Reklama

2021-01-28 10:00:00

Z archiwum

Buduje to, co kocha

Reklama

Kapliczki, stajenki betlejemskie, ołtarze, domy „żywcem” przeniesione z Podhala, nawet kołyski - trudno dziś zliczyć wszystkie góralskie ślady, które Jan Słodyczka pozostawił w Ameryce - pisaliśmy w 2005 roku. Przypomnijmy dziś tę niezwykłą postać.

Buduje to, co kocha
Trudno wygospodarować chwile na rozmowę. Jan Słodyczka jest doświadczonym budowlańcem, ma własną firmę, prowadzi budowy w odległych od Chicago miejscach. Ponieważ wszystko, co związane z góralszczyzną jest mu bliskie, aktywnie uczestniczy w Sejmie Związku Podhalan. Podczas przerwy w obradach musi pojechać do domu, by nakarmić swoje dwa konie. W końcu znajduje czas na rozmowę. Wspomnieniami wraca do dzieciństwa, lat spędzonych w Polsce. Życie nigdy go nie rozpieszczało. Kiedy miał 13 lat, ojca sparaliżowało. Był najstarszy z rodzeństwa, więc na niego spadły obowiązki gazdowskie. Mimo ¿e był zdolny, musiał edukację skończyć na 7 klasie. Rodzina przeniosła się z Dzianisza do Słodyczków pod Gubałówką. Nie było łatwo. Mieli konia, dzięki któremu można było zarobić przy orce czy pracy w lesie. Przy stryjkach nauczył się ciesielki. By dostać swoją pierwszą poważną pracę w życiu, musiał skłamać, ¿e jest o rok starszy. Pracował przy wykładaniu kostki na Salamandrze, potem była praca w zakopiańskim przedsiębiorstwie budowlanym, kursy, zdobycie uprawnień murarskich. Kiedy miał 20 lat, zaczął edukację w zaocznym Technikum Budowlanym. Po zdaniu matury mógł samodzielnie kierować budową. Prawdziwy przełom nastąpił w jego życiu po 1968 roku, kiedy zaczęła się moda na góralskie dacze pod Warszawą. Projektował je Stanisław Karpiel, od jego nazwiska małe drewniane domki nazywane były „karpielówkami”. Józef Karpiel z kolei organizował ekipę ciesielską, do której zwerbował także Jana Słodyczkę. Przez 3 lata ekipa postawiła 21 takich szałasów, w tym 9 dla ministrów.

Słodyczka postanowił jednak wyjechać do Anglii. Już z własną brygadą remontował tam między innymi stary dworek. Tam te¿ podszkolił się w angielskim. Po powrocie nie budował już z Karpielem. Stworzył własną ekipę. Kupił nawet działkę pod Warszawą, gdzie wybudował barak, by jego pracownicy mieli gdzie mieszkać w sezonie. Ekipa pracowała tam przez 7 lat - budowali małe dacze, góralskie domki, ale i normalne budynki. W 1978 roku pojechał do USA na zaproszenie znajomego księdza. Po 2-tygodniowym pobycie u duchownego zaczął rozglądać się za jakąś pracą. - Miałem lepiej ni¿ inni, bo podczas 9-miesięcznego pobytu w Anglii zapisałem się na kurs angielskiego i mogłem się w tym języku ju¿ porozumieć - wspomina. Jan Słodyczka znalazł robotę na budowie. - Niewielu Polaków pracowało wtedy na budowie, robili głównie w masarniach i sprzątali - opowiada. Po 3 latach dojechała do niego żona. Żeby mieć ubezpieczenie dla rodziny, przeniósł się do stolarni. Kolejnym krokiem było zdobycie odpowiedniej licencji i założenie własnej firmy budowlanej. Obok nowoczesnych amerykańskich budowli Jan Słodyczka pozostawia ciągle na ziemi Waszyngtona elementy góralskiej architektury. Zaczęło się od góralskiej stajenki betlejemskiej jego autorstwa, która stanęła w kościele w Lemount. - Ta kapliczka zrobiła mi zieloną kartę - uśmiecha się tajemniczo. Potem postawił góralską chałupę Michałowi Żołnierczykowi w Wisconsin. - To była jedyna chałupa góralska w promieniu 300 mil - podkreśla Jan Słodyczka. Wspomina, jak przyjeżdżali Amerykanie oglądać egzotyczny dla nich obiekt. Trzy lata później wystawił w Wisconsin własny góralski dom - czwórkę płazówkę z dachem krzyżowym i szczytem w „słonka”. Podobne góralskie kapliczki do tej, jaką postawił sobie przed swoim domem Słodyczka, zaczęły pojawiać się w okolicy, z tym, ¿e zamiast figurki Chrystusa Frasobliwego, Amerykanie wstawiali w nie sowy.

