Reklama

2020-10-25 16:00:02

Reklama

Dezinformacja w sieci

Fake news w dobie pandemii

Rozchodzi się szybciej niż koronawirus, a w jego DNA wpisana jest klikalność. Jak nie dać się postępującej dezinformacji płynącej z internetu?

"Łykamy" bezwiednie wszelkie informacje, często bzdurne, których przy okazji pandemii przybywa znacznie szybkiej niż przypadków zakażeń COVID-19. 

Kto nie otrzymał wiadomości od znajomego, który przekazał w zaufaniu, jakoby znajomy lekarz z Czech albo i Chin podawał proste lekarstwo na koronawirusa? Można było też spróbować terapii wodą, bo jakiś "fachowiec" przekonywał, że szklanka wody pita co 15 minut spłukuje wirusa do żołądka, gdzie zaraza ginie w kwasie. 

Medialne kłamstwa mogą być mniej lub bardziej perfidne w swoich założeniach. 

Niektórzy biorą za prawdę satyrę czy parodię. I choć ich autorzy nie mają intencji wyrządzenia krzywdy, to jednak znajdą się  czytelnicy, którzy biorą żart za fakt. W internecie nie brak typowych treści prawdziwych, ale podanych w takim kontekście, by wprowadzać odbiorcę w błąd. Nie brak portali podszywających się pod wiarygodnie źródła. Ich celem jest głównie zaistnienie w sieci.

Jednak są też autorzy podsuwający z premedytacją całkowicie fałszywe treści, stworzone, by oszukiwać i czynić krzywdę.

Mogą to być także fałszywe połączenia - kiedy zdjęcia są autentyczne, ale dodany do nich opis fałszywy i w sumie otrzymujemy zupełnie kłamliwą całość. Niekiedy zaś wystarczy wyrwać zdanie z kontekstu, bądź uciąć jego część, by otrzymać zupełnie fałszywy przekaz. Wreszcie autorzy po prostu celowo manipulują treści prawdziwych informacji, by wprowadzać w błąd.

Możliwości kłamstw medialnych jest więc wiele, ale jak się przed nimi bronić?

Beata Biel, dziennikarka i  szefowa projektu fact-checkingowego konkret24, w wydanej właśnie przez Stowarzyszenie Gazet Lokalnych książce "Bezpieczni w necie" wymienia proste sposoby sprawdzania wiadomości. To rada dla dziennikarzy narażonych na powielanie niesprawdzonych wiadomości, ale także dla każdego odbiorcy internetu.

Czytając "gorącego newsa" podesłanego przez znajomych, warto zwrócić uwagę, czy nie jest opatrzony sensacyjnym, krzykliwym tytułem. Informacją, która powinna wzmóc czujność, jest dziwny adres URL albo nazwa źródła tego newsa. Podejrzenie powinno wzbudzić dziwne, nierówne formatowanie tekstu, nadmiar wykrzykników, błędy ortograficzne, zła odmiana słów, dużo kalek językowych, ale także nacechowany emocjonalnie język oraz zdjęcia. 

Najlepszych sposobów na eliminację kłamliwych treści dostarcza sam internet. Często wystarczy zwrócenie uwagi na newsa. Ale jego prawdziwość łatwo sprawdzić już z poziomu wyszukiwarki. Wystarczy wpisać daną frazę i dowiedzieć się, co i jak piszą o tym inni. Są także metody, by wykryć manipulacje na fotografiach. "Podstawową techniką weryfikacji zdjęć jest tzw. odwrócone wyszukiwanie obrazem, które pozwala na sprawdzenie, czy zdjęcie nie pojawiło się w sieci już wcześniej, przed zdarzeniem, które rzekomo opisuje, czy nie zostało zmodyfikowane, czy nie było już opisane jako fałszywe" - pisze w swojej książce Beata Biel.

Pomocne okazują się takie narzędzia jak choćby images.google.com. Wystarczy przeciągnąć zdjęcie, by wyszukać, gdzie było umieszczane w sieci i w jakim kontekście. 

Okazuje się, że z braku medialnej edukacji musimy sami nauczyć się przeciwdziałania manipulacjom, jakie płyną do nas z internetu. Nie jest to takie trudne, jak się nam wydaje, a podstawą musi być spora rezerwa do tego, co wyczytamy w sieci. 
Więcej w aktualnym, papierowym wydaniu TP.

