2015-04-19 19:30:17

Zakopiańskie "Sanato" z horrorem w tle

Przed wojną było wizytówką Zakopanego, konkurowało z sanatoriami w Alpach. Dziś, mimo że zmieniło właściciela, pozostaje ruiną i źródłem inspiracji dla autorów horrorów.

Doszczętnie zdewastowana i rozkradziona kuchnia
Fot. Paweł Pełka

Tak wygląda teraz
Fot. Paweł Pełka

Tak wnętrze "Sanato" wyglądało 90 lat temu
Fot. Archiwum

Sanato popada w ruinę
Fot. Paweł Pełka

W "Sanato" rozgrywa się akcja horroru Marcina Szczygielskiego

"W najpiękniejszym i najzdrowszym miejscu Zakopanego, na wzgórzu Antałówki, wśród balsamicznej woni kilkudziesięciu morgów lasu szpilkowego, z przecudnym widokiem na Tatry, górując o 100 metrów nad całem Zakopanem, wznosi się budynek czteropiętrowy, widoczny zdaleka. Przyjechawszy do Zakopanego, nie można go minąć, nie zaintersowawszy się nim. To "Sanato", jedyny w Zakopanem pensjonat zakrojony na tak wielką skalę" - tak "Sanato"w 1924 r. opisywał kwartalik "Giewont" (pisownia oryginalna).

Pensjonat wybudowany w 1912 roku wzorowany był na sanatoriach z Alp Szwajcarskich. Początkowo leczyli się tu chorzy na gruźlicę, ale po protestach gminy zakopiańskiej stało się ono otwartym pensjonatem, do którego przyjeżdżała ówczesna śmietanka towarzyska. Przedwojenny wystrój i wyposażenie "Sanato" nie miały sobie równych w całej Polsce. Dość powiedzieć, że 50 apartamentów wyposażonych było w telefony wewnętrzne, ciepłą i zimną wodę, elektryczną wentylację. Ściany zdobiły boazerie wykonane przez rzeźbiarza Wojciecha Brzegę.

Goście, którzy wysiadali na dworcu, jechali do pensjonatu powozami będącymi na wyposażeniu "Sanato". Za budynkiem w stronę lasu zbudowano coś na wzór drewnianego mola, na którym "werandowali" pensjonariusze. W pensjonacie mieściła się jedyna wówczas w Zakopanem winda. W planach była nawet budowa kolejki linowej, która miała połączyć centrum stolicy Tatr z pensjonatem. To wszystko przeszłość, bardzo odległa przeszłość.

Po II wojnie właścicielem znacjonalizowanego majątku został Związek Pracowników Poczty Polskiej, stąd późniejsza - funkcjonująca do dziś nazwa "Sanatorium Pocztowców". W latach 90. ub. stulecia budynek chylący się ku upadkowi został sprzedany prywatnej firmie. Nowy właściciel, nie dość że nie prowadził remontów, to jeszcze nie regulował rachunków, podatków za budynek i zbankrutował. Kilka lat temu nieruchomość trafiła na licytację komorniczą i stał się własnością kolejnego prywatnego właściciela.

Mimo to obiekt popada w coraz większą ruinę. Do budynku można się dostać przez wyłamane okno. Na parterze mieściły się kiedyś kuchnie, pomieszczenia gospodarcze. Teraz to obraz nędzy i rozpaczy. Drogi na piętra strzegą zabite grubymi deskami drzwi, ale i je ktoś najwyraźniej sforsował, bo widać za nimi porozbijane umywalki.

W zeszłym roku pisarz Marcin Szczygielski właśnie w "Sanato" umieścił akcję powieści, horroru o takiej właśnie nazwie. Kanwą książki były wspomnienia jednej z kuracjuszek Niny Ostromęckiej. Tak więc przedwojenne sanatorium znowu stało się sławne. Niestety, wciąż nie wiadomo, jaki będzie dalszy jego los.

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Abeto 2015-04-21 14:16:26

@Ara a to nie było skandalem,cytat za wPolityce:"Przed dyrektorem FBI był prezydent Komorowski: „Naród ofiar musiał uznać tę niełatwą prawdę, że bywał także sprawcą”
W liście odczytanym przez Tadeusza Mazowieckiego, prezydent Bronisław Komorowski napisał, że naród musi zrozumieć, że był także sprawcą:

Chcemy wraz z dzisiejszymi mieszkańcami Jedwabnego do końca zrozumieć wymowę tego, co się wtedy stało oraz uświadomić sobie to, co musi zostać w nas ocalone jako pamięć, przestroga, zobowiązanie. Wtedy (w 1941 r.) nie było tu Rzeczypospolitej, ale dziś ona jest. Jest i słyszy skargę, niegasnący krzyk swoich żydowskich obywateli. Dziś w jej imieniu oddaję cześć ich cierpieniu i raz jeszcze proszę ich o przebaczenie. (…)
Naród ofiar musiał uznać tę niełatwą prawdę, że bywał także sprawcą.

