Reklama

2021-01-08 10:00:00

Z archiwum

Poniedziałkowy jarmark

Przed wojną tylko Żydzi handlowali na jarmarku, dla Polaków wielkim wstydem było stać na rynku i sprzedawać towar wspomina 85-letnia Zofia Bublik. To niezwykła historia, która opisaliśmy w TP 16 lat temu. Dziś, kiedy Krościenko tak pięknie zostało odnowione, wracamy do jego starych czasów.

Poniedziałkowy jarmark

Przed wojną tylko Żydzi handlowali na jarmarku, dla Polaków wielkim wstydem było stać na rynku i sprzedawać towar wspomina 85-letnia Zofia Bublik. Kramy stały tam, gdzie dziś urząd gminy, bank, obok zabytkowego kościoła na rynku. Na zakupy do królewskiego miasteczka przyjeżdżali górale z Pienin, Spisza oraz Sądecczyzny. Choć dziś może trudno w to uwierzyć, krościeński rynek co drugi poniedziałek każdego miesiąca przed wojną zamieniał się w wielki plac targowy. Tutaj od wczesnego rana aż do południa można było kupić świeże pieczywo, ubranie, skóry i wiklinowe kosze. Zboże w płóciennych workach, drewniane zabawki oraz materiał na sukienki lub spodnie. Towar szybko się rozchodził. Na zakupy przyjeżdżali górale z sąsiednich miejscowości. Między przylegającymi do siebie stoiskami z trudem przeciskali się kupujący. - Tylko na jarmarku można było kupić materiał na góralski strój - wyjaśnia Kazimiera Kozłecka. – Pamiętam, że przed wojną 14 zł kosztowało jego uszycie. By zarobić takie pieniądze, przez 14 dni trzeba było od rana do wieczoru pracować w polu. Kiedy można było kupić materiał, satysfakcja była ogromna. Przeważnie jednak rodzice chodzili w poniedziałki kupić drób lub nabiał. Nie było wtedy pieniędzy. Handlujący przyjeżdżali do Krościenka z okolic Nowego Targu i Nowego Sącza. Na furmankach przywozili swoje kramy, by wczesnym rankiem rozłożyć na nich swój towar. Przed wojną na kramach rozkładali swoje towary głównie Żydzi - tłumaczy Zofia Bublik. - Ja też między nimi przez jakiś czas stałam. W naszym domu była bieda, dziewięcioro nas było. By jakoś żyć, jeszcze w szkole podstawowej zaczęłam sprzedawać schłodzoną lemoniadę lub wodę sodową. Butelki brałam od Żyda, który w gminie zajmował się produkcją napoi. Trzymałam je w drewnianym cebrzyku, wypełnionym lodem - zawsze stałam nieopodal studni. Lód - jak dziś pamiętam, wielkimi blokami przywożono w zimie z Dunajca. Krojono go i układano w wielkich stodołach pomiędzy trocinami. W takich warunkach nie topniał aż do jesieni. Wielkich pieniędzy z tego nie było, ale jakoś trzeba było radzić sobie - dodaje. Zdarzało się mi także stać rano z pieczywem. Czekałam z nim na kobiety, które z Grywałdu i Krośnicy szły z torbami do Szczawnicy. W centrum uzdrowiska przeważnie sprzedawały nabiał.

Siostra Agata
Kiedy na rynku handlowano drobnym towarem, plac targowy przy ulicy Wędkarzy oblegali Rusini Szlachtowscy z Jaworek. Łemkowie do zaoferowania mieli drób lub bydło. Część z nich z bydłem rogatym, stała na placu nieopodal restauracji Waluś. Gmina pobierała od handlujących niewielkie opłaty – wyjaśnia Zofia Bublik. Miała swojego policjanta, który oprócz zbierania pieniędzy pilnował także porządku na placu. Nie było kradzieży oraz bójek. Jedną z najczęstszych bywalczyni jarmarków była siostra Agata, przełożona sióstr służebniczek. Natknąć się można było na nią wcześnie rano. Zakonnica kupowała materiał, z którego szyła komże dla duchownych, a także pieczywo i nabiał dla podopiecznych ochronki. - Kiedyś ochronka znajdowała się nad samym Dunajcem, naprzeciwko obecnego domu sióstr - wspomina 85-latka. - Budynek zniszczyła wielka powódź w 1934 roku. Z czasem dzieci zaczęły przechodzić do starego budynku zakonnic. Siostra Agata była jedną z najbardziej szanowanych osób w Krościenku. Na jej głowie była ochronka, utrzymanie plebanii i pomoc proboszczowi. Jarmarki znikły z krościeńskiego rynku praktycznie w tym samym okresie, kiedy siostrę Agatę przeniesiono z naszej parafii.