*

"Materiał powstał w ramach projektu Stowarzyszenia Gazet Lokalnych z Polsko-Amerykańską Komisją Fulbrighta „Media bliżej ludzi”, finansowanego ze środków Departamentu Stanu USA".

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Jam 2020-10-26 15:59:40
Do Yajami Omate. No właśnie nie mam wiedzy na ten temat dlatego pytam kogoś kto twierdzi, że wszystko wie na ten temat.
Yajami Omate 2020-10-26 15:36:54
Jam, podziel się swoją wiedzą na ten temat.
Karol 2020-10-26 10:09:38
@ gural z chróbego. Maluczko, a Korea Północna zacznie prezeziowi i spółce zazdrościć "fachofcuf" z TVP.
gural z chróbego 2020-10-26 07:58:12
Mistrzem w sianiu propagandy i nieprawdziwych informacji jest tak uwielbiana przes PISlamistów TVP...Mam wrażenie ze prezenter Wiadomosci mówiący do widzów "dzien dobry" juz kłamie ,takiej manipulacji jak w tzw "Telewizji Publicznej" mogą pozazdrościć propagandziści z czasów PRL
Jam 2020-10-26 07:43:39
Do luke. Napisałeś "Szkoda, że społeczeństwo jest na tyle otumanione przez "propagandę" i nie widzi o co w tym wszystkim naprawdę chodzi." Uświadom mnie więc o co w tym wszystkim naprawdę chodzi. Jesteś pierwszą osobą- która w końcu może uświadomić wszystkich, masz jakieś super tajne dane. Napisałeś że wiesz "wszystko" w tej sprawie, wiec napisz, przeczytam z niecierpliwością. Mam nadzieję ze to będą konkrety, a nie coś w stylu "bo oni płacą za to że sie przyznasz do wirusa", ale kto, po co, skąd ma kasę... tego już uswiadomieni przez płaskoziemskich foliarzy nie wiedzą. Obudź nas "otumanionych" nie chcemy ręki w nocniku (chociaż to też byś mógł wyjaśnić. Co nam grozi, czym jest ten nocnik?)
Yu 2020-10-26 05:49:31
Kalk. Manipulować " kim? czym? ".
Yajami Omate 2020-10-26 05:28:59
Po wpisach widzę coraz więcej osób z otwartymi oczami. Wytrwałości życzę.
Vander 2020-10-26 01:25:20
Społeczeństwo sie budzi spokojnie
luke 2020-10-25 22:10:28
największymi fake newsami są wszystkie informacje na temat tej choroby. Nikt w tym kraju nie umiera już na raka, zawał serca, nie ginie w wypadkach samochodowych, itd. Wszyscy mają "wirusa".... Szkoda, że społeczeństwo jest na tyle otumanione przez "propagandę" i nie widzi o co w tym wszystkim naprawdę chodzi. Obudzicie się wszyscy niedługo z rękami w nocnikach, zaczipowani jak psy....
Thinker 2020-10-25 19:49:21
Kolejnym zagrożeniem (a może po prostu podpuszczaniem ze strony dziennikarzy) jest nierzetelny sposób przekazywania prawdziwych informacji. Dodatkowo "ozdobiony" zbędnym i stronniczym komentarzem lub durnym pytaniem sugerującym odpowiedź.
kurr 2020-10-25 18:40:00
Obserwator, myślę że to co robi TVP to już nie są fejki, ale kryminał. udział TVP w politycznej akcji, mającej na celu wywołanie prawie wojny domowej będzie kiedyś osądzone. mam taką nadzieję.
Obserwator 2020-10-25 16:49:59
Z tego co zauważyłem to nasza władza jest niekończącym się źródłem fale newsów. Zdjęcia w TVP Dezinfo z Korei północnej opatrzone opisem że to rzekomo protesty na Białorusi są tutaj świetnym przykładem.
kurr 2020-10-25 16:15:41