Potem były kolejne góralskie domy, ołtarz polowy w Mereville Indian, kapliczka w Yorkwille. Zdarzały się te¿ mniejsze zamówienia - kapliczki, kołyski, a nawet drewniane barki na alkohol z podhalańskimi elementami. Jan Słodyczka ma własne wzory, rozpoznawalne przez innych budowniczych. Inaczej rzeźbi na przykład szczyty. Jest te¿ jednym z nielicznych w USA, którzy potrafią wykonać prawidłowo węgieł w drewnianym budynku. Teraz buduje duży góralski dom w Chicago dla siebie. Są już fundamenty, przygotowane płazy. Koło domu stanie te¿ stajnia, do której przeprowadzą się jego ulubione konie - czarny i gniady. - Dużo ludzi przyjeżdża tu i wtapia się w Amerykę - narzeka. - Brakuje tu prawdziwych góralskich budorzy. Bo budorz góralski musi być i architektem, i wykonawcą, i budowniczym - twierdzi.

Beata Zalot, Chicago
Tygodnik Podhalański 39/2005   

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię chłopaka w hurtowni zabawkowej w Zakopanem, wymagane prawa jazdy Kat B. Praca na stałe. 609097999
    Tel.: 609097999
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    Produkcja i sprzedaż skrzyń transportowych, wideł i stawiaczy do bali do każdego modelu ciągnika, ogólne usługi spawalnicze. 889066395dominik2stopka@gmail.com
    Tel.: 889066395
    E-mail: dominik2stopka@gmail.com
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia tanio POKOJE - Nowy Targ, Kokoszków. 509 249 779.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia POKÓJ w Nowym Targu (dla spokojnej osoby bez nałogów). 735 140 929.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 5, serwisowane, zadbane, garażowane, r. 2008, diesel, stan bdb, oryginalna nawigacja z dotykowym ekranem, 2 komplety felg aluminiowych z oponami lato/zima, full opcja - 888 223 761.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    WYNAJMĘ MIESZKANIE 47mkw, Zakopane centrum. 696 333 919, 606 701 414, po 15.00.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOM położony w ODROWĄŻU, w otoczeniu lasu, z widokiem na Tatry. Powierzchnia użytkowa 164,73 m2. Powierzchnia całkowita 287,54 m2. Cena 930.000 zł., do negocjacji. 736 673 024.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA NA KRUPÓWKACH zatrudni DOSTAWCĘ na stałe lub na weekendy. 668 494 790, 664 023 298.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia WOLNOSTOJĄCY LOKAL UŻYTKOWY o pow. 26 m2 (do remontu). Lokalizacja: ul. Gimnazjalna 1, Zakopane. Tel. kont. 501 682 696.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL do wynajęcia NA BIURO LUB KANCELARIĘ o pow.17 m2 - Lokalizacja: ul. Gimnazjalna 1, Zakopane. Tel. kont. 501 682 696
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie do montażu i budowy domów drewnianych. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    FIRMA DREWNEX DOMY DREWNIANE SPYTKOWICE PRZYJMIE DO PRACY PROJEKTANTA. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    Szukam kobiety do profilowania skór dekoracyjnych - zakład w Nowym Targu. FIRMA RUSNAK. 888343695shop@vanuba.com
    Tel.: 888343695
    E-mail: shop@vanuba.com
  • PRACA | dam
    Przyjmę PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO (STRÓŻ). Praca co drugi dzień-24 godziny, w Małem Cichem.Wymagane prawa jazdy kat. B oraz umiejętność jazdy ciągnikiem (traktorem). W ciągu dnia prace porządkowe na placu. Więcej informacji pod numerem 512 257 500