Kazimierz Wielki kontra komuna
W latach 70. ub. wieku ówczesne władze gminy zmieniły miejsce handlu. Jednym rozporządzeniem przewodniczący rady narodowej odwrócił kilkuwiekową tradycję. Plac targowy, który ustanowił sam król Kazimierz Wielki, nadając prawa miejskie gminie, szybko zniknął z centralnego miejsca. - Dla socjalistycznej władzy handel na jarmarku w rynku nie był zbyt wygodny - stwierdza Zofia Bublik. W tych czasach towar w sklepach można było kupić tylko na kartki lub na przydział. Czegoś takiego nie wymagano na targu. Kiedy przeniesiono stragany, na rynku w poniedziałki zrobiło się pusto. Pamiętam, że na obecnym placu targowym nic nie przygotowano dla handlujących. Ludzie grzęźli w błocie, kiedy padał deszcz. Tłoczyli się. Z czasem plac wyłożono asfaltem i postawiono kramy. Do dziś w każdy poniedziałek na placu targowym w Krościenku można zrobić zakupy. Choć kramów jest sporo, kupujących z roku na rok ubywa. Nie lubię teraz chodzić na jarmark - mówi ze smutkiem Kozłecka. Jak tylko się wejdzie między stragany od razu pytają, co podać. Nie można dotknąć towaru, a ceny są takie jak w sklepach. Kiedyś było zupełnie inaczej. Można się było targować, a nawet trzeba było! Od czegoś przecież wzięła się nazwa targowisko.

Aneta Dusik
Tygodnik Podhalański  2004 rok
Zdjęcia pochodzą z albumu ,,Krościenko nad Dunajcem. Fotografie z lat 1870-1970”, z wyjątkiem fotografii placu bławatnego.

