Reklama

2020-10-04 10:00:12

Z archiwum Tygodnika

Turystki w Tatrach

Od dawna intrygowało mnie, kiedy pojawiły się w Tatrach pierwsze kobiety-turystki, zwłaszcza gdy będąc ongiś w Chamonix dowiedziałam się, że pierwszą kobietą, która już 14 lipca 1805 roku dotarła na szczyt Mont Blanc, czyli stanęła na „dachu Europy”, była wieśniaczka z Chamonix Marie Paradis.

W prawdzie dużo wcześniej, bo „w Zielone Święta (tj. 11 i 12 lipca) 1565 roku księżna Beata Łaska, żona Olbrachta, „pana Kieżmarku”, udała się w licznym towarzystwie do Doliny Kieżmarskiej w Tatrach”. Ale dotarła prawdopodobnie jedynie do znajdującego się w tej dolinie Zielonego Stawu, gdyż wyprawę odbyto konno, co opisał spiski historyk Christian Generisch.

Po wycieczce Beaty Łaskiej nastąpiła długa przerwa, prawie dwieście siedemdziesiąt lat - dopiero bowiem 13 sierpnia 1840 roku zawitała w Tatry Łucja z Giedroyciów Rautenstrauchowa, żona generała, podróżując z modnego podówczas kurortu - Szczawnicy przez Poronin i Bukowinę. Podziwiała Morskie Oko, wspięła się nawet do Czarnego Stawu pod Rysami i zwiedziła Dolinę Kościeliską. Przeżywszy burzę z gradem nad Morskim Okiem, opisała swe wrażenia w poemacie „Miasta, góry i doliny”. W tym samym mniej więcej czasie, tj. w 1840 roku pierwszym tatrzańskim szczytem, zdobytym przez niewiasty (trzydzieści trzy lata po wyczynie Marie Paradis), stal się Krywań, górujący nad Spiszem od południa. Węgrzy bowiem zorganizowali 4 sierpnia 1841 roku „gromadne wyjście” na niego, by uczcić nieco wcześniejsze jego zdobycie przez saskiego króla Fryderyka Augusta. W uroczystości, w czasie której ustawiono żelazny pomnik, brały udział „także panie ubrane w białe szaty”. Niestety nie podano ich nazwisk, ani nawet imion, wspominając jedynie, że „były przeważnie narodowości węgierskiej”. 

Słowacy, niejako w odpowiedzi, dwanaście dni później (16 sierpnia) urządzili „narodową wyprawę na Krywań”. Tym razem wzięła w niej udział Johanna Miloslava Lehotska, zwana „Matką patriotów słowackich”. Wprawdzie rok wcześniej niż Miloslava wspięła się wyżej, bo na Łomnicę, żona aptekarza z Lewoczy prawdopodobnie Stefana Rochlitza. Rodzina tego aptekarza znana była na Spiszu z osiągnięć taternickich w połowie XIX wieku. Wkrótce jednak, bo już w 1847 roku Łomnicę osiągnęły trzy niewiasty, prowadzone przez przewodnika Jakuba Luxa. Były to: Janka Rniesnerova i Sarlota Erthnerova ze Spiskiej Soboty oraz Amalia Kleinerwa ze Straży pod Tatrami. Od lej pory głównym celem kobiecych wypraw stałą się Łomnica. I lak: 8 września 1852 roku była na niej Melczerova z Popradu wraz z Mortizem Beheftem, dwa lata potem Hermina Gilming z Budapesztu, wreszcie w 1856 roku ponoć dwie Polki. W owym czasie wejście na Łomnicę stanowiło spory wyczyn, zważywszy że na drodze do szczytu nie było jeszcze żadnych ubezpieczeń, a ubiór kobiecy był raczej niewygodny.