  • PRACA | dam
    Willa w centrum Zakopanego zatrudni osobę na stanowisko RECEPCJONISTY/RECEPCJONISTKI. Oferujemy pracę w miłej atmosferze na preferencyjnych warunkach z możliwością rozwoju zawodowego. Wymagana znajomość języka angielskiego. Brak możliwości zamieszkania. CV prosimy przesyłać na adres recepcja.rekrutacja@wp.pl, lub kontakt telefoniczny 666 378 357
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy OSOBY DO PRACY NA BARZE I PRZY GRILLU w restauracji. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • PRACA | dam
    Poszukujemy recepcjonistki / recepcjonisty do hotelu w Białce Tatrzańskiej. - Minimum język angielski podstawy. - Możliwość zakwaterowania. Kontakt telefoniczny: tel. 880 015 290. CV proszę przesyłać na adres e-mail: monika@grandtatry.pl, https://grandtatry.pl/
    WWW:
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy W SKLEPIE OGÓLNOSPOŻYWCZYM w Zębie/Krzyżówka, NA STANOWISKO MIĘSNO-WĘDLINIARSKIE. Z doświadczeniem. Pełny etat, praca co drugi dzień. Tel. 721180381.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM DO SPRZEDANIA W OKOLICACH SKOCZNI - 502 202 803, 604 520 752.
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
2021-03-06 15:03 Turystów w Zakopanem nie brakuje. Niedziela zapowiada się słonecznie 2021-03-06 14:45 Już od roku pomagają odnaleźć się w kryzysie 2021-03-06 14:10 Obóz zimowy goprowców w Karkonoszach 2021-03-06 13:30 Święta Teresa po renowacji 1 2021-03-06 13:27 Dlaczego warto inwestować w fundusze ETF? 2021-03-06 12:50 Trasą narciarską na Halę Gąsienicową (WIDEO) 2021-03-06 12:18 Znamy szczegóły śmiertelnego potrącenia pieszej 6 2021-03-06 12:00 Atrakcyjna oferta pracy w charakterze kuriera może być pułapką 2021-03-06 11:24 Pandemia nie odpuszcza. Znów prawie 15 tysięcy nowych zakażeń 2021-03-06 10:30 Raba jak stolica 2 2021-03-06 10:00 "Śleboda" kręci film (WIDEO, ZDJĘCIA) 2 2021-03-06 09:01 Samochody i sprzęt dla strażaków 2021-03-06 08:00 To był pracowity rok 1 2021-03-05 22:32 Jak dobrać poduszkę do spania, aby zapomnieć o bólu szyi 2021-03-05 21:30 Zdrojowy Park & Ride 2 2021-03-05 20:50 Maryna Gąsienica-Daniel: Ważne, by uczyć się w czasie każdych zawodów 2021-03-05 20:00 Strażacki przetarg 2021-03-05 19:41 Potrącenie kobiety na przejściu dla pieszych na zakopiance 27 2021-03-05 19:17 Zakopane zorganizuje Mistrzostwa Świata? SONDA 3 2021-03-05 18:45 Fenomenalny drugi skok Żyły. Do medalu zabrakło niewiele 2 2021-03-05 18:12 Gondola w Pieninach bez konkretów 9 2021-03-05 17:45 W sobotę pogrzeb sołtysa Łopusznej 2021-03-05 17:09 Weekend, weekend w Zakopanem. Auta pędzą zakopianką 2 2021-03-05 16:59 Wśród nocnej ciszy maryśka rośnie 3 2021-03-05 16:16 Kierowca wstrząśnięty i zmieszany 1 2021-03-05 15:30 Nie chcą wieży na Buflaku (WIDEO) 4 2021-03-05 14:45 Czy jest szansa na uratowanie rannej łani? 6 2021-03-05 14:24 Zgon w centrum Nowego Targu 2021-03-05 14:17 Cała naprzód po nagrodę w konkursie Piórko na książkę dla dzieci 2021-03-05 14:08 Nowe obostrzenia w kolejnym województwie (WIDEO) 4 2021-03-05 14:00 Jak dobrze, że pamiętamy o Kuchni Brata Alberta 1 2021-03-05 13:14 Alarm bombowy w szkole w Tylmanowej 2021-03-05 12:30 Lekki powrót zimy - śnieg i plucha na ulicach 2021-03-05 12:08 Dziś mija 8 lat od