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Powaga 2021-01-09 22:48:18
To dworco-parkingu nie było? A przecież obrońcy rynku w takiej formie twierdzą, że był tam od zawsze?!
super 2021-01-08 10:26:25
bardzo ciekawy artykuł prosimy o więcej z róznych dziedzin i lat
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Dam do wynajęcia MIESZKANIE. Zakopane - Skibówki. Ok. 50 m2. Tel 794773872
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA BUDOWLANA ul. Kasprowicza Nowy Targ, uzbrojona, 568 m2, cena 290.000 zł. 600 931 295.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię GEODETĘ/ASYSTENTA GEODETY do biura w Zakopanem. Tel. 516 708 419, geotatry@gmail.com
  • POŻYCZKI
    POŻYCZKI POZABANKOWE DLA OSÓB FIZYCZNYCH I PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ T-- 694 567 002.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ STOLARZA Z PRAKTYKĄ, praca w Zakopanem - 607 331 363.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY, WYKOŃCZENIA, MALOWANIE, SZPACHLOWANIE, FLIZY, PANELE itp. DACHY, OBRÓBKI BLACHARSKIE. 796 544 016.
  • USŁUGI | budowlane
    RMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    SCHODY, PARAPETY - GRANITOWE, MARMUROWE, PRACE KAMIENIARSKIE. 882080371.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Fundacja Szczęśliwe Jutro zatrudni na stanowisko: DYREKTOR / WYCHOWAWCA Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej we Wróblówce k/Czarnego Dunajca. Wymagania: wykształcenie wyższe: pedagogiczne, pedagogika specjalna, psychologia, praca socjalna, nauki o rodzinie, resocjalizacja, pedagogika opiekuńczo-wychowawczą, lub podyplomowe (psychologia, pedagogika, nauki o rodzinie, resocjalizacja); min.3-letni staż pracy z dziećmi lub rodziną. Wynagrodzenie: 4500zł brutto. Kontakt: biuro@szczesliwe-jutro.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. Może być do remontu. 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora zatrudni kierownika robót budowlanych, majstra budowlanego. 602629623sikorapbt@interia.pl
    Tel.: 602629623
    E-mail: sikorapbt@interia.pl
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora zatrudni pracowników w zawodzie: malarz, murarz, cieśla, zbrojarz, pracownik budowlany. 602629623sikorapbt@interia.pl
    Tel.: 602629623
    E-mail: sikorapbt@interia.pl
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • USŁUGI | inne
    STUDNIE - WIERCENIE STUDNI GŁĘBINOWYCH, PROJEKTOWANIE, DOKUMENTOWANIE, POZWOLENIA WODNOPRAWNE, GEOLOGIA INŻYNIERSKA, GEOTECHNIKA, NADZORY GEOLOGICZNE, GEOLOGIA W PROCESIE INWESTYCYJNYM. 606/6057 ; 12biuro@mhgeo.plmhgeo.pl. 606605712biuro@mhgeo.plwww.mhgeo.pl
    Tel.: 606605712
    E-mail: biuro@mhgeo.pl
    WWW: www.mhgeo.pl
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI MASZYNOWE, CEMENTOWO-WAPIENNE, GIPSOWE. Zapewniamy własny materiał. Wysoka jakość i doświadczenie. Szybkie terminy realizacji. 572 090 568.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
2021-01-23 11:30 Muzyka w Borze na Czerwonem (WIDEO) 2021-01-23 11:01 Robert Bugara i Sebastian Bryja z UKS Regle Kościelisko ze srebrem (ZDJĘCIA) 2021-01-23 10:30 Ekstremalne warunki w Tatrach. Na Kasprowym 150 km na godz. Wzrost zagrożenia lawinowego 2021-01-23 10:12 Aktywność fizyczna a zapotrzebowanie kaloryczne 2021-01-23 10:00 Pijemy na umór 2021-01-23 09:15 Młodzież nierzadko jest uzależniona od leków 1 2021-01-23 08:30 Góralskie świadectwa moralności i wiekowe pocztówki 2021-01-23 07:57 Wójt z odblaskami 2021-01-22 21:21 Czy 26 tys. zł to nie za mało 3 2021-01-22 20:30 Czołgiem do schroniska w Pięciu Stawach (WIDEO) 7 2021-01-22 19:45 Poniatowskiego do remontu 2021-01-22 19:00 W sobotę otwiera się pierwsza restauracja na Krupówkach 8 2021-01-22 18:15 Między wójtem a ministrem 3 2021-01-22 18:02 Śmiertelne potrącenie pieszego na zakopiance. Droga zablokowana 12 2021-01-22 17:31 W Tatrach spadnie metr śniegu? 