Ratujmy nasze restauracje
"Weekend na wynos" - przyłączcie się się do naszej akcji. Niech każda rodzina zamiast gotować w domu zamówi danie na wynos. Kliknij w ten pasek i poznaj szczegóły.

Reklama

2020-09-18 10:00:00

Reklama

Z archiwum Tygodnika

145 lat przewodnictwa tatrzańskiego

Zbliża się 145. rocznica przewodnictwa tatrzańskiego. W związku z tym prezentujemy historię przewodnictwa po polskiej stronie Tatr. Tekst Zofii Steckiej powstał z okazji 125 rocznicy i ukazał się na łamach Tygodnika Podhalańskiego 20 lat temu. Przypominamy go dziś naszym internautom.

Historia polskiego przewodnictwa tatrzańskiego

Górnicy, poszukiwacze skarbów, także zielarze wędrowali w Tatry od wieków. Pierwsze informacje o zwiedzaniu tych gór i pierwszych wejściach szczytowych oraz o pierwszych przewodnikach, odnoszą się do południowej strony Tatr. Północne stoki były bardziej niedostępne, toteż dopiero z początkiem XIX wieku pojawili się tu turyści, głównie uczeni, których oprowadzaniem zajmowali się znający okolicę leśnicy. Powszechnie znanymi byli Franciszek Klein oraz zarządca jaworzyńskiej huty Simon Fischer. Przewodnictwem trudnili się również górale z Jurgowa, a wśród nich słynny „polowac” Jan Budz, zwany Łysym Jankiem. Poznał on doskonale okolice Doliny Białej Wody i ponoć wspiął się nawet na Galerię Gankową.

W Poroninie mieszkał przewodnik Wojciech Galica, a z Bukowiny Tatrzańskiej pochodzili Buńda, Józef  Bigos, Jędrzej Para i Jan Para. Bigos przez wiele lat oprowadzał poetę Bogusza Zygmunta Stęczyńskiego. Wspomnieć też należy o prawie zapomnianych dziś przewodnikach z Kościelisk. Wojciech Bachleda Wala w 1839 roku prowadził na Krywań rodzinę Steczkowskich. Chodził tam także z Kazimierzem Łapczyńskim. Z Kościeliska pochodzili: Maciej Roj, stryj Wojciecha Roja, Michał Roj i Jędrzej Krzeptowski, brat Sabały, którego polecano jako „najtęższego, najlepszego przewodnika po Tatrach”.

Pod koniec lat 60. ubiegłego wieku czołówkę zakopiańskich przewodników tworzyli: Jędrzej Bachleda Wala starszy, Maciej Gąsienica Sieczka, Szymon Tatar starszy oraz Jan Krzeptowski Sabała - ten głównie jako muzyk, towarzyszący Tytusowi Chałubińskiemu w czasie kilkudniowych wypraw górskich. Wybitne osiągnięcia taternickie miał Maciej Sieczka. W lipcu 1867 roku jako pierwszy stanął na południowo-wschodnim wierzchołku Świnicy, we wrześniu zdobył trzy wierzchołki Granatów, a w następnych latach Mięguszowiecki Szczyt Wielki od Przełęczy Hińczowej. Łomnicę północną ścianą, Jastrzębią Turnię oraz Mnicha nad Morskim Okiem. Sieczka prowadził w Tatry również kobiety - Marię Konopnicką, Helenę Modrzejewską, Natalię Janothównę, którą wprowadził na Gierlach.

