘ do restauracji w Zakopanem na stałe. Praca co drugi dzień, umowa o pracę. 601846659
    Tel.: 601846659
  • USŁUGI | budowlane
    DOMY OD PODSTAW, DACHY, WIATY, ALTANY, TARASY, REMONTY "WOLF BAU". 886 837 594.
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe. 500290144
    Tel.: 500290144
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam OSCYPKI wędzone i białe. 531 357 698.
  • USŁUGI | budowlane
    IZOPIANY-Ocieplenia budynków pianą PUR. Szybkie terminy realizacji. 732921706
    Tel.: 732921706
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ASYSTENTKĘ STOMATOLOGICZNĄ/HIGIENISTKĘ - Zakopane - 604 232 488.
  • PRACA | dam
    KARCZMA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OD ZARAZ: KELNERA/-KĘ z doświadczeniem, ATRAKCYJNE WYNAGRODZENIE. 533 226 109.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    MIESZKANIE W BLOKU w Zakopanem kupię bez pośredników, za gotówkę, może być do remontu, spółdzielcze itp. Tel. 519170500
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-10-23 23:32 Zmarł Ryszard Wadowski "Ricardo". Jego głos znało wielu zakopiańczyków i turystów 2020-10-23 22:45 Powiedli owce przez zakopiankę 2020-10-23 22:25 W schronisku na Markowych Szczawinach ograniczenia 2020-10-23 21:48 Poszukiwania trwają od wtorku 2020-10-23 21:44 Od soboty podróżne obostrzenia na Słowacji 3 2020-10-23 21:01 Złota polska jesień w górach 2 2020-10-23 20:50 Bombowy alarm na Pardałówce 2 2020-10-23 20:45 Pomagała innym, teraz sama potrzebuje pomocy 1 2020-10-23 20:19 Schronisko w Dolinie Roztoki zamknięte przez covid 2020-10-23 19:50 Dachowanie i zderzenie z płotem. Kierowca miał 1,9 promila (WIDEO) 2 2020-10-23 19:44 Pierwsze wysepki staranowane 8 2020-10-23 19:23 Święty Jan Paweł II patronem całego województwa 7 2020-10-23 19:02 Wjazd tylko dla osobówek i cięższych służb miejskich 6 2020-10-23 18:28 Transmisja Mszy św. z Wiktorówek (WIDEO) 2 2020-10-23 18:00 Skansen Rabka-Zdrój 2 2020-10-23 17:30 Zbiórka pieniędzy dla pogorzelców 2 2020-10-23 16:59 Piękna Hala Gąsienicowa. W sobotę deszcz, a później słońce (ZDJĘCIA, WIDEO) 2020-10-23 16:27 Z widokiem na Małpią Wyspę 2020-10-23 16:01 Rabka dla profesora 1 2020-10-23 15:33 Nocna dezynfekcja w Zdroju 2 2020-10-23 14:54 Takie parkowanie przy Jagiellońskiej 10 2020-10-23 14:03 Biegowe Perły Małopolski w Zdroju 2020-10-23 13:25 Czy Twoim zdaniem rząd podjął dobre decyzje? (SONDA) 23 2020-10-23 13:00 Wirus dopadł DPS 1 2020-10-23 12:30 Cmentarze na razie otwarte 4 2020-10-23 11:59 Restauratorzy: Jesteśmy załamani 17 2020-10-23 11:25 W poszukiwaniu zagubionych noży 2020-10-23 11:17 Cała Polska na czerwono, gastronomia zamrożona 10 2020-10-23 11:02 75 nowych zakażeń na Podhalu 2020-10-23 10:42 Rekordowy przyrost zachorowań, 153 zarażonych zmarło 2020-10-23 10:00 Milczące żony 2020-10-23 08:56 Wjechała autem prosto w drzewo 8 2020-10-23 08:32 Poranna stłuczka na Alejach (WIDEO) 2 2020-10-23 08:03 Hyrczykowie wrócili spod Babiej Góry 2020-10-22 21:50 Nad Kieżmarskim Stawem (ZDJĘCIA, WIDEO) 2 2020-10-22 21:30 Na Słowacji zakaz wychodzenia z domów 10 2020-10-22 21:00 Złota polska jesień w Pieninach (WIDEO) 1 2020-10-22 20:05 Asfaltu nie widać 1 2020-10-22 19:20 Strażacy odkażają miejskie przystanki 2 2020-10-22 18:40 Silne porywy wiatru nad Jeziorem Czorsztyńskim 1 2020-10-22 18:15 Potrącona pod szpitalem odniosła poważne obrażenia 1 2020-10-22 