fake news to taka zemsta inteligentnych nad tymi mniej. mądry i tak od razu widzi że to żart, a ten inny niech się emocjonuje ku uciesze tego pierwszego.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Działka budowlana w Brzegach -1650m2 sprzedam tel 660797241b12.pl.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    Sprzedam: PŁUG KONNY jednoskibowy, tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    PRACA PRZY WYCIĄGU NARCIARSKIM I SNOWTUBINGU NA GUBAŁÓWCE - 692 624 359.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE 40 m2 - Kraków, ul. Petrażyckiego. 531034344.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 5, serwisowane, zadbane, garażowane, r. 2008, diesel, stan bdb, oryginalna nawigacja z dotykowym ekranem, 2 komplety felg aluminiowych z oponami lato/zima, full opcja, 15.000 ZŁ - Tel. 888 223 761.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię DOM DREWNIANY, ew. MIESZKANIE, GOTÓWKA, tel. 793891486
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ASYSTENTKĘ STOMATOLOGICZNĄ/HIGIENISTKĘ - Zakopane - 604 232 488.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-11-25 22:00 Apel Związku Podhalan dotyczący rodziny i obrony życia 1 2020-11-25 21:20 Biuro obsługi mieszkańców otwarte krócej 2020-11-25 20:41 Był też idolem wielu piłkarzy i fanów piłki nożnej na Podhalu 2020-11-25 20:34 Zakopane wśród miast, w których żyje się najlepiej 8 2020-11-25 19:44 Krew prezentem dla chorych dzieci 2020-11-25 18:53 Pogrzeb wybitnego narciarza w poniedziałek 2020-11-25 18:06 Ma być zielono 1 2020-11-25 17:18 Ministrze, pomóż 3 2020-11-25 16:31 Taka warstwa smogu nad Zakopanem (WIDEO) 3 2020-11-25 15:45 Czy rząd podjął dobrą decyzję w sprawie ferii? (SONDA) 20 2020-11-25 15:00 Minister zdrowia: Ferie spędzimy w domu, nie będzie ich rozłożenia 30 2020-11-25 14:31 Zamknięte stragany i pustki pod skocznią w Zakopanem. Gdzie są turyści? 20 2020-11-25 13:45 Dziś mamy piękny, ale chłodny dzień (WIDEO) 2020-11-25 13:22 Niezwykły koncert w Operze Krakowskiej (online) 2020-11-25 13:00 Podwyżki w dobie widma kryzysu 2 2020-11-25 12:14 W Zakopanem minus 6, W Tatrach plus 5 2020-11-25 11:28 Zamknięta część ulicy Tetmajera 1 2020-11-25 10:52 Bardzo mało nowych zakażeń na Podhalu, ale aż 11 zgonów 3 2020-11-25 10:46 Ponad 15 tys. zakażeń w całej Polsce. Zmarła rekordowa liczba osób 2020-11-25 10:35 Matka i córka zatrzymane za kradzieże ubrań 7 2020-11-25 10:09 Rzecz z drugiej strony 2020-11-25 10:00 Chłopiec jak sajta 2020-11-25 09:31 Ruszyła strona z zakażeniami z podziałem na powiaty. Na Podhalu wczoraj tylko 7 3 2020-11-25 09:00 Petycja do premiera: ratujmy ferie 24 2020-11-25 08:02 Józefinka 2020-11-24 22:04 Czym jest Cyber Monday i dlaczego warto skorzystać z niektórych cyfrowych promocji? 2020-11-24 21:30 Coraz częściej odwiedzamy ZUS wirtualnie 1 2020-11-24 20:45 Wszystkie drogi prowadzą na Orawę 2020-11-24 20:00 Zła królowa. Konkurs dla czytelników 2020-11-24 19:30 Na nogach - bezpiecznie 2020-11-24 18:45 Mniej na promocję, kulturę i zdrowie 10 2020-11-24 18:00 Ks. Oko na cenzurowanym 6 2020-11-24 17:49 Chwila nieuwagi i stłuczka gotowa 2020-11-24 16:57 Konferencja prasowa starosty tatrzańskiego (WIDEO LIVE) 31 2020-11-24 16:50 Miasto na 35 unijnych milionach - zestawienie inwestycji 2 2020-11-24 16:05 Hotelarze zastrajkują, jeśli ferie nie będą wydłużone 22 2020-11-24 15:28 Druh książki 2020-11-24 14:57 Łanie na ulicach miasta (WIDEO) 1 2020-11-24 14:45 Krupówki słoneczne, ale prawie zupełnie puste 3 2020-11-24 14:20 Zaskakująca zima 1 2020-11-24 14:00 Taka Babia Góra 2020-11-24 13:15 Nie ma szczegółowych danych z województw. Nie wiemy ile jest zakażeń na Podhalu 5 2020-11-24 12:27 Pierwsi narciarze już szusują 2 2020-11-24 12:13 Trwa spotkanie burmistrza Zakopanego z radnymi 19 2020-11-24 12:03 Była prezes wygrała dwa procesy z powództwa Szpitala Miejskiego 6 2020-11-24 11:15 Pierwszy wyciąg już ruszył. Można jeździć na nartach. Stoki będą otwarte 6 2020-11-24 10:53 Duży spadek liczby zakażonych - 10 139 osób 1 2020-11-24 10:18 Stoki będą zimą otwarte - deklaruje Gowin 21 2020-11-24 10:00 Czterej amigos 1 2020-11-24 09:00 Małolipnickie cacka 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-11-25 22:34 1. Stasek, a ja Ci powiem tylko tyle - nic nie wynajmiesz. 