Do 1873 roku nie istniały żadne przepisy regulujące sprawy przewodnickie. Po południowej stronie Tatr zajęło się nimi utworzone w tym właśnie roku Węgierskie Towarzystwo Karpackie. Dwa lata później po północnej stronie Tatr powstało Towarzystwo Tatrzańskie. Zarząd Główny towarzystwa ogłosił w „Pamiętniku Tatrzańskim” spis przewodników z wykazem miejsc, do których mogą prowadzić, oraz cennikiem. Za „przewodników pierwszorzędnych” uznano Jędrzeja Walę starszego, Macieja Sieczkę, Szymona Tatara, Wojciecha Roja, Jędrzeja Walę młodszego. Wśród „drugorzędnych” umieszczono w spisie siedem nazwisk, a „trzeciorzędnych” było sześciu - razem osiemnastu. Wskutek rozwijającego się ruchu turystycznego, do wybuchu I wojny światowej liczba przewodników zatwierdzonych przez Towarzystwo Tatrzańskie wzrosła do pięćdziesięciu ośmiu. Paru z nich odegrało wybitną rolę w zdobywaniu Tatr. Przede wszystkim Klemens Bachleda, „król przewodników tatrzańskich”, zwany popularnie „Klimkiem”, oraz Jan Bachleda Tajber, Jakub Gąsienica Wawrytko starszy, Wojciech Tylka Suleja, Jędrzej Marusarz Jarząbek. Przez kilkanaście lat, aż do 1900 roku sprawami przewodnickimi zajmowali się z ramienia TT Leopold Świerz i Walery Eljasz. W 1900 roku Towarzystwo Tatrzańskie powołało Komisję ds. Przewodnictwa, złożoną z przedstawiciela TT i siedmiu przewodników I klasy. Od 1908 roku działała ona jako Komisja ds. Robót w Tatrach i Przewodnictwa, a przewodniczyli jej kolejno: Władysław Kulczycki, Walery Goetel i Mariusz Zaruski.

Przed I wojną światową nie było w zasadzie szkolenia przewodników. Wyjątek stanowiła jedna wycieczka na południową stronę Tatr w 1903 roku. Kandydaci na przewodników zdobywali umiejętności uczestnicząc jako „tragarze” w wyprawach taterników, a od 1909 roku w wyprawach ratunkowych TOPR. W zimie 1907 roku brali udział po raz pierwszy w kursie narciarskim, prowadzonym przez Mariusza Zaruskiego. Ukończył go z wynikiem pomyślnym tylko Stanisław Gąsienica Byrcyn. Od 1909 roku obowiązywał nowy regulamin, według którego uprawnienia przewodnickie musiały być potwierdzone przez starostwo w Nowym Targu. Towarzystwo Tatrzańskie uzyskało w ten sposób pewną kontrolę nad osobami, które podawały się za przewodników, a nimi nie były, co zdarzało się wówczas dość często.

Od początku okresu międzywojennego (od 1920 r.) sprawy przewodnictwa prowadziła Sekcja Turystyczna Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, a od 1922 roku zajęła się nimi Komisja ds. Przewodnictwa, w skład której wchodzili dwaj delegaci ST PTT (od 1935 roku Klubu Wysokogórskiego), delegat TOPR, delegat Oddziału Zakopiańskiego PTT i dwóch przewodników I klasy. Jako delegaci zasiadali w niej: Józef Oppenheim, Tadeusz Zwoliński, Witold Paryski, Wiktor Ostrowski, a z przewodników głównie Jędrzej Marusarz Jarząbek. Do 1936 roku przewodnikami byli górale. Pierwszym przewodnikiem nie-góralem został w następnym roku, po zdaniu egzaminu, znakomity taternik Stanisław Motyka, a rok później góral z pochodzenia - Jan Staszel. Tuż przed wybuchem II wojny światowej dołączył do nich jeszcze Andrzej Marusarz młodszy, Jędrzej Wawrytko i Wojciech Juhas.

W czasie okupacji polscy przewodnicy mieli zakaz wykonywania zawodu. Nielicznych w tym czasie turystów oprowadzali niemieccy lub austriaccy alpiniści. W 1943 roku krakowski oddział Deutschen Alpenvereines urządził przy Morskim Oku kurs dla kandydatek na kierownika wycieczek. Z 14 uczestniczek jedynie pięć uzyskało uprawnienia do prowadzenia po łatwiejszych, znakowanych trasach i z trudniejszych - na Rysy. Po zakończeniu wojny z 25 przewodników pozostało jedynie szesnastu. Śmierć z rąk okupanta ponieśli Feliks Klaper, Józef Gąsienica Tomków, Józef Stopka Krzeptowski. Paru zmarło w czasie wojny lub zaraz po jej zakończeniu. Kilku pozostało za granicą (np. Wojciech Juhas w Anglii). Józef Krzeptowski został zesłany na Syberię. Wobec rozwijającego się spontanicznie ruchu turystycznego zaistniała konieczność zwiększenia liczby przewodników. Reaktywowano więc Komisję ds. Przewodnictwa, w której działali Witold Paryski, Tadeusz Zwoliński, a z górali Stanisław Gąsienica z Lasa i Józef Gąsienica Wawrytko. Do przewodnictwa włączyli się również nie-górale - Eugeniusz Strzeboński i pierwsza kobieta, Zofia Radwańska-Paryska. W 1948 roku Klub Wysokogórski powołał Komisję Szkolenia Górskiego. Przewodniczącym został wybrany Justyn Wojsznis, a członkami - Zofia Radwańska-Paryska, Tadeusz Pawłowski i Zbigniew Wójcik. Komisja zorganizowała kurs, na którym przeszkoliła 31 osób, tzw. kierowników wycieczkowych. Byli oni uprawnieni do prowadzenia po Podtatrzu i łatwiejszych znakowanych szlakach tatrzańskich. Na kolejnych kursach przeszkolono jeszcze około sto osób, w większości nie-górali, w tym również kobiety. Po paru latach część „kierowników wycieczkowych”, po zdaniu dodatkowego egzaminu, została przewodnikami tatrzańskimi IV klasy, reszta przewodnikami podhalańskimi. W 1968 roku zlikwidowano przewodnictwo podhalańskie, a przewodnicy tatrzańscy IV klasy po zdaniu egzaminu zostali przewodnikami III klasy.