zimowego wejścia na Broad Peak 2021-03-05 11:49 Narkotyki ukrywał w futerale na okulary 4 2021-03-05 11:40 Sądowa decyzja w sprawie 10-milionowego odszkodowania dla rodziny „Ognia” 25 2021-03-05 11:30 Centrum Narciarstwa Biegowego. Zmiana godzin otwarcia 2021-03-05 11:05 Wzrost liczby zakażeń koronawirusem na Podhalu 2021-03-05 10:59 Powrót zimy. W nocy chwyci solidny mróz (WIDEO) 2021-03-05 10:45 Jeżdżę z głową po raz szósty 2021-03-05 10:30 Wypadek na nowotarskiej Niwie. Tworzą się korki 2021-03-05 10:29 15-latka się odnalazła 2021-03-05 10:00 Kierunek: Harklowa 2021-03-05 09:00 Złodziej zapachu 2021-03-05 07:59 Na zakopiance tiry mają problemy 10 2021-03-04 22:00 Uzdrowiska wracają do gry 2021-03-04 21:20 Wręczą prezydentowi ciupagi z nazwami firm, które ucierpiały podczas pandemii? 19 2021-03-04 20:50 Bój o salę 3 2021-03-04 20:05 Nie żyje Andrzej Madeja 2021-03-04 19:40 Czyja tablica 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-03-06 14:48 1. nie mają już na co pieniądze zbierać! kicz! 2021-03-06 14:19 2. Był taki dobry pomysł, żeby na przejściach montować listwy LEDowe w jezdni. Bo często nie widać ani pieszych ani przejść. 2021-03-06 14:03 3. lewy migacz - chyba fizyki i infrastruktury. O tę lampę prawie 20 lat temu sam się prułem w gminie. Bo tam było ciemno. Sam podałem jak obejść krajówkę. I obaj wiemy jak się tam jeździ. Jaki tam jest wyjazd i wszystko. Po drugie uprzejmie proszę, by na każdym przeglądzie sprawdzano światła jak trzeba. Spotkałeś się z tym żeby diagnosta sprawdził ciśnienie w kołach przed sprawdzeniem oświetlenia ? Nie mówiąc o kierowcach, którzy nie mają pojęcia o istnieniu korektora świateł. Po trzecie czy znasz raport przeglądu przejść dla pieszych w Wawie i wnioski z tego raportu ? W Poroninie statystycznie powinno być gorzej. Po czwarte zgodnie z "aktywistami" pieszy może być idiotą. Tylko dlaczego chcesz całą resztę obciążać jego głupotą. Po piąte części kierowców nie powinni dawać prawka, a instruktorom zabrać uprawnienia. No chyba, że wolność ponad wszystko jak w przypadku rowerów i hulajnóg. A resztę odpowiedzialność osobista. Po szóste jest to przelotówka i infrastruktura przy tym ruchu powinna być. Po siódme przepisy określają tylko odpowiedzialność. Nie wracają życia ani nie uzdrawiają. Jednego sadzają w pudle, a innemu .... wypłacają zasiłek pogrzebowy. Wobec powyższego, po ósme, chłopski rozum w cenie, bo fizyka nie zmieniła się od czasów gdy przed samochodem biegał człowiek z flagą i krzyczał "uwaga jedzie". Więc uprzejmie proszę nie generalizować. Bo osłów za kółkiem nie brakuje jak i osłów w trampkach. Zmień społeczeństwo. Bo uchwalić to sobie można nawet, że Wisła będzie płynąć na południe. 2021-03-06 13:41 4. Jagna na boisko ! 2021-03-06 13:41 5. Nie widzisz nie jedź, wobec tego poniżej kategorii drogi S w nocy przy złych warunkach o takim natężeniu ruchu w obu kierunkach nie jeździ się. Lub w przypadku pieszych, siedzi się w domu. Samochodów przybyło ale poszczególni kolejni rządzący tego nie zauważyli rozbudowując infrastrukturę drogową. Co do opłat to widzą to doskonale. 2021-03-06 13:36 6. Nie wypowiadam się czyja wina ale policja powinna się wziąść za pieszych w nocy chodzą drogą mimo że jest chodnik dodatkowo ubrani w większości na czarno bez odblasków trudno takiego pieszego jest zobaczyć jak z naprzeciwka jedzie samochod. 2021-03-06 13:26 7. Jako eksperta do analizy poproszono PKL - to tak, jakby lis doradzał przy budowie kurnika. 2021-03-06 13:21 8. @bolo, twoje realia są realiami świata... ale trzeciego. Chyba jeździsz dużo... ale po Ukrainie. A przez Słowację czasami przejeżdżasz? 2021-03-06 13:16 9. Twarze na zdjęciach zadowolone bo w myslach już dzielą zyski z kolejki, obstawiają stanowiska, przeliczają ile im się uda wytargać. A gdzie w tym wszystkim głos mieszkańców...? Gdyby inwestycja doszła do skutku to mieszkańcy będą musieli się powoli wyprowadzać. 2021-03-06 13:13 10. Pasmo sukcesów i tylko krów w majątku, żal .
2021-02-08 11:43 1. Non ? certo a Napoli in cielo pi? bello in Italia 2021-01-28 21:17 2. W naszych gorach najpiekniejsze niebieskie niebo to Sudety/Karkonosze.Powietrze suche mini klimat Alpejski.Potwierdzoe empirycznie aaa i poniemieckie czerwone dachy dodaja uroku i kontrastu. 2020-12-24 22:33 3. A poprawność noszenia maseczek w miejscach publicznych i w czasie zgromadzeń??? Kilka osób z tych fotek kwalifikuje się do nałożenia mandatu .... 2020-12-24 22:29 4. Fajny przegląd kto ma głęboko w poszanowaniu zasłanianie ust i nosa .... 2020-12-23 20:08 5. @druh Marek. Puknij się, ciężkie czasy dla młodych. W tamtych czasach mieli więcej możliwości. 2020-12-17 22:28 6. Oooo....To są moje widoki, dzięki Zośka, ale Tobie za dobrze, nej, dobrze ześ nie chytro i dajes nom sie napatrzeć. Wesołych Świąt i Pomyślności w Nowym Roku! Ale sie porobiyło na świecie, cy to sie kiedy skońcy? , Cy s nami, ludziskami fcom zrobić koniec, he? Żałosne są te komentarze. A cemu Lempart nie strajkuje? Nie dziwota , ze po tyk strajkach w całej Polsce wirus Covid-19 szaleje. Ze mnie on jesce nie dopod, to sie dziwuje.... Zdrowio do chuściny i tego, tamtego, hawtego syćkim zyce. Hej! 2020-12-16 13:35 7. Nie kuś mnie piękna. 2020-12-15 20:05 8. @druch Marek pewnie myślał o Frasyniuku poniżanym i żyjącym w nędzy 2020-12-14 17:23 9. Druh Marek... Pożyteczny druh Marek. Myśl, młody myśl... bądź jak pożyteczny druh Marek! 2020-12-13 21:55 10. Gdyby nie dojrzałość polityczna i odwaga ówczesnego przywództwa NSZZ Solidarność, Episkopatu Polski, KOR,organizacji pozarządowych a przede wszystkim klasy robotniczej wielkich zakładów dalej siedzieliśmy w PRL-u. Również po stronie rządowej znaleźli się ludzie ,dla których spokój społeczny i losy Polski były ważniejsze od partyjnych sztandarów. Stan wojenny pochłonął wiele ofiar, ale ich śmierć nie poszła na marne.Nie jesteśmy w RWPG,w Układzie Warszawskim, nie czekamy na paszporty i godzinami na granicach. Możemy rozwijać kraj dzięki pomocy z Unii Europejskiej i kształcić młodzież na zagranicznych uniwersytetach. Chętni do pracy za granicą przywożą twardą walutę i inwestują w lokalne rodzinne firmy. To wszystko dzięki tym ,którzy 13.grudnia 1981 r siedzieli w wiezieniach poniżani i pałowani. Dzisiaj wielu z nich jest zapomnianych, żyją skromnie a często są poniżani przez tych ,którzy trzęśli portkami i siedzieli cicho . Ci co 13.grudnia spali do południa dzisiaj rządzą i spijają miody jakie daje władza. Niestety, dawna bojowa Solidarność stała się przybudówką PiS-u. Oto jak jest ironia losu!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Bojcorka

Album TP

Advertisement