Czy jesteś zadowolony, że tu mieszkasz ? Co Cię cieszy a co denerwuje ? Wypełnij naszą ankietę, jej wyniki opublikujemy niebawem. Kliknij w ten pasek i poświęć nam max 10 minut.

Reklama

2020-08-17 10:00:00

Z archiwum Tygodnika

O Polsce myślę codziennie

- O Polsce myślę codziennie. Chociaż tu się urodziłem, w nocy, gdy się przebudzę, przed oczyma stają mi szczególnie dla mnie ważne miejsca na Podhalu - mówi Michał Cieśla, poeta z Chicago. Jego wiersze wyciskają łzy kolejnemu już pokoleniu chicagowskich emigrantów z Podhala. Działacz Związku Podhalan, twórca zespołu „Harnasie”, świetny organizator i patriota, a dla górali po prostu... autorytet - pisaliśmy w Tygodniku Podhalańskim 20 lat temu. Wspomnijmy tę piękną postać.

- O Polsce myślę codziennie. Chociaż tu się urodziłem, w nocy, gdy się przebudzę, przed oczyma stają mi szczególnie dla mnie ważne miejsca na Podhalu - mówi Michał Cieśla, poeta z Chicago. Jego wiersze wyciskają łzy kolejnemu już pokoleniu chicagowskich emigrantów z Podhala. Działacz Związku Podhalan, twórca zespołu „Harnasie”, świetny organizator i patriota, a dla górali po prostu... autorytet. Za każdym zamknięciem oczu powraca widok domu w Starem Bystrem. Wybudowali go rodzice Michała Cieśli zaraz po powrocie z Ameryki. - Dom był na górce - widać z niego było Giewont, Tatry, Babią Górę i Gorce. Chciałbym zobaczyć te widoki jeszcze raz, ale starość i choroba raczej mi na to nie pozwolą - stwierdza ze smutkiem.

Ciągle powraca też wspomnienie miejsca, gdzie przed laty pocisk artyleryjski zabił jego starszego brata. Powraca widok hal, na których wypasał owce, przechodząc wszystkie szczeble kariery na bacówce - od honielnika, przez juhasa aż po zaszczytne stanowisko bacy. - Juhasiłem przy Józefie Lei - Marciniakowi ze Starego Bystrego. To był bardzo mądry człowiek - wspomina. - Jak komu krowa zachorzała, to chodził kadzić i smarował zwierzę serwatką. Inny baca, Białoń z Czerwiennego poradził mi, że jak zabiję gada, to żeby sobie go wziąć i powiesić nad strzechą, to nie będę w domu miał myszy. Posłuchałem jego rady i od lego czasu nie miałem z myszami kłopotu - twierdzi.

Kamienie zamiast chleba

Bacowie nie tylko odznaczali się mądrością, a przez to szacunkiem u innych górali, ale także poczuciem humoru. - Raz jeden baca z sąsiedztwa przysłał na naszą bacówkę juhasa po kiernickę.  A my zamiast kiernicki włożyliśmy do szmaty zawiązanej na kiju kłodę drewna. Innym razem baca posłał chłopaka do mojego szałasu po chleb. Ja się go dla żartu pytam, czy wie, że ma przynieść skole z granicy, do wyparzania naczyń. Nic nie wiedział, ale skole wziął i zaniósł. Jego baca, jak zobaczył, co ten przyniósł, to go jeszcze sklął - opowiada. Michał Cieśla bacował na Orawie przez 11 lat. - Ponieważ byłem rodzony w Ameryce, komuniści mi ciągle dokuczali. Wzywali mnie na milicję. A blisko pastwiska, gdzie bacowałem, nadleśniczy zrobił sadzonki i ciągle dostawałem kolegia za to, że moje owce je niszczyły - opowiada.

Tańcowali zbójnicy

Amerykański dom Cieślów wypełniony jest nie tylko wspomnieniami związanymi z Podhalem, ale także pamiątkami, góralską muzyką i poezją. Na zawieszonym nad kanapą starym kilimie wykonanym przez kobietę z Kościelisk, tańczą zbójnicy. -Tkany był tyle godzin, ile dni w roku - mówi Bronisława Cieśla. Honorowe miejsce w pokoju gościnnym zajmuje figurka Matki Boskiej Ludźmierskiej, której opiece Cieślowie powierzyli swoje domostwo i los swoich bliskich. Dziś rodzina Cieślów w Chicago to spora gromadka. Bronisława i Michał mają 3 synów i 2 córki, 18 wnuków i 1 prawnuka.