W 1950 roku z połączenia Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego powstało Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Zajęło się ono organizowaniem kursów i szkoleniem nowych kadr przewodnickich. Jednak egzaminowanie kandydatów i nadawanie uprawnień należało do Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki. Odtąd egzamin dzielił się na dwie części - praktyczny, zdawany przed podkomisją mianowaną przez Krakowski Zarząd Okręgu PTTK oraz teoretyczny - przed Komisją Kwalifikacyjno-Egzaminacyjną ds. Przewodników Turystycznych przy krakowskim WKKFiT. W styczniu 1961 roku ukazało się Zarządzenie nr 173 przewodniczącego GKKFiT w „sprawie wykonywania funkcji przewodnika turystycznego” i od tego czasu uprawnienia przewodnickie stały się państwowymi. Od połowy lat sześćdziesiątych stopniowo przybywało przewodników, gdyż systematycznie, średnio co 4 lata, organizowane były kursy dla kandydatów. Ich liczba wzrosła mniej więcej do trzystu. Obecnie w Kole Przewodników Tatrzańskich im. Klimka Bachledy w Zakopanem zrzeszonych jest 245 przewodników, ale z tej liczby około 50%  nie prowadzi już działalności przewodnickiej. W tym roku, zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów, odbyła się weryfikacja uprawnień przewodnickich i znaczna część przewodników otrzymała nowe legitymacje z uprawnieniami państwowymi, wydane przez wojewodę małopolskiego. Duże zasługi dla przewodnictwa tatrzańskiego położył Jan Krupski, prezes aż trzynastu kadencji Koła Przewodników Tatrzańskich w Zakopanem.

Pod koniec lat sześćdziesiątych dał się odczuć brak koordynacji w działaniach istniejących wówczas kół przewodników tatrzańskich, w tym kilku spoza Zakopanego. Powstał zatem projekt stworzenia nadrzędnej organizacji, która reprezentowałaby i koordynowała pracę tych kół. W 1969 roku powołana została Komisja Koordynacyjna Przewodników Tatrzańskich. Funkcję prezesa pełnił Witold Paryski, a sekretarza - Tadeusz Horecki. Wkrótce jednak ją rozwiązano. Ponownie powrócono do tej sprawy w latach osiemdziesiątych i w 1981 roku utworzono Radę Przewodnictwa Tatrzańskiego Zarządu Głównego PTTK z siedzibą w Zakopanem. W skład prezydium weszli dwaj przedstawiciele Koła Zakopiańskiego i prezesi poszczególnych kół. Rada działała do 1987 roku. Na początku lat 90. powstało Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego z siedzibą w Zakopanem, które w ubiegłym roku uzyskało osobowość prawną. Jest ono reprezentantem przewodnictwa tatrzańskiego na zewnątrz i koordynuje wszystkie sprawy z nim związane. Od ubiegłego roku istnieje również, powołana przez wojewodę małopolskiego, Komisja Egzaminacyjna dla Przewodników Tatrzańskich z siedzibą w Zakopanem. Od czterech lat działa, głównie z inicjatywy Piotra Konopki, Polskie Stowarzyszenie Przewodników Wysokogórskich, do którego należy ponad 30 osób. W listopadzie tego roku, po czteroletnim okresie kandydackim, Stowarzyszenie ma zostać pełnoprawnym członkiem Międzynarodowej Unii Przewodników Wysokogórskich (UIAGM).