2021-01-22 17:10 Gdy odwodnienie szwankuje 8 2021-01-22 17:08 Zmarł były naczelnik Grupy Tatrzańskiej GOPR 2021-01-22 16:45 Świętowanie bez wnuków 2021-01-22 16:10 Górale z Chicago zdobywają Kolorado 3 2021-01-22 15:40 Jest separator krwi pod Giewontem 2 2021-01-22 15:15 Uszkodzona reliktowa sosna zabezpieczona 7 2021-01-22 14:48 Pijacka przejażdżka zakończona w rowie 4 2021-01-22 14:28 Śniegu na Krupówkach już nie ma 3 2021-01-22 13:45 Hotel Bania jak uzdrowisko i przyjmuje gości 14 2021-01-22 13:21 Urząd miasta zorganizuje dowóz na szczepienie 2 2021-01-22 13:00 Skażenie w miejskim wodociągu - przegotuj wodę zanim się napijesz 4 2021-01-22 12:49 Turysta czekał na ratowników w nocy w wykopanej jamie w śniegu 2021-01-22 12:30 Mistrz i uczeń kolędują 2021-01-22 12:16 Ta branża przeżywa hossę 2 2021-01-22 12:00 Michał Borzęcki rezygnuje z mandatu 2021-01-22 11:32 Klemens na spacerze z dziadkiem Adamem. Dziadkom życzymy wszystkiego najlepszego 2 2021-01-22 11:30 Nowy sposób na rejestrację do szczepienia. Trzeba wysłać SMS 1 2021-01-22 11:05 Cztery nowe zakażenia na Podhalu 2021-01-22 11:00 Puchar Świata w Lahti – zapowiedź! 2021-01-22 10:44 Jestem z Zakopanego, zarejestrowano mnie na szczepienie w... Krynicy 6 2021-01-22 10:30 XXV Gwiaździsty Zlot Turystyczny Szlakami św. Jana Pawła II 1 2021-01-22 10:00 Z rodu Bujaków 2021-01-22 09:44 Strzeżcie się internetowych oszustów 2021-01-22 09:18 Alarm smogowy w Mieście - lepiej nie wychodźmy z domu 2 2021-01-22 09:17 Pieszy leżał na drodze - znamy więcej szczegółów wczorajszej tragedii 2021-01-22 09:00 Szczepionka z dowozem 2021-01-22 08:30 Kolędy, pastorałki i pieśni bożonarodzeniowe 2021-01-22 08:09 Śmierć na Trakcie Papieskim 2021-01-22 08:00 Na Kasprowym wieje już 136 km na godz. 2021-01-22 07:00 Ruszyła rejestracja seniorów +70. Problemy z infolinią (WIDEO) 2021-01-21 23:01 Ratownicy górscy badają pokrywę śnieżną (WIDEO) 2021-01-21 22:21 Potrącenie pieszego 1 2021-01-21 22:00 Kolędowanie z Młodą Podhalańską Filharmonią 2021-01-21 22:00 Strażacy mają nowy samochód (WIDEO) 4 2021-01-21 21:30 Apis wraca do gry 5
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-01-23 11:40 1. @Realista Trafione w sedno. Wszystkim z niby ochroną przyrody steruje $$$$$$$ 2021-01-23 10:58 2. Czekamy do następnych wyborów... Mam nadzieję że błazenada i kompromitacja pisowska minie A górale nie zrobią poraz kolejny błędu i nie dadzą się kupić i nie zagłosują na PiS bo później starają się wybielić ale i tak wiadomo dzięki komu nieudacznicy są przy władzy... ***** *** 2021-01-23 10:55 3. Są sfery gdzie jest nieważne czy chronisz przyrodę czy nie. My szaraki tak nie możemy, a pisaniem nic nie zdziałasz. A chodzi o $$$$$$$$. A to są pieniądze które nawet prezesi spółek państwowych nie zarabiają...wiem, widziałem. I dużo mi dało do myślenia... Szczególnie narzekanie ile to pracy.... 2021-01-23 09:52 4. Panu doktorowi życzę zdrowia. ???? 2021-01-23 09:44 5. do mario i stanleya, kiedy już panowie filozofowie skończycie ósme klasy, to zrozumiecie, że za komuny czyli mimo totalitaryzmu i rosyjskiej okupacji Polacy potrafili budować dla siebie. w zakopanem prawie wszystkie szkoły, szpitale, ośrodki zdrowia, tak rzekomo prześladowane kościoły, wszystkie porządne budynki na krupówkach powstały albo przed wojną, albo w prl-u. od 30-tu lat jedynym dorobkiem jest toaleta na równi i psie budy obite obrzynkami, szumnie nazywane restauracjami. sorry, zapomniałem o siłowniach napowietrznych. 