2020-11-25 22:32 2. @Stasek. Witamy w krainie Stasków. Nie trzeba nam wirusa skoro mamy Staska. Większych szkód w staskowie już nie da się zrobić. To już jest full możliwości. U nas prawo się nie przyjęło, mamy turystykę delegacyjną, dziką deweloperkę, czarną strefę i inne staskowe atrakcje. Ktoś wprowadza trudne pojęcie odpowiedzialności społecznej, dystansu społecznego, empatii. Po co, jak my mamy Stasków. W staskowie osoba przestrzegająca prawo to konfident, a Stasek w swoim full umyśle, to jest gość. Bohater prawie. Ty, Stasek sam sobie policz. Jak ci braknie palców w dłoniach, to skorzystaj z tych w stopach. No, bohaterze, możesz mieć problem jak twój full wynosi więcej niż dwadzieścia. 2020-11-25 22:29 3. @Ewelina - poniższy komentarz do artykułu cyt. "...egoizm i kawal skur...nstwa !!!!" a ja Ci powiem co moim zdaniem to kawał skur...ństwa. Wakacje w Zakopanem: ul. Krupówki - restauracje pełne turystów, brak dystansu, kelnerzy/kelnerki z maseczkami na brodzie lub bez... - schroniska - patrz jak wyżej... - pensjonaty - witanie gości bez maseczek - goście i właściciele, wspólne wieczorne biesiady... - sklepy - turyści (czytaj: najczęściej ho..ta) bez maseczek, bez zachowania dystansu, sprzedawcy bez maseczek pozwalający wchodzić klientom bez maseczek, kpina z tych - głównie mieszkańców co oddalają się od nich i noszą maseczki... i tutaj taka sytuacja. Kupuję od wielu lat, niemal codziennie w małym sklepiku na ul. Makusz...., a byłem potraktowany jak intruz w "masce", dlatego podziękuję, już tam nie wchodzę, wpuszczajcie sobie nadal ludzi bez masek. - ulice np. Zakopanego - tłumy turystów bez masek, brak możliwości nawet ominąć ich, zachowania jakiś bezpiecznego odstępu... - taksówkarze - bez masek ful klientów w samochodzie i tu różnie z maseczkami... - kierowcy busów i pasażerowie - maseczek brak.... itd. byle zarobić! A gdzie w tym wszystkim ludzie starsi, chorzy, po zabiegach, operacjach, którzy także muszą wyjść do sklepu by zrobić zakupy?! - Oni są nie ważni? Ewelina, to jest właśnie to skur...ństwo! 2020-11-25 22:26 4. Najbardziej idiotyczne kryteria jakie kiedykolwiek widziałem. To tak jakby poziom życia mierzyć ilością metrów nad poziomem morza. Kretynizm. Trudno znaleźć gorsze miasto do mieszkania. Smog, smród, korki, drożyzna, rozwrzeszczana dzicz 12 miesięcy w roku, brak ścieżek rowerowych i praktyczne zero ogólnodostępnych obiektów rekreacyjno - sportowych. Absolutny brak pomysłu władz na to miasto. Dno 2020-11-25 22:22 5. I takie samo jest stanowisko zdecydowanej większości Polaków. Matka, ojciec, wiara, ojczyzna. Za to przelewali krew, za to ginęli. 2020-11-25 21:59 6. Eee tam... gadanie. Kto jeszcze ich słucha, przestrzega zaleceń, obostrzeń, rekomendacji i takich tam? Tworzą te przepisy z prędkością światła, nikt ich nie egzekwuje. Gadające głowy udają że troszczą się i pracują dla "dobra Polski i Polaków " (świetny marketingowo ale już wyświechtany zwrot), a tak naprawdę to każdy z nich pragnie już tylko trwać na ciepłej rządowej posadce. Wiadomo, że ludzie będą przyjeżdżać tak jak przyjeżdżają. ? dobrze. 