Rodzony w USA

Chociaż Michał Cieśla urodził się w Stanach Zjednoczonych, twierdzi, że za Polską nigdy nie przestanie tęsknić. Jego ojciec pochodził z Lasku, mama - ze Starego Bystrego. Poznali się jednak w Pensylwanii. Ojciec Michała pracował ciężko w kopalni (przez 22 lata). Z Polski przychodziły listy, w których rodzina pisała, że gazdówka w Starem Bystrem marnieje. Rodzice postanowili więc wrócić do kraju. Najpierw w 1921 roku powróciła na Podhale mama z trójką dzieci (także z Michałem), a siedem lat później dojechał do nich ojciec. Michała od dzieciństwa ciągnęło do wypasu owiec. Czasy spędzone na halach wspomina dziś najmilej. Był na szałasie, gdy zaskoczyły go pierwsze pociski niemieckie we wrześniu 1939 roku. Spadły pół kilometra od nich. Po wojnie Michał Cieśla bacował jeszcze przez 11 lat, starając się jednocześnie o zgodę na wyjazd do Stanów Zjednoczonych. Cieśla systematycznie był wzywany przez milicję, ażeby złożyć podpis z utraconego obywatelstwa z powodu długiego zamieszkania w obcym państwie i żony Polki (w 1942 roku Michał Cieśla ożenił się). Nigdy jednak nie ugiął się i nie zrezygnował z obywatelstwa polskiego.

Powrót

W 1963 roku wyjechał do USA, a rok później dołączyła do niego żona z piątką dzieci. Najstarszy syn miał 17 lat, najmłodsza córka Marysia miała wtedy rok. - Nie zapomnę tej drogi nigdy. Najpierw do Gdyni jechaliśmy pociągiem, potem przez 10 dni płynęliśmy Batorym do Kanady, a stamtąd 20 godzin pociągiem. Wiozłam walizki z ubraniami, dużo pierza, a najmłodsze roczne dziecko spędziło podróż w poduszce przewiązanej płótnem - opowiada Bronisława Cieśla. Zamieszkali na Wojciechowie w Chicago. Michał Cieśla pracował w fabryce robiącej metalowe szafki pod telewizory (zaczynał od stawki 1,25 dolara za godzinę), pani Bronisława sprzątała. Po trzech latach przenieśli się do własnego domu w Cicero.

Wśród górali

- Zaraz po przyjeździe zapisaliśmy się do Związku Podhalan. Najpierw do Koła Czarny Dunajec, potem przenieśliśmy się do Klubu Odrowąż w którym prezesowałem przez 5 lat - opowiada. Po podziale Klubu „Odrowąż” i utworzeniu Klubu „Wierchów”, Cieśla przeszedł do nowego i tam prezesował. Michał Cieśla szybko zasłynął jako dobry organizator. Dochód z imprez (przedstawienia, zabawy) przeznaczany był na różne inwestycje w Polsce  - a to budowy podhalańskich kościołów, zakup organów, samochodów strażackich. „Hyr” przynosiły Cieśli pisane przez niego wiersze i góralskie śpiewki. Znalazły się one na kilku wydanych przez niego płytach (z udziałem zespołu „Giewont” i „Harnasie”). Zaczęło się w latach 70. od płyty „Kolędy Góralskie”, potem była „Podhalańska Msza Święta”, płyta o papieżu-Polaku, „Powstanie Chochołowskie” i najpopularniejszy z krążków „Pożegnanie Tatr”. Wszystkie płyty cieszyły się dużym powodzeniem i wyciskały łzy góralom po obydwu stronach oceanu. Cieśla był też twórcą zespołu „Harnasie”, koncertującego po całych Stanach Zjednoczonych.