xixio 2015-04-21 13:57:45

Powinno było zostać zakupione przez miasto. Serce sie kraje :((((

Ara 2015-04-20 11:23:15

Skandal w USA - według szefa FBI, Polacy i Węgrzy odpowiadają za holokaust
2015-04-19 12:17 zmiany na ziemi
Polskie elity z rozdziawionymi gębami nie wiedzą jak zareagować na szokujące słowa dyrektora FBI, James B. Comey, który wypomniał w trakcie przemówienia przed przedstawicielami społeczności żydowskiej, że współodpowiedzialni za zbrodnie nazistowskie na Żydach są Polacy i Węgrzy.
"W ich mniemaniu, mordercy i ich wspólnicy z Niemiec, Polski, Węgier i wielu, wielu innych miejsc nie zrobili czegoś złego. Przekonali siebie do tego, że uczynili to, co było słuszne, to, co musieli zrobić" – powiedział szef FBI
Prawdopodobnie ostatnio nagłośniona wypowiedź dyrektora FBI, Jamesa B. Comeya, nie jest zatem niczym nowym, to najwyżej kolejna bolesna odsłona akcji planowego upokarzania Polaków.

gosc 2015-04-20 08:32:39

Piekno trzeba zniszczyc , nastaly czasy brzydoty.

asdfgh 2015-04-20 06:31:02

Włodarze w owym czasie zainteresowali się właśnie. W tym niestety leży problem.

korcia2 2015-04-19 21:37:20

Wszystko co piękne niszczeje w Zakopanem bazpowrotnie.Dlaczego miasto nie kupiło tego budynku na licytacji?Może ktoś teraz z włodarzy miasta się tym budynkiem zainteresuje, naprawdę warto.A może nasi przedsiębiorcy o tym pomyślą.

Galerie

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Joanny Wnuk-Nazarowej opowieść o Henryku Mikołaju Góreckim

Jubileuszowe spotkanie krwiodawców w Witkacym

Wymiana desek z Sopotem za nami, sezon zimowy otwarty

Nocne niebo na Stacji Kultura Zakopane

Kapitan Barbara Grocholska-Kurkowiak ma ciepły dom

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

SPRZEDAŻ | zwierzęta
Dwa WAŁACHY 6.500 zł/sztuka. 790 759 407.
SPRZEDAŻ | budowlane
WIĘŹBY DACHOWE, DESKI SZALUNKOWE, ŁATY, PODBITKI, BOAZERIA, LEGARY, DESKI ELEWACYJNE. WYKONUJEMY WIATY, ZADASZENIA. 790 759 407.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA BUDOWLANA 10 arów, wraz z DOMEM do remontu, 250.000 zł. 790 759 407.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
Górska Grupa Hotelowa - Firma wynajmująca apartamenty zatrudni OSOBY DO DZIAŁU TECHNICZNEGO. Praca na terenie Zakopanego i Kościeliska. Oferujemy stabilne zatrudnienie i atrakcyjne wynagrodzenie. Osoby zainteresowane prosimy o przesłanie CV na adres a.rysula@gorskagrupa.pl lub telefon +48 882 071 976
PRACA | dam
Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
Sprzątanie apartamentów. Przyjmę kobietę do pracy do sprzątania apartamentów w okolicy ul. Strążyskiej w Zakopanem (wskazane auto w celu dojazdu do pracy). Praca na stałe, 3-4 dni w tygodniu (w weekendy również) w godz.9-15.. 609097999
Tel.: 609097999
SPRZEDAŻ | zwierzęta
ŚWINIE WŁASNEGO CHOWU. 788 679 465.
PRACA | dam
Potrzebna osoba na tłusty czwartek 11/12.02 do smażenia i zawijania pączków, dobrze płatne 694357379.
PRACA | dam
PRZYJMĘ W KOŚCIELISKU DO PRAC BIUROWO-RECEPCYJNYCH. 608 806 408
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE PORZĄDKOWE, REMONTOWO-BUDOWLANE W KOŚCIELISKU, OD ZARAZ. 608 806 408
PRACA | dam
NAWIĄŻĘ WSPÓŁPRACĘ DO WYKOŃCZENIA TRZECH DOMÓW w ZAKOPANEM (MUROWANIE, INSTALACJE, SUCHE TYNKI, ŁAZIENKI). 608 806 408
PRACA | dam
Poszukuję osoby do sezonowego, prowadzenia gospodarstwa domowego w Zakopanem. Życiorys zawodowy proszę przesyłać na adres e-mail. rozanob@interia.pl
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
ANTYKI
Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
USŁUGI | inne
ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, BARMANA, PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO. Praca na stałe lub dorywczo, CV na: rabka@siwydym.pl, informacje pod numerem: 887 080 004
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.