Przerwany życiorys Włodka

To była wyprawa po ostatnie poprawki do 19. części szczegółowego przewodnika po Tatrach.

W Dolinie Złomisk, po słowackiej stronie gór, zginął w sobotę Władysław „Włodek” Cywiński, niekwestionowany autorytet i największy znawca Tatr. Człowiek z zasadami. Jako jedyny zdobył wszystkie, najmniejsze nawet tatrzańskie szczyty, przeszedł niemal każdą trasę w naszych górach.

- Pamiętam, jak 4 lata temu, z okazji 70. urodzin Włodka, nazwałem go w tekście tatrologiem. Obruszył się na to, przypomniał, że tatrologiem można nazwać na przykład Witolda Paryskiego, który był znawcą wszystkiego, co związane z Tatrami. Włodek zaś z pewnością był największym ekspertem od topografii Tatr - mówi Apoloniusz Rajwa, przewodnik, ratownik TOPR.

Tego, co dokładnie stało się w sobotę 12 października ok. godz. 10.30 w Dolinie Złomisk, nie dowiemy się pewnie nigdy. Wiadomo, że rano Władysław Cywiński pojechał nad Popradzki Staw, w rejonie Doliny Złomisk i Wysokiej miał sprawdzić ostatnią rzecz, która potrzebna była do 19. części przygotowanego do wydania szczegółowego przewodnika po Tatrach. W rejon Wysokiej jednak nie dotarł. Możemy tylko podejrzewać, że ze względu na chmury zrezygnował z tej trasy i wybrał się na ścianę tzw. „Tępej”. Przed godz. 10.30 spadającego Cywińskiego z daleka widział polski turysta, który zaraz zadzwonił po pomoc do ratowników Horskiej Zachrannej Służby. Początkowo wydawało się, że to ktoś inny, skoro Cywiński miał wybrać się w nieco inną część Doliny Złomisk. Niestety, mężczyzną, który zginął na miejscu w wyniku upadku z kilkudziesięciu metrów, okazał się właśnie Cywiński.

Tego, co było bezpośrednią przyczyną wypadku, możemy się tylko domyślać. Cywiński chodził po górach bez ubezpieczenia, pokonywał północną ścianę. Być może o wypadku zadecydowało poślizgnięcie, być może odpadał od ściany z jakimś głazem.

Wiadomość o śmierci tak zasłużonego taternika, przewodnika, ratownika TOPR, a przede wszystkim człowieka, który w Tatrach spędził niemal całe życie, szybko obiegła górskie środowisko, a później ogólnopolskie media.

Władysław „Włodek” Cywiński urodził się w 1939 roku w Wilnie, ale od prawie pół wieku związał swoje życie z Tatrami. Z wykształcenia był inżynierem elektronikiem. W latach 1967-1982 pracował na Stacji Linii Radiowej na Luboniu Wielkim. Tygodniowe dyżury non-stop dawały później możliwość dwutygodniowej przerwy i w całości upływały Cywińskiemu na mozolnym poznawaniu tatrzańskiej topografii. - O ile dałoby się policzyć pokonane przez Włodka drogi wspinaczkowe, to z pewnością trudno byłoby zliczyć kilometry i metry przewyższenia, przebyte przez niego w Tatrach w ciągu tego okresu. Jest to z pewnością rekord świata, który jeszcze długo, a może w ogóle nie zostanie poprawiony - zaznacza Apoloniusz Rajwa.

Cywiński dokonał też w 1974 roku drugiego w historii samotnego przejścia całej grani Tatr, co zajęło mu 3,5 dnia. Było to jednak pierwsze przejście w „sportowym stylu”, bez wcześniejszego wnoszenia na grań żywności i sprzętu. Był szefem komisji egzaminacyjnej na przewodników tatrzańskich, zdecydowanie największym autorytetem w kwestii tatrzańskiej topografii. Przewodnik jego autorstwa cieszył się wielkim uznaniem. Jest jedynym tak szczegółowym dziełem, które ujrzało światło dzienne. Niestety, już po śmierci ukaże się jego 19. tom, poświęcony właśnie głównej grani Tatr. Poprzednie jego części często nie podobały się Słowakom, gdyż na kartkach przewodnika można było przeczytać dokładne opisy na przykład objętych ochroną Tatr Bielskich. Cywiński przykładał jednak wielką wagę do ochrony Tatr, był przeciwnikiem ich masowego udostępniania, często krytykował Słowaków za rabunkową gospodarkę leśną czy tamtejsze rozjeżdżone szlaki.

Jego przyjaciele wspominają, że był człowiekiem z zasadami. Jeżeli nie udało mu się do swoich racji przekonać innych, po prostu rezygnował. Oprócz przewodnika po Tatrach napisał wydaną w 2002 r. książkę „Góral z Wilna. Tatry, seks, polityka”. Poza górami uwielbiał grać w brydża, szachy i słuchać muzyki klasycznej. Mimo 74 lat miał niezwykłą kondycję, której zazdrościli mu młodzi wspinacze.

- Przy przygotowywaniu przewodnika do ostatniej chwili wykonywał poprawki i ta wyprawa też miała właśnie służyć sprawdzeniu jednej kwestii w rejonie Wysokiej. W ostatniej chwili ze względu na pogodę zmienił jednak zamiar i poszedł na zbocze Tępej, o czym powiedział przez telefon. Do tej pory trudno się otrząsnąć i uwierzyć w to, co się stało - mówi Miłosz Martynowicz, założyciel Wydawnictwa Górskiego, którego nakładem ukazywały się poszczególne części Szczegółowego Przewodnika po Tatrach. Martynowicz zapewnia, że niebawem ten 19. tom ukaże się w druku.

„On wydawał się być nieśmiertelny! W wieku 74 lat dysponował żelazną kondycją i chyba dobrym zdrowiem. Piszę chyba, bo o tym nie mówił, nie zwykł się skarżyć. Zginął w Tatrach. I wiem, że gdyby mógł wybierać, to tak by właśnie chciał. Nie w łóżku, w niedołęstwie czy chorobie, lecz w miarę w pełni sił, w ukochanych górach” - napisał Maciej Krupa na swoim blogu na stronie internetowej TP.

Paweł Pełka