Smutek serca

Michała Cieślę docenili także Amerykanie. W 1976 roku wiersz „Smutek serca” został nagrodzony przez amerykański Kongres i umieszczony w Bibliotece Kongresowej. Pisał też pan Michał przedstawienia wystawiane później przez górali (np. „Sen góralki” czy „Nieudane namówmy”) Gdy w Polsce został ogłoszony stan wojenny, Cieśla wraz z trójką innych górali (Staszkiem Dzieżęgą, Janem Piętką i Bronisławą Borzęcką) protestowali przeciwko sytuacji w rodzimym kraju przed konsulatem. W działalności zawsze wspierała go żona Bronisława, znana z szytych i haftowanych przez siebie strojów góralskich. Od lat pani Bronisława działa w Związku Podhalanek, a od 1991 prezesuje. - 30 lat temu zapaleńców w Związku Podhalan dużo nie było. Jedno trzeba przyznać, że górale zawsze byli hojni, czy to trzeba było pieniędzy na budowę jakiegoś kościoła w Polsce, czy remizy. Dziś Związek Podhalan kwitnie. Prawie każda wieś ma tu w Ameryce swoje koło. Tylko te kłótnie wśród działaczy są niepotrzebne. Niektórzy ciągle jeszcze przesiąknięci są komuną. Krytykują jeden drugiego i nie lubią mądrzejszych od siebie - martwi się Cieśla. Władze polskie doceniły Michała Cieślę dopiero po zwycięstwie „Solidarności” nad komuną. W 1994 roku otrzymał od Ministerstwa Kultury i Sztuki RP odznakę „Zasłużony dla kultury polskiej” za propagowanie sztuki i kultury polskiej w Ameryce. Jest też honorowym członkiem Związku Podhalan. Jego imię nosi Szkoła Podstawowa nr 2 w Starem Bystrem.

Poeta na emeryturze

Michał Cieśla od 17 lat jest na emeryturze. Jako poeta nadal jest czynny. Jego wiersze uświetniają każdą większą polonijną uroczystość. Ludzie przychodzą do niego, by napisał wiersz, gdy ktoś umrze, dla uczczenia narodzin czy ślubu. Strofami Cieśli witany był prezydent Bush, Wałęsa, kardynał Glemp. Sam sięga po pióro, gdy poruszą go jakieś wydarzenia. Tak było, gdy tragicznie zmarł Popiełuszko lub gdy w Polsce wybuchł stan wojenny. Michał Cieśla zebrał swoje wiersze w tomiku „Ku wspomnieniu”. Książka ta jest zarazem swoistą kroniką wydarzeń ważnych dla Polski i Podhala, kroniką wydarzeń istotnych dla Polonii w Chicago. Przypomina sylwetki wybitnych Polaków, opowiada o dawnych zwyczajach, jest też osobistą historią życia autora książki. Tomik powstał (jak we wstępie pisze sam Michał Cieśla) „z umiłowania swojej Ojczyzny Polski i tej, tak mi drogiej ukochanej Podhalańskiej Ziemi, którą ośmielam się nazywać rodną Matką, bo ta ziemia Podhala kryje w cmentarnych mogiłach kości moich dziadków i rodziców”.