Zofia Stecka
Tygodnik Podhalański 42/2000 

 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KELNERA lub KELNERKĘ do restauracji w Kościelisku. Warunki do omówienia na miejscu, telefon do kontaktu 605 277 662.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku. 697 410 255.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, NOWE, UMEBLOWANE MIESZKANIE 50 m2, CENTRUM NOWY TARG ul. Krzywa. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Okazja! Sprzedam KAMIENICĘ w centrum - Rynek, Koszyce k/Kazimierzy. 12 269 39 22.
  • PRACA | dam
    Bestate Nieruchomości Zakopane poszukuje pracownika administracyjnego - atrakcyjne warunki pracy. Zapraszamy do kontaktu: tel. 506 13 14 63
  • USŁUGI | budowlane
    HYDRAULIK Witam... Wykonuje usługi hydrauliczne takie jak: - wymiana piecy na dofinansowanie - montaż piecy - instalacje wodno-kanalizacyjne - ogrzewanie podłogowe - wymiana starych instalacji na nowe WYSTAWIAM FAKTURY Tel. 788516032. 788516032andrzejwalkosz18@onet.pl
    Tel.: 788516032
    E-mail: andrzejwalkosz18@onet.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Dam do wynajęcia MIESZKANIE. Zakopane - Skibówki. Ok. 50 m2. Tel 794773872
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA BUDOWLANA ul. Kasprowicza Nowy Targ, uzbrojona, 568 m2, cena 290.000 zł. 600 931 295.
  • USŁUGI | budowlane
    RMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    SCHODY, PARAPETY - GRANITOWE, MARMUROWE, PRACE KAMIENIARSKIE. 882080371.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Fundacja Szczęśliwe Jutro zatrudni na stanowisko: DYREKTOR / WYCHOWAWCA Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej we Wróblówce k/Czarnego Dunajca. Wymagania: wykształcenie wyższe: pedagogiczne, pedagogika specjalna, psychologia, praca socjalna, nauki o rodzinie, resocjalizacja, pedagogika opiekuńczo-wychowawczą, lub podyplomowe (psychologia, pedagogika, nauki o rodzinie, resocjalizacja); min.3-letni staż pracy z dziećmi lub rodziną. Wynagrodzenie: 4500zł brutto. Kontakt: biuro@szczesliwe-jutro.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. Może być do remontu. 666 535 535.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • USŁUGI | inne
    STUDNIE - WIERCENIE STUDNI GŁĘBINOWYCH, PROJEKTOWANIE, DOKUMENTOWANIE, POZWOLENIA WODNOPRAWNE, GEOLOGIA INŻYNIERSKA, GEOTECHNIKA, NADZORY GEOLOGICZNE, GEOLOGIA W PROCESIE INWESTYCYJNYM. 606/6057 ; 12biuro@mhgeo.plmhgeo.pl. 606605712biuro@mhgeo.plwww.mhgeo.pl
    Tel.: 606605712
    E-mail: biuro@mhgeo.pl
    WWW: www.mhgeo.pl
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI MASZYNOWE, CEMENTOWO-WAPIENNE, GIPSOWE. Zapewniamy własny materiał. Wysoka jakość i doświadczenie. Szybkie terminy realizacji. 572 090 568.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
2021-01-28 00:19 Postrzelenie w Rabce 2021-01-28 00:00 Centrum Zdrowia Psychicznego w Nowym Targu poszukuje pracowników 2021-01-27 22:16 Trzy kosze na kilometr 2021-01-27 21:52 Wirtualny spacer po Zakopanem 2021-01-27 21:17 Kanalizacja w Ponicach i wodociąg w Chabówce – coraz bliżej 1 2021-01-27 20:32 Gdzie koła poniosą. Umowa podpisana 1 2021-01-27 20:00 To miała być zielona enklawa w Zakopanem. W leśnym gąszczu ktoś stawia jednak dom 10 2021-01-27 19:45 Nie ma porozumienia w sprawie przyszłości Przedszkola nr 2 w Rabce 2 2021-01-27 19:39 Zawody przełożone na kwiecień 1 2021-01-27 19:15 Zapełnia się metalowe