Północne stoki Tatr, zwane „galicyjskimi”, dość długo były omijane. Złożyło się na to wiele przyczyn, tak politycznych, jak i ekonomicznych. Pierwszą Polką, która zwiedziła Tatry od tej strony w połowie XIX wieku była Maria Steczkowska, córka Jana Kantego Steczkowskiego, profesora matematyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Mając bazę wypadową w Bukowinie Tatrzańskiej, w czasie pierwszego wakacyjnego pobytu w 1855 roku zwiedziła Morskie Oko i Dolinę Kościeliską. Za drugim pobytem w 1857 roku przeszła Dolinę Malej Łąki i wspięła się na Czerwone Wierchy. Odwiedziła też Morskie Oko i zeszła do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Rok później zwiedziła Dolinę Strążyską, Dolinę Stawów Gąsienicowych i ponownie Morskie Oko. Odbyła też trzydniową wyprawę na Krywań, wędrując Wierch-Cichą i Ciemnosmereczyńami, ale z powodu niepogody, zwłaszcza mgły, nie dotarła na sam szczyt. Ciekawostką jest, że w tym samym 1857 roku dwie kobiety - Berta Lerchova (po mężu Schmidt) i Dorota Bexheftova (po mężu Mocznikova), siostra Moritza - Waltera Bexhefta, wykazały pewną samodzielność, wychodząc bez pomocy przewodnika na Rysy z Mięguszowieckiej Doliny, a po powrocie zanocowały w kolebie w dolinie. 

Maria Steczkowska natomiast, po dłuższej przerwie zawitała ponownie w Tatry latem 1864 roku. Wyszła wówczas na Wołowiec, a z Doliny Pańszczycy wspięła się na Krzyżne. W tej wyprawie wziął udział ks. Józef Stolarczyk. Zawędrowała również Doliną Białej Wody do Doliny Pięciu Stawów Spiskich. Przewodnikiem jej był głównie Jędrzej Wala starszy, którego gorąco polecała w swoich „Obrazkach”, pisząc: Ale nie tylko o cudach Tatrów można toczyć rozmowę z tym ich wychowańcem rozsądku, ma on wiele wiadomości... W tym samym roku 1864 Maria sama prowadziła sporą grupę osób na Czerwone Wierchy. Można więc uważać ją za pierwszą polską, samodzielną, wprawdzie jeszcze nie taterniczkę, lecz turystkę. W rok po zdobyciu Świnicy, 22 lipca 1867 roku, przez Eugeniusza Janotę, Bronisława Gustawicza i Stanisława Librowskiego, a pod przewodnictwem Macieja Sieczki, na jej szczycie stanęły 8 sierpnia dwie Polki: Maria Eljasz, siostra Walerego i jego narzeczona Natalia Nycz, wraz z bratem, a pod przewodnictwem Macieja Sieczki. Przypuszczalnie Maria Eljasz również jako pierwsza kobieta przeszła w tym samym roku 1868 z Hali Gąsienicowej przez Zawrat do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Tak przynajmniej sugeruje Bolesław Chwaściński w „Z dziejów taternictwa”. Możliwe jednak, że Zawrat zdobyła nieco wcześniej aktorka Antonina Hoffman, ale w odwrotnym kierunku.

Upłynęło jednak parę lat, zanim na najwyższym tatrzańskim szczycie - Gerlachu pojawiły się kobiety. Nastąpiło to 8 lipca 1877 roku, gdy stanęły z nim dwie Wiedenki: Józefina Tillungen i Paulina Konerr. Pierwszą z Polek, „która wdarła się na szczyt Garluchowski, z węgierska, zwany Garluchem, była znakomitość muzyczna - panna Natalia Janthówna 22 sierpnia 1883 roku pod przewodnictwem Macieja Sieczki i pomocnika Wojciecha Giewonta, co zanotował w „Pamiętniku TT” Walery Eljasz. Jednak najczęściej odwiedzanym przez niewiasty szczytem tatrzańskim w drugiej połowie XIX wieku była nadal Łomnica. Nie licząc dwóch Polek, które podobno latem 1856 roku stanęły na jej szczycie, pierwszą znaną z nazwiska była Maria Wolska z Kujaw, która 5 września 1879 roku dotarła tu z przewodnikiem Janem Gronikowskim. Pięć lat potem, 11 sierpnia 1884 roku, pojawiła się na niej Helena Brodowska, córka profesora Warszawskiego Uniwersytetu. Pod koniec 80. lat ubiegłego wieku chodziły po Tatrach również dwie Polki - siostry Jadwiga i Helena Gnoińskie. Nieco wcześniej, w sierpniu 1879 roku, cztery Polki wyszły na Rysy z Doliny Ciężkiej przez Wagę i zeszły do Morskiego Oka. Możliwe, że były to uczestniczki wyprawy, zorganizowanej przez dra Tytusa Chałubińskiego specjalnie „dla pań”. Natomiast na jednym z najwyższych szczytów tatrzańskich - Kieżmarskim, stanęły dopiero w sierpniu 1888 roku dwie węgierki - siostry Zobel w towarzystwie taternika Istvanffey’ego.