2021-01-23 09:23 6. Ok, a jak to się ma do ochrony przyrody, płoszenia zwierzyny itp. Podobno jesteśmy w Parku Narodowym. Te same pytania mam zresztą i w temacie asfaltu do Morskiego Oka jak i jeżdżenia samochodami i traktorami po Chochołowskiej. 2021-01-23 09:18 7. Toć to cudowny Hagglund! ;) 2021-01-23 09:11 8. Przecież otworzyli McDonalda. O co im chodzi? 2021-01-23 08:31 9. KONSTYTUCJA Art. 22. Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. A tu bezprawne Rozporządzenia I to zrobili PiSowcy , a tak im oddawali niektórzy hołdy na Podhalu, Jakoś nie sysze teraz tych głosów jak niszczy się POLSKĄ gospodarkę, jak ludzie nie mają za co żyć Pochowali sie jak szczury W Internecie nic nie ginie. 2021-01-23 08:24 10. i tak właśnie wydaje się nie swoje pieniądze . słyszeliście ze jest pandemia ? zabrania się ludziom prowadzić działalność , a wy się martwcie imprezom w Zakopanem . a moze tak pomoc przedsiębiorcom ? podarować podatek od nieruchomosci za 1 kwartał 2021 tak jak to zrobiła gmina Bukowina , a na wiosnę 2 kwartał 2020 gminy Poronin i Kościelisko , Zakopanejak do tej pory nic , żeby się tyko nie okazało ze kasa która trafi do budrzetu miasta z tarczy pomocowej pujdzie na premię dla Was.
2020-12-24 22:33 1. A poprawność noszenia maseczek w miejscach publicznych i w czasie zgromadzeń??? Kilka osób z tych fotek kwalifikuje się do nałożenia mandatu .... 2020-12-24 22:29 2. Fajny przegląd kto ma głęboko w poszanowaniu zasłanianie ust i nosa .... 2020-12-23 20:08 3. @druh Marek. Puknij się, ciężkie czasy dla młodych. W tamtych czasach mieli więcej możliwości. 2020-12-17 22:28 4. Oooo....To są moje widoki, dzięki Zośka, ale Tobie za dobrze, nej, dobrze ześ nie chytro i dajes nom sie napatrzeć. Wesołych Świąt i Pomyślności w Nowym Roku! Ale sie porobiyło na świecie, cy to sie kiedy skońcy? , Cy s nami, ludziskami fcom zrobić koniec, he? Żałosne są te komentarze. A cemu Lempart nie strajkuje? Nie dziwota , ze po tyk strajkach w całej Polsce wirus Covid-19 szaleje. Ze mnie on jesce nie dopod, to sie dziwuje.... Zdrowio do chuściny i tego, tamtego, hawtego syćkim zyce. Hej! 2020-12-16 13:35 5. Nie kuś mnie piękna. 2020-12-15 20:05 6. @druch Marek pewnie myślał o Frasyniuku poniżanym i żyjącym w nędzy 2020-12-14 17:23 7. Druh Marek... Pożyteczny druh Marek. Myśl, młody myśl... bądź jak pożyteczny druh Marek! 2020-12-13 21:55 8. Gdyby nie dojrzałość polityczna i odwaga ówczesnego przywództwa NSZZ Solidarność, Episkopatu Polski, KOR,organizacji pozarządowych a przede wszystkim klasy robotniczej wielkich zakładów dalej siedzieliśmy w PRL-u. Również po stronie rządowej znaleźli się ludzie ,dla których spokój społeczny i losy Polski były ważniejsze od partyjnych sztandarów. Stan wojenny pochłonął wiele ofiar, ale ich śmierć nie poszła na marne.Nie jesteśmy w RWPG,w Układzie Warszawskim, nie czekamy na paszporty i godzinami na granicach. Możemy rozwijać kraj dzięki pomocy z Unii Europejskiej i kształcić młodzież na zagranicznych uniwersytetach. Chętni do pracy za granicą przywożą twardą walutę i inwestują w lokalne rodzinne firmy. To wszystko dzięki tym ,którzy 13.grudnia 1981 r siedzieli w wiezieniach poniżani i pałowani. Dzisiaj wielu z nich jest zapomnianych, żyją skromnie a często są poniżani przez tych ,którzy trzęśli portkami i siedzieli cicho . Ci co 13.grudnia spali do południa dzisiaj rządzą i spijają miody jakie daje władza. Niestety, dawna bojowa Solidarność stała się przybudówką PiS-u. Oto jak jest ironia losu! 2020-12-11 20:14 9. Ładnie ale wolę wiosnę/lato/jesień. Nie lubię zimy, bardzo. 2020-12-07 11:10 10. Precz z komuną
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Pożegnania

Bojcorka