serce 2021-01-27 18:45 Weekend na wynos coraz bliżej. Jutro pojawią się plakaty (WIDEO) 5 2021-01-27 18:15 Na Turbaczu szkoliły się ratownicze psy (WIDEO) 2021-01-27 17:55 Gmina z nowym prawnikiem 3 2021-01-27 17:50 Włodarz z memu 2021-01-27 17:34 Co piąta firma upadnie? Jutro rząd ogłosi decyzję w sprawie obostrzeń 7 2021-01-27 17:05 Prawie 80 proc. Czytelników TP za otwieraniem biznesów turystycznych 9 2021-01-27 16:44 Korty za 300 złotych 1 2021-01-27 16:00 Willa generała nadal czeka na remont 2 2021-01-27 15:15 Gminy mogą zwalniać z opłat za koncesje alkoholowe. Czy Zakopane pójdzie tą drogą? 2 2021-01-27 14:30 Umowy podpisane - unijne pieniądze w drodze na mikroprojekty 2 2021-01-27 13:44 Nowy wóz strażacki dla druhów OSP Jabłonka 2021-01-27 12:59 Lotniskowe testowanie 2021-01-27 12:25 Nowa stacja ratunkowa w starym budynku na Turbaczu 2021-01-27 11:46 Wirus zaburzył wieloletnią tradycję 2 2021-01-27 11:23 W ciągu ostatniej doby prawie 800 zaszczepionych osób na Podhalu 2021-01-27 10:59 Na Słowacji z domu można wyjść tylko z negatywnym wynikiem testu 11 2021-01-27 10:40 Osiem nowych zakażeń na Podhalu 1 2021-01-27 10:30 Pogoda antysmogowa - powietrze w mieście jest wyjątkowo czyste 2021-01-27 10:19 Restauracja „Regionalna” Nosalowy Dwór otwiera się ponownie 2021-01-27 10:00 Złamali mnie - tłumaczył się były wójt Kościeliska, gdy ujawniliśmy, że był agentem SB 13 2021-01-27 09:34 Z Kalatówek na nartach do Kuźnic (WIDEO) 2021-01-27 09:00 Żary po remoncie 2021-01-27 08:00 Mistrzostwa Polski. W weekend centrum narciarstwa nieczynne 2021-01-27 00:47 Kogo reklamują znani sportowcy - obecni i emerytowani? 2021-01-26 22:15 Nowy wóz strażaków z Lipnicy Wielkiej 2 2021-01-26 21:50 Zimowy spacer wieczorową porą po pustych Krupówkach (WIDEO) 1 2021-01-26 21:24 Pasta w Jatkach 2021-01-26 21:19 Małgorzata Mirga-Tas laureatką Paszportów Polityki 3 2021-01-26 21:09 Szczawnica będzie mieć siłownię na świeżym powietrzu 3 2021-01-26 20:45 Dzieci wyruszą na stoki. Duża dotacja na naukę jazdy 2 2021-01-26 20:00 Ryś wieczorową porą 2021-01-26 19:23 Maryna Gąsienica Daniel najlepsza w drugim przejeździe w Pucharze Świata 4 2021-01-26 19:15 Dużo więcej zgonów niż urodzin 5 2021-01-26 18:35 Święto górali z Beskidów 2021-01-26 17:57 Trasy już nie darmowe 4 2021-01-26 17:39 Wygłodniała ptasia banda przybywa do stołówki (WIDEO) 1 2021-01-26 17:30 To nie jest zwykła mysz 1 2021-01-26 17:05 Placówki uzdrowiskowe ledwie żyją 3 2021-01-26 16:30 Psy ratownicze szkoliły się na Markowych Szczawinach 2021-01-26 15:52 Rajdowiec wpadł na Jaszczurówce 12
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-01-27 22:54 1. @gregory Tia,najlepiej niech Rabką zacznie rządzić gregory... 2021-01-27 22:35 2. Takie domki na ojcowiźnie powinny mieć pozwolenie na budowę .Precz z apartamentowcami .Włodarze robią co chcą a właściciele mają zablokowane działki przez jakieś wcześniejsze decyzje.W Bukowinie Tatrzańskiej moźna budować w lesie to dlaczego w Zakopanem nie wolno.Przecież to ten sam nadzór budowlany. 2021-01-27 22:33 3. Budować wincej pensjonatów i hoteli ,zabudować wszystko a w końcu szambo wybije i zaleje cały ten bajzel ,oby jak najszybciej. 2021-01-27 22:18 4. Podoba mi się pomysł z tą falą świetlną z tyłu 2021-01-27 22:13 5. I bardzo dobrze oby więcej takich budowli, musimy gdzieś mieszkać a najlepiej z dala od Krupówek i całego zgiełku!! 