Z opisów tatrzańskich wypraw dowiadujemy się, że prawie do końca XIX wieku udawano się w te góry jedynie w lecie. Pierwszymi kobietami, które odważyły zapuścić się w nie zimą, były Maria Kirchmejerówna i Michalina Zawadzka, które - jak zanotował w „Pamiętniku TT Leopold Świerz - zanocowawszy w schronisku Wincentego Pola w Roztoce, dotarły 26 lutego 1 1882 roku do Morskiego Oka. Jednak dopiero w 1894 roku w styczniu panna Stanisława Pisarzewska, w towarzystwie Jana Grzegorzewskiego i swego kuzyna Józefa Duczmańskiego, pod przewodnictwem Bartka Obrochty i Józefa Trzebuni Słomiaka odważyła się przejść z Hali Gąsienicowej przez Zawrat do Doliny Pięciu Stawów Polskich i po noclegu udać się do Morskiego Oka. W pierwszych latach XX wieku pojawiły się kobiety, wykazujące sporą samodzielność, jak: Węgierka Terez Egenhoffer, Szkocka Beatrice Tomasson, Francuzka Marta Lavalie, czy Antonina Englischowa. Ale i one często korzystały z usług przewodników lub chodziły w męskim towarzystwie. Samodzielną działalność turystyczno-tatemicką rozpoczęły dopiero w sierpniu 1908 roku dwie Polki: Helena Dłuska i Irena Pawlewska-Szydłowska, zdobywając bez opieki męskiej północną ścianę Szczyrbskiego Szczytu z Doliny Hlińskiej. Odtąd, w okresie międzywojennym, a zwłaszcza po II wojnie światowej coraz więcej kobiet, w tym także Polek, wykazuje pełną samodzielność, wspinając się nie tylko w Tatrach, ale i w Alpach, Kaukazie, Karakorum, zdobywając ośmiotysięczniki, a nawet najwyższy szczyt świata - Mount Everest. Ale to już inne zagadnienie.