17:46 Kierowca miał prawie 3 promile. Zobaczcie, jak to się skończyło 11 2020-10-22 17:30 Nauka zdalna - autobusy szkolne zawieszone 2020-10-22 17:02 Pieśni papieskie i maryjne. Koncerty online (WIDEO) 1 2020-10-22 16:30 Za szybcy jak na posiadane prawo jazdy 1 2020-10-22 16:02 Niezbywalna Stara Szkoła 8 2020-10-22 14:54 To koniec nowotarskiej mleczarni 11 2020-10-22 14:06 Sesja w Bukowinie Tatrzańskiej (WIDEO, NA ŻYWO) 1 2020-10-22 14:03 Twoje światła-nasze bezpieczeństwo 3 2020-10-22 13:32 Makabreska na bulwarach 4
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-10-24 01:07 1. W poronienie to chyba na porządku dziennym. Wszyscy wiedzą, nikt nie interweniuje, nikt nie zawiadamia policji, zatrzymań obywatelskich nie ma. Czyżby większość mieszkańców miała podobne podejście do jeżdżenia na "podwójnym gazie"? Czy wyznaczono tam strefę wolną od abstynencji? Nikomu to nie przeszkadza? Wiejsko, czarodziejsko... 2020-10-24 01:00 2. W kraju z dykty i tektury nadal stabilnie. Zamiast pieniędzy na ratowanie zdrowia i życia obywateli, wywalamy 70 milionów na fikcyjne wybory, 250 milionów na fikcyjne respiratory, 5 milionów na fikcyjne maseczki, 94 miliardów rocznie na fikcyjną służbę zdrowia. A jak przyjdzie co do czego to obywatel zostaje sam i musi żebrać wśród ludzi o ratowanie własnego życia. Nasze składki i podatki są wydawane na ogłupianie ludzi a potrzebujący zostają z niczym. Mogą liczyć jedynie na dobroć drugiego człowieka. 2020-10-23 23:43 3. miałem "przyjemnośc" jechac tamtędy dzisiaj, z ładnej szerokiej drogi zrobiono g...o, pomijając fakt zkliwidowania parkingów, które w tym mieście są deficytowe, to zastanawiam się co będzie teraz na środkowym pasie, który został między wysepkami ??? zboże, ziemniaki ? portrety sołtysa ? To czyste marnotrawstwo licząc po 800 pln za metr mnożąc przez szerokośc ok 3.5 m pasa po środku razy 800m długości daje działkę wartą ponad 2 mln :). plus zrobienie tych udogodnień . A to z naszych podatków , a miasto i powiat niby biedne 2020-10-23 23:11 4. Teraz się wszyscy interesują, ale gdyby nie wpadł to dalej nikt by nie zgłosił takiej jazdy. Jak do tej pory było... 2020-10-23 22:54 5. Grubą nicia to szyte. Znaki, umiejętności jazdy, stosowna prędkość, wzrok i uwaga na jezdzie a nie telefonie i bedzie ok. 2020-10-23 22:41 6. Nie dajmy się zwariować, z tym wirusem musimy nauczyć się żyć. Niestety nastały czasy w których jest wszystko na sprzedaż, skrócił się dystans pomiędzy sprzedającym a kupującym. Pamiętacie okienka na poczcie czy w banku i zrobiło się nowocześnie, frontem do klienta. Ludzie stracili czujność, więc należy nabrać dystansu dosłownie i w przenośni. Należałoby sprawdzić, co mają Rosjanie bo się chwalili. 2020-10-23 22:33 7. Czyli wolno jechać na Lomnice lub szczyrbskie jezioro normalny sposób? Bo ten artykuł nie odpowiada w sumie na żadne z zadanych pytań. 2020-10-23 22:28 8. Jak sie ma takie zanieczyszczone powietrze do wirusa? I pomyśleć, że uzdrowisko kiedyś leczyło górne drogi oddechowe. 2020-10-23 22:28 9. Stary a telo glupi 2020-10-23 22:22 10. I bardzo dobrze To samo należy zrobić z tą władzą... NARDZODZIE OBÓDŹ SIĘ...!!!! Wydają nasze pieniądze na wysepki a nie walkę z koronawirusem... Może dacie sobie jeszcze premię za idiotyczną pracę i totalnie źle wykonaną...!!!! Wstyd i Hańba!!!!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Bojcorka

Pożegnania