2015-04-19 19:30:17

Zakopiańskie "Sanato" z horrorem w tle

Przed wojną było wizytówką Zakopanego, konkurowało z sanatoriami w Alpach. Dziś, mimo że zmieniło właściciela, pozostaje ruiną i źródłem inspiracji dla autorów horrorów.

Doszczętnie zdewastowana i rozkradziona kuchnia
Fot. Paweł Pełka

Tak wygląda teraz
Fot. Paweł Pełka

Tak wnętrze "Sanato" wyglądało 90 lat temu
Fot. Archiwum

Sanato popada w ruinę
Fot. Paweł Pełka

W "Sanato" rozgrywa się akcja horroru Marcina Szczygielskiego

"W najpiękniejszym i najzdrowszym miejscu Zakopanego, na wzgórzu Antałówki, wśród balsamicznej woni kilkudziesięciu morgów lasu szpilkowego, z przecudnym widokiem na Tatry, górując o 100 metrów nad całem Zakopanem, wznosi się budynek czteropiętrowy, widoczny zdaleka. Przyjechawszy do Zakopanego, nie można go minąć, nie zaintersowawszy się nim. To "Sanato", jedyny w Zakopanem pensjonat zakrojony na tak wielką skalę" - tak "Sanato"w 1924 r. opisywał kwartalik "Giewont" (pisownia oryginalna).

Pensjonat wybudowany w 1912 roku wzorowany był na sanatoriach z Alp Szwajcarskich. Początkowo leczyli się tu chorzy na gruźlicę, ale po protestach gminy zakopiańskiej stało się ono otwartym pensjonatem, do którego przyjeżdżała ówczesna śmietanka towarzyska. Przedwojenny wystrój i wyposażenie "Sanato" nie miały sobie równych w całej Polsce. Dość powiedzieć, że 50 apartamentów wyposażonych było w telefony wewnętrzne, ciepłą i zimną wodę, elektryczną wentylację. Ściany zdobiły boazerie wykonane przez rzeźbiarza Wojciecha Brzegę.

Goście, którzy wysiadali na dworcu, jechali do pensjonatu powozami będącymi na wyposażeniu "Sanato". Za budynkiem w stronę lasu zbudowano coś na wzór drewnianego mola, na którym "werandowali" pensjonariusze. W pensjonacie mieściła się jedyna wówczas w Zakopanem winda. W planach była nawet budowa kolejki linowej, która miała połączyć centrum stolicy Tatr z pensjonatem. To wszystko przeszłość, bardzo odległa przeszłość.

Po II wojnie właścicielem znacjonalizowanego majątku został Związek Pracowników Poczty Polskiej, stąd późniejsza - funkcjonująca do dziś nazwa "Sanatorium Pocztowców". W latach 90. ub. stulecia budynek chylący się ku upadkowi został sprzedany prywatnej firmie. Nowy właściciel, nie dość że nie prowadził remontów, to jeszcze nie regulował rachunków, podatków za budynek i zbankrutował. Kilka lat temu nieruchomość trafiła na licytację komorniczą i stał się własnością kolejnego prywatnego właściciela.

Mimo to obiekt popada w coraz większą ruinę. Do budynku można się dostać przez wyłamane okno. Na parterze mieściły się kiedyś kuchnie, pomieszczenia gospodarcze. Teraz to obraz nędzy i rozpaczy. Drogi na piętra strzegą zabite grubymi deskami drzwi, ale i je ktoś najwyraźniej sforsował, bo widać za nimi porozbijane umywalki.

W zeszłym roku pisarz Marcin Szczygielski właśnie w "Sanato" umieścił akcję powieści, horroru o takiej właśnie nazwie. Kanwą książki były wspomnienia jednej z kuracjuszek Niny Ostromęckiej. Tak więc przedwojenne sanatorium znowu stało się sławne. Niestety, wciąż nie wiadomo, jaki będzie dalszy jego los.

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Abeto 2015-04-21 14:16:26

@Ara a to nie było skandalem,cytat za wPolityce:"Przed dyrektorem FBI był prezydent Komorowski: „Naród ofiar musiał uznać tę niełatwą prawdę, że bywał także sprawcą”
W liście odczytanym przez Tadeusza Mazowieckiego, prezydent Bronisław Komorowski napisał, że naród musi zrozumieć, że był także sprawcą:

Chcemy wraz z dzisiejszymi mieszkańcami Jedwabnego do końca zrozumieć wymowę tego, co się wtedy stało oraz uświadomić sobie to, co musi zostać w nas ocalone jako pamięć, przestroga, zobowiązanie. Wtedy (w 1941 r.) nie było tu Rzeczypospolitej, ale dziś ona jest. Jest i słyszy skargę, niegasnący krzyk swoich żydowskich obywateli. Dziś w jej imieniu oddaję cześć ich cierpieniu i raz jeszcze proszę ich o przebaczenie. (…)
Naród ofiar musiał uznać tę niełatwą prawdę, że bywał także sprawcą.

xixio 2015-04-21 13:57:45

Powinno było zostać zakupione przez miasto. Serce sie kraje :((((

Ara 2015-04-20 11:23:15

Skandal w USA - według szefa FBI, Polacy i Węgrzy odpowiadają za holokaust
2015-04-19 12:17 zmiany na ziemi
Polskie elity z rozdziawionymi gębami nie wiedzą jak zareagować na szokujące słowa dyrektora FBI, James B. Comey, który wypomniał w trakcie przemówienia przed przedstawicielami społeczności żydowskiej, że współodpowiedzialni za zbrodnie nazistowskie na Żydach są Polacy i Węgrzy.
"W ich mniemaniu, mordercy i ich wspólnicy z Niemiec, Polski, Węgier i wielu, wielu innych miejsc nie zrobili czegoś złego. Przekonali siebie do tego, że uczynili to, co było słuszne, to, co musieli zrobić" – powiedział szef FBI
Prawdopodobnie ostatnio nagłośniona wypowiedź dyrektora FBI, Jamesa B. Comeya, nie jest zatem niczym nowym, to najwyżej kolejna bolesna odsłona akcji planowego upokarzania Polaków.

gosc 2015-04-20 08:32:39

Piekno trzeba zniszczyc , nastaly czasy brzydoty.

asdfgh 2015-04-20 06:31:02

Włodarze w owym czasie zainteresowali się właśnie. W tym niestety leży problem.

korcia2 2015-04-19 21:37:20

Wszystko co piękne niszczeje w Zakopanem bazpowrotnie.Dlaczego miasto nie kupiło tego budynku na licytacji?Może ktoś teraz z włodarzy miasta się tym budynkiem zainteresuje, naprawdę warto.A może nasi przedsiębiorcy o tym pomyślą.

Galerie

Gorąco na Walowej Górze, taki remont ludzi bulwersuje

Tatrzańskie kolory świata dla Ewy

Wagary z żonkilem w zakopiańskiej Mediatece

III Memoriał Włodzimierza Weselskiego w Zakopanem

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

SPRZEDAŻ | zwierzęta
Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
PRACA | dam
Spółdzielni Mieszkaniowej L-W "POŁONINY" 34-460 Szczawnica Os. Połoniny 2a, ogłasza nabór na stanowisko GŁÓWNEGO KSIĘGOWEGO SPÓŁDZIELNI. Dodatkowe informacje można uzyskać w ramach kontaktu osobistego lub telefonicznego 18 262 25 95 lub 18 262 20 91.
PRACA | dam
STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
PRACA | dam
Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
Tel.: 500160574
USŁUGI | budowlane
"Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ DORYWCZO OPERATORA KOPARKO-ŁADOWARKI W ZAKOPANEM. 608 806 408
PRACA | dam
ZLECĘ PRACE OGÓLNOBUDOWLANE W KOŚCIELISKU. 608 806 408
PRACA | dam
PENSJONAT W KOŚCIELISKU ZATRUDNI NA STAŁE LUB DOCHODZĄCO: OSOBĘ DO GOTOWANIA, POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGA GOŚCI, SPRZĄTANIE. 608 806 408
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
SPRZEDAŻ | różne
WYPRZEDAŻ WYPOŻYCZALNI NART, pakiety niskie ceny tel. 692001268
PRACA | dam
PRACOWNIKA WYPOŻYCZALNI ROWERÓW Zakopane centrum tel. 692001268 info@fun-time.pl
PRACA | dam
Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
PRACA | dam
Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.