Zofia Stecka
Tygodnik Podhalański 6/2001 

 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
franek 2020-10-04 14:01:16
Miło że przypominacie ciekawe teksty sprzed lat :)
  • USŁUGI | inne
    TRANSPORT - PRZEPROWADZKI. CZYSZCZENIE PIWNIC. 735 487 451.
  • PRACA | dam
    RECEPCJONISTKA do hotelu w Zębie. Bardzo dobre warunki. Tel. 604224334, praca@redyk.pl
    E-mail: praca@redyk.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia w Nowym Targu POKÓJ, KUCHNIA, ŁAZIENKA. 889 694 718.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam CIELAKA 2-miesięcznego. 512 115 333.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Bezpośrednio od właściciela - MIESZKANIE 3-pokojowe, w centrum Nowego Targu, 85 m kw., 2 tys. zł/m-c, ogrzewanie w czynszu. 600 931 295.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Nowe domy wolnostojące Nowy Targu 660 797 241, marekg@b12.pl
  • KOMUNIKATY
    SEWIK ZAPRASZA DO WSPÓŁPRACY FIRMY HYDRAULICZNE. SEWIK Tatrzańska Komunalna Grupa Kapitałowa Sp. z o.o. zaprasza firmy wykonawcze z branży hydraulicznej do wzięcia udziału w postępowaniach przetargowych dotyczących punktowych wymian wodomierzy na terenie Miasta Zakopane. W celu bliższego zapoznania się z przedmiotem oferty zapraszamy do odwiedzenia strony internetowej Spółki www.sewik.com.pl (zakładka "przetargi") lub do bezpośredniego kontaktu telefonicznego pod nr tel. +48 885228220. Zapewniamy wszelką pomoc oraz współpracę techniczną przy realizacji powyższych zadań.
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni: ASYSTENT/KA DS. MARKETINGU I SOCIAL MEDIA Oferujemy: rozwój zawodowy, umowę o pracę. Oczekiwania: bdb. znajomość platform społecznościowych i mechanizmów ich działania, łatwości tworzenia komunikatów marketingowych, krótkich, angażujących treści, kreatywności i samodzielności, dobrej organizacji pracy i dbałości o detale, doświadczenia zawodowego w obszarze marketingu, dobrej znajomości j. angielskiego. Główne obowiązki: tworzenie kampanii promocyjnych, kreowanie wizerunku firmy oraz jej produktów, opracowywanie materiałów reklamowych, ścisła współpraca z pozostałymi działami firmy, współpraca z firmami zewnętrznymi (drukarnie itp.).
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni: SERWISANTA. Oferujemy: umowę o pracę, szkolenia, rozwój zawodowy. Wymagania: znajomość rozwiązań IT, wykształcenie techniczne, j.angielski, prawo jazdy kat.B. Główne obowiązki: instalacja i serwis systemów kontroli dostępu; utrzymanie sieci teleinformatycznych Klienta; prowadzenie dokumentacji technicznej i serwisowej. CV prosimy przesyłać na: praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. z Białka Tatrzańska, ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** zatrudni POKOJOWĄ, tel. 608 088 017
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** zatrudni OSOBĘ DO KUCHNI, tel. 608 088 017
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • SPRZEDAŻ | różne
    TANIO - MIAŁ - 691 509 754.
  • PRACA | dam
    GABINET W ZAKOPANEM ZATRUDNI HIGIENISTKĘ STOMATOLOGICZNĄ. Tel. po 19.00: 793 333 072.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARZA / KUCHARKĘ do restauracji w Zakopanem na stałe. Praca co drugi dzień, umowa o pracę. 601846659
    Tel.: 601846659
  • USŁUGI | budowlane
    DOMY OD PODSTAW, DACHY, WIATY, ALTANY, TARASY, REMONTY "WOLF BAU". 886 837 594.
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe. 500290144
    Tel.: 500290144
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam OSCYPKI wędzone i białe. 531 357 698.
  • USŁUGI | budowlane
    IZOPIANY-Ocieplenia budynków pianą PUR. Szybkie terminy realizacji. 732921706
    Tel.: 732921706
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ASYSTENTKĘ STOMATOLOGICZNĄ/HIGIENISTKĘ - Zakopane - 604 232 488.
  • PRACA | dam
    KARCZMA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OD ZARAZ: KELNERA/-KĘ z doświadczeniem, ATRAKCYJNE WYNAGRODZENIE. 533 226 109.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    MIESZKANIE W BLOKU w Zakopanem kupię bez pośredników, za gotówkę, może być do remontu, spółdzielcze itp. Tel. 519170500
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-10-29 09:00 Dymisja z powodu oświadczenia majątkowego 2020-10-29 08:00 Nie będzie centrum, zostaje MOK 2020-10-29 07:00 Dramatycznie rośnie liczba zmarłych. Pogrzeby w czasach zarazy 2020-10-28 22:09 Gorące wieści z Cannes. Film zmontowany przez zakopiankę nagrodzony (WIDEO) 2020-10-28 21:56 Minister oskubał rabczańskie szkoły 3 2020-10-28 21:26 Za taryfy na kartę na pewno nie przepłacisz 2020-10-28 21:12 Samochód staranował ogrodzenie 16 2020-10-28 21:00 Rabka to nie jest jeden wielki zabytek 3 2020-10-28 20:13 Puste Krupówki, Facebook znowu jest nasz (WIDEO) 1 2020-10-28 20:02 Wulgaryzmy pod adresem radnych. Przewodniczący zlecił ekspertyzę 15 2020-10-28 19:12 Na Kalatówkach i Hali Kondratowej (ZDJĘCIA) 2020-10-28 18:30 Mężczyzna, w którego mieszkaniu wybuchł pożar był kompletnie pijany 1 2020-10-28 17:45 Przygotowania do Wszystkich Świętych 3 2020-10-28 17:01 Była prezes na celowniku CBA 1 2020-10-28 16:17 Protest kobiet w Rabce (GALERIA ZDJĘĆ) 24 2020-10-28 15:30 Antena na urzędzie. Radny ma pytania 2020-10-28 14:44 Praca na Rynku w Krościenku wre 2020-10-28 14:00 Leją asfalt i walcują 1 2020-10-28 13:15 Protestująca przeprosiła trzech zakopiańskich radnych (ZDJĘCIA, WIDEO) 30 2020-10-28 12:30 W dolinie, do której słońce rano nie dochodzi (ZDJĘCIA, WIDEO) 1 2020-10-28 11:52 Dużo nowych zakażeń koronawirusem na Podhalu. W powiecie nowotarskim zmarła 1 osoba na Covid-19 2 2020-10-28 11:45 Chodnik w przyszłym roku 1 2020-10-28 11:18 Oddział ZUS w Zakopanem zamknięty z powodu pandemii 3 2020-10-28 10:51 Kolejny rekord zakażeń. Zmarło aż 236 osób 3 2020-10-28 10:37 Hakerzy przejęli kontrolę nad Facebookiem Tygodnika Podhalańskiego 2020-10-28 10:00 Halny zabójca 2020-10-28 09:00 Nowy teledysk Małej Armii Janosika (WIDEO) 2020-10-28 08:00 Współpraca zacieśniona 1 2020-10-28 00:13 Pożar w Muzeum Kornela Makuszyńskiego 2020-10-27 21:55 Nagrywają film. Utrudnienia na drogach 2020-10-27 21:31 Na Nosal wrócą narciarze 8 2020-10-27 20:45 Dudziarz z Małej Łąki 2020-10-27 20:19 Bacowie czeladnicy odebrali certyfikaty 5 2020-10-27 20:00 Rok 1984. Konkurs dla czytelników 2020-10-27 19:23 Oratorium Saul - retransmisja 2020-10-27 18:40 I po zagrodzie 3 2020-10-27 17:55 Nie ma dżdżu, są kanie 1 2020-10-27 17:10 Kogeneracja i rozwój sieci - to plan MPEC-u na walkę ze smogiem 1 2020-10-27 16:25 Potrącenie dziecka w Nowym Targu (Aktualizacja) 2020-10-27 16:00 Policyjne kontrole w sklepach 3 2020-10-27 15:32 Kolejny dzień pięknej pogody 3 2020-10-27 15:06 Jesień wyrzuca zimę z Tatr 2020-10-27 14:25 Dyrektor Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego w Nowym Targu zarażony koronawirusem 1 2020-10-27 13:44 Orawskie odzienia Krzysztofa Pieronka (WIDEO) 2020-10-27 12:59 Samochód wjechał w latarnię (ZDJĘCIA) 1 2020-10-27 12:30 3 lata więzienia za zatajenie objawów koronawirusa? 3 2020-10-27 11:45 Dużo nowych zakażeń na Podhalu - 134 przypadki ostatniej doby 3 2020-10-27 11:15 Radny Krzysztof Wiśniowski żąda przeprosin 9 2020-10-27 10:45 Rekord zakażeń koronawirusem w Polsce - stwierdzono 16300 przypadków 2020-10-27 10:00 Koło południa mieszkańcy Piekielnika usłyszeli ryk lotniczych silników 3
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-10-29 08:27 1. #rabczanka słusznie się wstydzisz bo tak wychowałaś dzieci - na ... "taką młodzież" 2020-10-29 08:25 2. Co niektórzy piszą że nikt nie wie jak było i wyzywają niektórych od"Debili lub Ludzkie Chamy" nie popieram wulgaryzmów. Ale wiele razy widziałem właśnie tego pana z seata żółtego jak jechal z dużą prędkością po okolicy jest dość żucajace autko na jezdni trudno niezapamietac.Ale to nieważne w budynku kasprowicza 11 jest sklep spozywczy na zewnątrz pani wlascicielka ma dwie kamery policja niech się uda i niech zobaczą jak było. Tygodnik niech opublikuje filmik i i będzie po sprawie. Ps .Noga z gazu tam ludzie chodzą 2020-10-29 08:07 3. Znam Gluca. Wulgaryzmy protestujących to nic w porównaniu do słownictwa, które używa na codzień ten pan. 2020-10-29 07:34 4. Szanowny Panie przewodniczący, o takich ludziach jak Pan i Pana kompetencjach wypowiedział się w wywiadzie sprzed lat Gustaw Holoubek "najbardziej boję się małych ludzi" https://www.facebook.com/wojciechmannofficial/videos/665558400812236/?t=6 2020-10-29 07:30 5. @wuj Nie mieszaj do tego kościoła mędrku,tyle wiesz na ile jesteś wyedukowany... 2020-10-29 07:28 6. Ludzie jeszcze mają letnie opony, a drogi są śliskie, będzie znacznie więcej podobnych wypadków. W okolicach cmentarzy należy jechać szczególnie ostrożnie, nie dodawajmy pracy policji, która i tak jest bardzo obciążona rożnego rodzaju zadaniami. 2020-10-29 07:14 7. Dziwne, że tylko rabczańskie szkoły? Może coś zawaliła pani vice odpowiedzialna za szkolnictwo? 2020-10-29 06:42 8. Choć nie jestem zgodna z tymi dziewczynami bo nie popieram aborcji to chwalę ich że obyło się bez ekscesow. Widać gdzie chcą praw dla kobiet a gdzie wyjdzie chołota i robi zadymę. Będą mowic że wieśniaki są na wsi i mniejszych miastach. Może to i prawda (sama już 47lat) mieszkam na wsi???? ale gorszej choloty jak w miastach to niema 2020-10-29 05:02 9. Obłuda fałsz zakłamanie, młodzieży robią wodę z mózgu, nie potrafią inaczej wygrywać,to chamstwo wychodzi. 2020-10-29 01:20 10. Dobrze że nikt akurat tamtędy nie przechodził przecież pieszy zginąłby na miejscu przez (kilka niecenzuralnych słów) ,
2020-10-27 13:12 1. same wulgaryzmy, chamstwo - przerażająca młodzież bez zasad bez kultury Szczerze mówiąc to z jednej strony jest mi ich żal bo dotknęli już dna Przerażające jest również że dziewuchy będą kiedyś matkami. 2020-10-26 19:38 2. Widze że z kasą nie jest tak źle jak się depcze po samochodzie. Niezłe czasy nastały. Gdzie inni by szanowali a Ci skrzywdzeni i w bólu się wijący pozwalają sobie na występy w bucikach jakże zwykłym samochodzie a dla innych niedostępnym. 2020-10-26 13:06 3. brawo!!!!! 2020-10-25 20:53 4. Brawo dziewczyny każdy chłop który powie wam ze nie macie racji to kretyn szacun brawo 2020-10-25 12:06 5. pisz za siebie , na pewno nie sa mojego serca . 2020-10-24 21:24 6. Na ulicę wyszło spontanicznie tysięce ludzi w całej Polsce, bo im zabroniono mordować niewinne dzieciątka. A jak ograniczają nam wolność, karzą nosić maski, zamykają biznesy, zamykają nas w domach to wszyscy siedzą cicho i tylko w internecie się buntują. Jakie są prorytety ludzi w tym kraju ?! Czy wartości Wam się nie pomyliły ? Dlaczego nie walczymy o to żeby te kretyńskie obostrzenia znieść, tylko w sprawie zakazu mordu na niewiniatkach na ulicach nagle pojawiło się tyle ludzi ?! 2020-10-20 23:19 7. Przez wieki budowali Polskość należy się to im 2020-10-18 22:30 8. Budujące. Ludzi nie da się tak po prostu "wygumkować" z kart historii. Lepiej późno niż wcale. 2020-10-15 09:14 9. Widać kto jest prawdziwym bacą i juhasem. Tradycja mówi, że palice powinno się nieść przy przegonie owiec w ten sposób, aby nie dotykać nią ziemi, nie opierać się na niej, "coby łowce nie okulhały". Baca Majerski o tym wie, reszta niestety nie. A szkoda, bo właśnie te detale są ważne. 2020-10-14 14:24 10. Zostaly zasrane ulice i chodniki ulice umyto a chodniki sie rozniesie butami.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Pożegnania

Bojcorka