Beata Zalot
Tygodnik Podhalański 48/99 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ STOLARZA Z PRAKTYKĄ, praca w Zakopanem - 607 331 363.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY, WYKOŃCZENIA, MALOWANIE, SZPACHLOWANIE, FLIZY, PANELE itp. DACHY, OBRÓBKI BLACHARSKIE. 796 544 016.
  • USŁUGI | budowlane
    RMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    SCHODY, PARAPETY - GRANITOWE, MARMUROWE, PRACE KAMIENIARSKIE. 882080371.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Fundacja Szczęśliwe Jutro zatrudni na stanowisko: DYREKTOR / WYCHOWAWCA Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej we Wróblówce k/Czarnego Dunajca. Wymagania: wykształcenie wyższe: pedagogiczne, pedagogika specjalna, psychologia, praca socjalna, nauki o rodzinie, resocjalizacja, pedagogika opiekuńczo-wychowawczą, lub podyplomowe (psychologia, pedagogika, nauki o rodzinie, resocjalizacja); min.3-letni staż pracy z dziećmi lub rodziną. Wynagrodzenie: 4500zł brutto. Kontakt: biuro@szczesliwe-jutro.pl
  • KANCELARIE PRAWNE
    KANCELARIA PRAWNA "REALNOŚĆ" - 30 lat praktyki, biegła obsługa w języku angielskim: prawo rodzinne, spadkowe, uzyskiwanie i potwierdzanie polskiego obywatelstwa, inny zakres wg uzgodnień, telefon: +48601488071 (whatsapp),realnosc@kki.pl www.realnosc.eu
    E-mail: realnosc@kki.pl
    WWW: www.realnosc.eu
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie dom na widokwej działce w Zakopanym lub Kościelisku. 660797241 b12.pl
    Tel.: 660797241 b12.pl
  • PRACA | dam
    ELEKTRONIKA I MONTAŻ: Firma szuka osoby ze znajomością podłączeń urządzeń elektrycznych i elektronicznych i montażu oczyszczalni ścieków i basenów. Informacje pod nr tel. 601 073 700
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. Może być do remontu. 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora zatrudni kierownika robót budowlanych, majstra budowlanego. 602629623sikorapbt@interia.pl
    Tel.: 602629623
    E-mail: sikorapbt@interia.pl
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora zatrudni pracowników w zawodzie: malarz, murarz, cieśla, zbrojarz, pracownik budowlany. 602629623sikorapbt@interia.pl
    Tel.: 602629623
    E-mail: sikorapbt@interia.pl
  • PRACA | dam
    Stacja Narciarska Szymoszkowa poszukuje, na sezon zimowy, pracowników na następujące stanowiska: - obsługa bramek - utrzymanie stoku - parkingowy - segregowanie odpadów komunalnych Więcej informacji pod nr tel.: 601 628 584
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • USŁUGI | inne
    STUDNIE - WIERCENIE STUDNI GŁĘBINOWYCH, PROJEKTOWANIE, DOKUMENTOWANIE, POZWOLENIA WODNOPRAWNE, GEOLOGIA INŻYNIERSKA, GEOTECHNIKA, NADZORY GEOLOGICZNE, GEOLOGIA W PROCESIE INWESTYCYJNYM. 606/6057 ; 12biuro@mhgeo.plmhgeo.pl. 606605712biuro@mhgeo.plwww.mhgeo.pl
    Tel.: 606605712
    E-mail: biuro@mhgeo.pl
    WWW: www.mhgeo.pl
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI MASZYNOWE, CEMENTOWO-WAPIENNE, GIPSOWE. Zapewniamy własny materiał. Wysoka jakość i doświadczenie. Szybkie terminy realizacji. 572 090 568.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
2021-01-19 21:30 Światełko w kanale 2021-01-19 20:45 Kolędnicy z Lubomierza (WIDEO) 2021-01-19 20:00 Mundurowi bezdomnym 2021-01-19 19:45 Czy jesteście zadowoleni z warunków życia w Waszej miejscowości? ANKIETA 8 2021-01-19 19:15 Nowotarski kirkut w tym roku czeka odnowienie 2021-01-19 19:00 Wydawnictwa historyczne. Konkurs dla czytelników 2021-01-19 18:30 Jak przyciągnąć przedsiębiorców 1 2021-01-19 17:45 Zmienne Gorce 2021-01-19 17:00 Do wójta po godzinach 1 2021-01-19 16:43 Zderzenie pociągu z samochodem. Kierowca ukarany mandatem (WIDEO) 15 2021-01-19 16:15 Wrzuć monetę 4 2021-01-19 15:30 Ambitny budżet 2021-01-19 15:04 Spotkanie z poezją Anny Przemyskiej 2021-01-19 14:34 Koniec wielkich mrozów, zaczyna się odwilż 2021-01-19 14:30 Odkręcasz - pomagasz 2021-01-19 14:23 Bezludne Kuźnice 2021-01-19 14:14 Gorce - przyroda, kultura, ludzie 2021-01-19 14:00 Coraz droższe śmieci 2 2021-01-19 13:57 A w Mieście plucha 1 2021-01-19 13:15 Gondola w Pieninach 12 2021-01-19 12:30 Mega bałwan na podwórku 1 2021-01-19 11:29 Ruch kolejowy do Zakopanego wznowiony po wypadku 2021-01-19 10:58 Osiem zakażeń na Podhalu, prawie pięć tys. w Polsce 2021-01-19 10:05 Goprowcy znów ratowali "morsa górskiego" 17 2021-01-19 10:00 Uwaga - bardzo zła jakość powietrza w Mieście 3 2021-01-19 09:00 Bardzo pracowity wieczór nowotarskich strażaków 3 2021-01-19 08:07 Nocny pożar w Tylmanowej 2021-01-18 22:00 Aplikacja RATUNEK może uratować życie 1 2021-01-18 21:30 Metr śniegu w Tatrach. Tak dziś było w Dolinie Jaworzynki (WIDEO) 1 2021-01-18 20:45 Burmistrz znów szuka pomocy u ministra w sporze z konserwatorem 2 2021-01-18 20:01 Krościenko miastem? 9 2021-01-18 19:30 Nowotarski rynek wieczorową porą 2 2021-01-18 18:47 Zimowy i oświetlony czarnodunajecki rynek 5 2021-01-18 18:15 Jechaliśmy nowym tunelem (WIDEO) 3 2021-01-18 18:03 Zakopiańska kawiarnia Jaga otwarta. Interweniowała policja (WIDEO) 15 2021-01-18 17:45 Udana mimo mrozu akcja krwiodawstwa 2 2021-01-18 17:02 Biegówki wokół Jeziora 2021-01-18 16:30 Zakopane puste i piękne (ZDJĘCIA) 6 2021-01-18 15:56 Pod Pieninami lokale gastronomiczne są zamknięte 9 2021-01-18 15:53 Zła jakość powietrza 3 2021-01-18 15:30 Przedsiębiorcy zwolnieni z podatku 2 2021-01-18 15:01 Tunel na ostatniej prostej (WIDEO) 5 2021-01-18 14:45 Pełni obaw otwierają swe biznesy - by przeżyć 14 2021-01-18 14:05 Na Kasprowym metr śniegu, tęskno za nartami 4 2021-01-18 13:35 Kreatywnie dla babci i dziadka 1 2021-01-18 13:15 Kluczyki samochodowe ze świnką 1 2021-01-18 12:35 W sprawie chodzenia w górach "na morsa" 5 2021-01-18 12:02 Rekordowe minus 33 stopnie Celsjusza 2 2021-01-18 11:33 Mniej nowych zakażeń koronawirusem, mniej zgonów na Covid-19, mało testów 1 2021-01-18 11:01 Nałożonych 56 mandatów karnych i 9 wniosków do sądu 4
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-12-24 22:33 1. A poprawność noszenia maseczek w miejscach publicznych i w czasie zgromadzeń??? Kilka osób z tych fotek kwalifikuje się do nałożenia mandatu .... 2020-12-24 22:29 2. Fajny przegląd kto ma głęboko w poszanowaniu zasłanianie ust i nosa .... 2020-12-23 20:08 3. @druh Marek. Puknij się, ciężkie czasy dla młodych. W tamtych czasach mieli więcej możliwości. 2020-12-17 22:28 4. Oooo....To są moje widoki, dzięki Zośka, ale Tobie za dobrze, nej, dobrze ześ nie chytro i dajes nom sie napatrzeć. Wesołych Świąt i Pomyślności w Nowym Roku! Ale sie porobiyło na świecie, cy to sie kiedy skońcy? , Cy s nami, ludziskami fcom zrobić koniec, he? Żałosne są te komentarze. A cemu Lempart nie strajkuje? Nie dziwota , ze po tyk strajkach w całej Polsce wirus Covid-19 szaleje. Ze mnie on jesce nie dopod, to sie dziwuje.... Zdrowio do chuściny i tego, tamtego, hawtego syćkim zyce. Hej! 2020-12-16 13:35 5. Nie kuś mnie piękna. 2020-12-15 20:05 6. @druch Marek pewnie myślał o Frasyniuku poniżanym i żyjącym w nędzy 2020-12-14 17:23 7. Druh Marek... Pożyteczny druh Marek. Myśl, młody myśl... bądź jak pożyteczny druh Marek! 2020-12-13 21:55 8. Gdyby nie dojrzałość polityczna i odwaga ówczesnego przywództwa NSZZ Solidarność, Episkopatu Polski, KOR,organizacji pozarządowych a przede wszystkim klasy robotniczej wielkich zakładów dalej siedzieliśmy w PRL-u. Również po stronie rządowej znaleźli się ludzie ,dla których spokój społeczny i losy Polski były ważniejsze od partyjnych sztandarów. Stan wojenny pochłonął wiele ofiar, ale ich śmierć nie poszła na marne.Nie jesteśmy w RWPG,w Układzie Warszawskim, nie czekamy na paszporty i godzinami na granicach. Możemy rozwijać kraj dzięki pomocy z Unii Europejskiej i kształcić młodzież na zagranicznych uniwersytetach. Chętni do pracy za granicą przywożą twardą walutę i inwestują w lokalne rodzinne firmy. To wszystko dzięki tym ,którzy 13.grudnia 1981 r siedzieli w wiezieniach poniżani i pałowani. Dzisiaj wielu z nich jest zapomnianych, żyją skromnie a często są poniżani przez tych ,którzy trzęśli portkami i siedzieli cicho . Ci co 13.grudnia spali do południa dzisiaj rządzą i spijają miody jakie daje władza. Niestety, dawna bojowa Solidarność stała się przybudówką PiS-u. Oto jak jest ironia losu! 2020-12-11 20:14 9. Ładnie ale wolę wiosnę/lato/jesień. Nie lubię zimy, bardzo. 2020-12-07 11:10 10. Precz z komuną
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Album TP

Bojcorka