2020-11-25 21:52 7. I tak nam full na całe ferie i święta . I tak to wszystko wynajmę . I biada konfidentom , którzy będą nocami chodzić koło mego domu i liczyć auta . 2020-11-25 21:50 8. Może i chciałoby się żeby kolor powietrza był zielony ale teraz na airly jest w Pieninach, czerwony z domieszką granatu. Jak tam z gazyfikacją. 2020-11-25 21:49 9. "zanotowało również wzrost liczby mieszkań..... co oznacza dalszą stopniową poprawę dostępności lokali w tym mieście" - hahahahhahahahaha. Znaczy dla kogo ? Kupienie dla dziecka mieszkania w Z. za 600 tys to jest pomyłka jeśli nie posiada się tu biznesu. Za te same pieniądze kupię w Wawie czy Krk. Tylko tam dochody i perspektywy jakby inne :):):) 2020-11-25 21:31 10. Rozumiem, że to są metry kw. domów i mieszkań podzielone na liczbę osób mieszkających w mieście. Tylko trzeba wziąć pod uwagę, że większość z nich to bogacze mający po kilka domów i mieszkań, a reszta to szara ludność gnieżdżąca się na kilku metrach. Ta ocena nie oddaje rzeczywistości.
2020-11-22 13:52 1. Turystka tak jak ty swojej dewocji...? tak pytam.... 2020-11-19 15:00 2. Tygodnik poświęca zbyt wiele uwagi temu tak zwanemu strajkowi. Policja powinna była niezwłocznie odblokować skrzyżowanie, używając w razie potrzeby środków przymusu bezpośredniego. To skrzyżowanie zbyt ważne dla bezpieczeństwa mieszkańców Zakopanego aby pozwalać na lewackie ekscesy. Wszyscy uczestnicy nielegalnego zbiegowiska powinni zostać wylegitymowani, a odpowiednie wnioski należało skierować do sanepidu. 2020-11-17 04:55 3. DEMON stracja 2020-11-15 21:40 4. a moja Zoha jak jej nie grzmotnę z rana,to cały dzień chodzi wściekła.Może to i tym z tymi piorunami na gębach by sie to spodobało? I przestały by latać po ulicach i przeklinać. 2020-11-14 23:03 5. Organizatorka zakopiańskich protestów chwali się w wywiadach, że dokonała aborcji. Ot karierę zrobiła w zepsutej warszawce. Teraz choćby darła się z całych sił, sumienia nie zagłuszy. 2020-11-14 16:09 6. do protestujacych "kobiet"- urodzenie zdrowego dziecka nie gwarantuje jego zdrowia i pełnosprawnosci , nie ma gwarancji ze po dziecko mając pół roku/rok/parę lat nie dowie sie że ma wady gentyczne, nieuleczalna chorobę, etc. Bezlitosne jest więc to strajkowanie a raczej błaznowanie na skrzyzowaniu ulic ze chore dzieci maja isc do piachu .... 2020-11-12 20:02 7. Do Tadeo Tak właśnie jest górale i nie tylko biją swoje kobiety. Żeby nie było, że tylko podhale jest takie. Władza w zakopanem nie chce zaś wprowadzić ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie - czyli władza wybrana przez ten lud jest za przemocą w rodzinie. To takie proste. 2020-11-12 15:24 8. Idom se owiecki, idom se barany, idzie se za nimi juhas porubany. Porubano głowa, porubane plecy.Kaz go porubali? - Przi dziewcynie w nocy! Owiecki, owiecki, nie syćkie som moje, przydzie św. Marcin , kozdy biere swoje. Te moje owiecki pieknie sie mi rojom, z wiyrska ku dolinie, bo sie zimy bojom. Hej! 2020-11-11 02:35 9. Nie do wiary! Jasiek Bułecka tyz zgłupioł, cy jako? 2020-11-10 20:04 10. Wreszcie można oko zatrzymać dłużej, dzięki. A Zespołowi życzymy dalszych sukcesów!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Pożegnania

Bojcorka