2021-01-27 21:44 6. Wreszcie coś się dzieje w tych tematach. Choć to kropla w morzu szamba. Białka Tatrzańska powinna zostać skanalizowana jakimiś narodowym nakazem kanalizacji, tak jak wywłaszczają pod autostrady. Żeby żaden cwaniak - białcon, nie zablokował inwestycji. 2021-01-27 21:37 7. "restrykcje sanitarne " widac na Krupówkach : zero maseczek, debile stoją w kolejce do koryta , SZOK !!!! na stokach , w hotelach, klubach nocnych też będa w maseczkach, też będą zachowywać dystans ? Ta banda oszołomów nie wierzy w żaden covid a jak go przejdą to tym bardziej nie zachowuja żadnych zasad. 2021-01-27 21:35 8. Na złotego melona 40 proc. 2021-01-27 21:23 9. przecież 90 % biznesów działa , Krupówki pełne, ludzie żreją , kupuja ciuchy, buty i cały ten chinski chłam. ZERO DOTACJI dla tego biznesu. Jest nadzieja że ktoś rejestruje te otwarte knajpy i gości pod pensjonatami i hotelami a zresztą te dzbany pierwsze będą wpłać o pomoc 2021-01-27 21:18 10. Cena usługi?
2020-12-24 22:33 1. A poprawność noszenia maseczek w miejscach publicznych i w czasie zgromadzeń??? Kilka osób z tych fotek kwalifikuje się do nałożenia mandatu .... 2020-12-24 22:29 2. Fajny przegląd kto ma głęboko w poszanowaniu zasłanianie ust i nosa .... 2020-12-23 20:08 3. @druh Marek. Puknij się, ciężkie czasy dla młodych. W tamtych czasach mieli więcej możliwości. 2020-12-17 22:28 4. Oooo....To są moje widoki, dzięki Zośka, ale Tobie za dobrze, nej, dobrze ześ nie chytro i dajes nom sie napatrzeć. Wesołych Świąt i Pomyślności w Nowym Roku! Ale sie porobiyło na świecie, cy to sie kiedy skońcy? , Cy s nami, ludziskami fcom zrobić koniec, he? Żałosne są te komentarze. A cemu Lempart nie strajkuje? Nie dziwota , ze po tyk strajkach w całej Polsce wirus Covid-19 szaleje. Ze mnie on jesce nie dopod, to sie dziwuje.... Zdrowio do chuściny i tego, tamtego, hawtego syćkim zyce. Hej! 2020-12-16 13:35 5. Nie kuś mnie piękna. 2020-12-15 20:05 6. @druch Marek pewnie myślał o Frasyniuku poniżanym i żyjącym w nędzy 2020-12-14 17:23 7. Druh Marek... Pożyteczny druh Marek. Myśl, młody myśl... bądź jak pożyteczny druh Marek! 2020-12-13 21:55 8. Gdyby nie dojrzałość polityczna i odwaga ówczesnego przywództwa NSZZ Solidarność, Episkopatu Polski, KOR,organizacji pozarządowych a przede wszystkim klasy robotniczej wielkich zakładów dalej siedzieliśmy w PRL-u. Również po stronie rządowej znaleźli się ludzie ,dla których spokój społeczny i losy Polski były ważniejsze od partyjnych sztandarów. Stan wojenny pochłonął wiele ofiar, ale ich śmierć nie poszła na marne.Nie jesteśmy w RWPG,w Układzie Warszawskim, nie czekamy na paszporty i godzinami na granicach. Możemy rozwijać kraj dzięki pomocy z Unii Europejskiej i kształcić młodzież na zagranicznych uniwersytetach. Chętni do pracy za granicą przywożą twardą walutę i inwestują w lokalne rodzinne firmy. To wszystko dzięki tym ,którzy 13.grudnia 1981 r siedzieli w wiezieniach poniżani i pałowani. Dzisiaj wielu z nich jest zapomnianych, żyją skromnie a często są poniżani przez tych ,którzy trzęśli portkami i siedzieli cicho . Ci co 13.grudnia spali do południa dzisiaj rządzą i spijają miody jakie daje władza. Niestety, dawna bojowa Solidarność stała się przybudówką PiS-u. Oto jak jest ironia losu! 2020-12-11 20:14 9. Ładnie ale wolę wiosnę/lato/jesień. Nie lubię zimy, bardzo. 2020-12-07 11:10 10. Precz z komuną
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania