24tp.pl Kup Tygodnik Podhalański on-line
24tp.pl 2010-12-25 16:36:55
Czar motyla nocy
Są stworzone do miłości. Rodzą się. Kochają. I umierają. Niektóre w całym swym dorosłym życiu nawet nie jedzą.
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Fot. Józef Figura
Długie jesienno-zimowe wieczory Olgierd Pustówka spędza pochylony nad gablotami. Przez wielką lupę nad silną lampą patrzy na zebrane okazy, opisuje je, kataloguje. Typowa papierkowa robota, na którą brakuje czasu latem. Wtedy to, najlepiej w gorące czerwcowe noce, zabiera lampę, białe prześcieradło i rusza w Gorce. Tam w wypatrzonym miejscu rozkłada sprzęt, podłącza do generatora i czeka, aż przylecą. Motyle nocy – piękne i tajemnicze. Co go w nich tak bardzo zachwyca? – To po prosu pasja. Nie wiem, skąd się wzięła, ale widzę, że zawładnęła mną bez reszty.

Bo ćma jest piękna

Olgierd jest architektem wnętrz, od niedawna pracuje w nowotarskim urzędzie miejskim. Jednak gdy tylko opuszcza biuro, myśli o swoich motylach. Segment w jego domowej pracowni jest wypełniony poustawianymi ciasno gablotami. Wszystkie wykonał sam. Jak dotąd zmieścił w nich ponad 4 tys. okazów. Są tu kolorowe motyle dzienne, ale większość stanowią ćmy. Niektóre wielkie, włochate i od wieków budzące w ludziach trwogę, jak choćby zmierzchnica trupia główka. Niektórych nie znajdziesz w innych rejonach kraju.

Największą pasją architekta, konserwatora zabytków, a niegdyś także współwłaściciela agencji reklamowej, jeszcze do niedawna było myślistwo. Ale w 1999 roku poznał starszego pana, leśnika z Nowego Targu, Wiktora Staszla. Odwiedził go, obejrzał okazy kolekcjonowane przez 40 lat. – Wciągnęło mnie to kompletnie – mówi Pustówka.

Wiktor, starszy człowiek, nauczył Olgierda rzemiosła. Jak i gdzie łowić, w jaki sposób usypiać, jak preparować okazy. – Początkowo goniłem po łące z siatką jak oszalały – wspomina. – Łowiłem niemal wszystko, bo przecież nie miałem żadnych okazów. Każdy był wspaniały, interesujący. Jednak z każdym rokiem zbeiera się coraz mniej – za to ciekawsze okazy.

Szybko okazało się, że entomologia to nie tylko zbieranie okazów. Ważna jest znajomość każdego gatunku – z jaką rośliną jest związany, jakie temperatury lubi, jaki jest jego cykl rozwojowy. To jest potrzebne przy połowach, ale także przy opisie kolekcji. Bo liczy się nie tylko przyszpilony do listewki owad, ale także jego łacińska nazwa, miejsce złowienia, pora dnia, panująca wówczas pogoda, temperatura czy ciśnienie. Cztery tysiące takich opisów to dla specjalisty prawdziwa kopalnia wiedzy.

Olgierd pokochał ćmy. Motyli dziennych w Polsce jest zaledwie 140 gatunków, podczas gdy nocnych – 2,5 tysiąca. – I nie trzeba za nimi biegać. Po prostu ok. dziewiątej wieczorem rozkładasz biwak, włączasz agregat, zapalasz lampę i czekasz. A one po chwili przylatują do światła. I właściwie nikt jeszcze nie wytłumaczył tego zjawiska – dlaczego ćma leci do światła! Bywa i tak, że ja sam jestem cały nimi obsypany – siadają wszędzie, wpadają za koszulę czy do spodni. Wielu się wzdrygnie na samą myśl o tych włochatych stworzeniach. Ale przecież one nic złego nie zrobią. O pierwszej mogę już wracać do domu – opowiada.

Wypatrując motyle jajo


Najważniejsze, by zebrać tylko te okazy, które są niezbędne do kolekcji. Dlatego trzeba je oznaczyć, jeszcze zanim się je uśpi. – Jeśli nie jestem go pewien, zabieram okaz do fiolki i w domu sprawdzam w atlasach, z kim mam do czynienia. Jeśli okaże się, że to motyl chroniony lub już go mam, to następnego dnia jadę z powrotem w to samo miejsce, by go wypuścić. Bo przyrodę trzeba szanować.

Samo uśmiercanie okazów też musi przebiegać w sposób humanitarny – dzienne usypia się zastrzykiem z amoniaku, nocne zasypiają w słoiku ze specjalnym środkiem chemicznym.

Olgierd jeszcze jako dziecko oglądał pazia królowej, który był powszechnym okazem na nowotarskich łąkach. Potem motyl zniknął. Po blisko 40 latach postanowił zasiedlić go z powrotem. Często spotykał te okazy koło Cisowej Skałki w Gronkowie. Mogłoby się wydawać, że to nic prostszego, niż zebrać jajka i przejść cały cykl hodowlany w domu. Praktyka jest nieco bardziej skomplikowana, choćby dlatego, że wypatrzenie mikroskopijnego motylego jaja graniczyłoby z cudem. Ale na wszystko jest sposób. – Podglądałem samicę. W okresie lęgowym ona lata nisko, w ogóle nie jest płochliwa i co pewien czas na moment przysiada na listku jednej rośliny, składa jajko i podrywa się do lotu. Chodziłem więc za nią i zrywałem te liście. Kiedy miałem 30 jajeczek, zabrałem je do domu.

Tam w specjalnej klatce na balkonie z jajek wykluły się larwy, którym trzeba było dostarczyć dzikiego kopru, który jest ich przysmakiem. Potem „przyszły na świat” poczwarki, które jak na komendę przeobraziły się w imago – owada doskonałego. W naturalnych warunkach z tych 30 jajeczek do ostatniego stadium przeżyłoby nie więcej, niż 5 osobników. By wyrównać rachunki z naturą, Olgierd odwiózł pod Cisową Skałkę dziesięć motyli, pozostałe wypuścił pod skarpą nowotarskiego lotniska i na Borze. Ze dwie sztuki skończyły też „na szpilce” w gablocie. Hodowla okazała się skuteczna – później wielokrotnie znajdował pazia królowej na łąkach, gdzie go wypuścił.

Za to do Gronkowa sprowadził z Mazur proporzycę marzymłódkę – piękną ćmę, która tu nie lata, choć atlasy za obszar jej występowania podają całą Polskę. Z 20 larw, jakie przywiózł z wakacji, wylęgła się połowa – a ostatecznie 8 trafiło pod Cisową Skałkę. – Czekam do czerwca, żeby zobaczyć, czy się przyjęła. To ciekawy motyl, a czerwony kolor skrzydeł oznacza, że jest trujący. Żaden ptak go nie zaatakuje – emocjonuje się nowotarski entomolog.

Feromony odbierają rozum


Dużym sprytem trzeba się wykazać, by złapać barczatkę dębówkę, która występuje na torfowiskach. – Widziałem, że są w okolicy Czerwiennego – opowiada Olgierd. – Co ciekawe, to motyle nocne, które… latają w dzień. Mają aż 8 cm rozpiętości skrzydeł, ale praktycznie są nieuchwytne – latają szybko, zakosami – po prostu nie masz szans z siatką. Ale wyczytałem gdzieś, że jest na nie sposób – trzeba podstawić samicę. Kiedyś całkiem przypadkowo znalazłem jedną na ścianie schroniska na Starych Wierchach. Schowałem ją do pudełeczka i już następnego dnia byłem na miejscu. Ułożyłem ją pod drzewem i po godzinie zleciały się samce z całego torfowiska. Było ich co najmniej 50! Siadały jak ogłupiałe na pudełku, na mnie. Przyciągały je feromony wysyłane przez samicę. Kompletnie straciły głowę – najważniejsze było dla nich zapłodnienie wydzielającego zapachy pudełeczka. Widać, co się dzieje z facetem pod wpływem kobiecych wdzięków. Wyłącza mu się myślenie! Taka jest natura – dodaje ze śmiechem.

Zdarza się i tak, że rzadki okaz sam przyleci. – Często nocami łowiłem w ogrodzie koło domu. Po 6 latach nagle zobaczyłem, jak na prześcieradle siada triphaena fimbria. Nigdy wcześniej jej tu nie było! Za dwie godziny przeżyłem istny nalot – usiadła ich ze setka! Jeden, jedyny raz. Później nigdy już ich nie zobaczyłem – wspomina.

Prawdopodobnie niespodziewane pojawienie się okazu było związane z ich przelotem. Wiele gatunków, jak np. rodzina zawisakowatych, do których należy zmierzchnica trupia główka, przylatuje do Polski z rejonu basenu Morza Śródziemnego – także z Północnej Afryki. Przylatują tu, składają jaja, z których wiosną wykluwa się jedno pokolenie, a jesienią drugie. I właśnie ono wraca dokładnie śladem swych dziadków, których nigdy nie widziały, tą samą trasą z powrotem do Afryki. Podobny cykl przechodzi także dzienny motyl Rusałka admirał. Jak to się dzieje – to kolejna tajemnica natury.

Polowanie z siatką zamiast sztucera

Olgierd może długo opowiadać o swych nocnych łowach. Sporządzane teraz mozolnie opisy pozwolą mu może kiedyś napisać książkę o motylach Gorców. Bo te gatunki fascynują go najbardziej. Choć ma w swej kolekcji kilka okazów przywiezionych z wojaży po USA czy Grecji, to jednak największym sentymentem darzy rodzime ćmy. I czasem na prawdziwym polowaniu śmieją się z niego myśliwi, że zamiast wypatrywać kozła, podrywa się na widok każdego motyla, unoszącego się nagle nad rośliną. Więc coraz częściej zamiast sztucera bierze entomologiczną siatkę i rusza na motyle łowy.

Józef Figura
lista artykułów | drukuj |
Odwiedzin: 6059    Aktualizacja: 2010-12-25 12:23:22   
Zobacz komentarze (6) Dodaj komentarz
PRZEGLĄDAJ KOMENTARZE
Pseudonim: kasia 2010-12-27 14:34:36
no bo to kolekcjoner tylko co innego go "dopala"
Pseudonim: Niecierpek 2010-12-27 13:34:51
Faktycznie mój błąd. Sprawdziłem i tylko 3 gatunki paziowatych są objęte ochroną. Ale pomimo to mam te same wrażenie, że kolekcjoner bardziej pała miłością do swej kolekcji niż do przyrody. Aby w tej miłości zachowac kompromis wystarczyłoby gdyby miał po jednym egzemplarzu danego gatunku. Dobrze mieć pasje, ale pasja polegająca na zabijaniu jakichkolwiek organizmów musi budzić kontrowersje, zwłaszcza w otoczce "miłości" do przyrody. Jestem w stanie zrozumieć pasję myślistwa i wędkarstwa, ale tylko wtedy gdy idzie w parze z potrzebą zaspokojenia potrzeb zdobywania żywności. Samo zabijanie dla trofeów budzi mój sprzeciw.
Pseudonim: Erebia 2010-12-27 08:22:01
Aż żal patrzeć na te rzędy zabitych Argius convolvuli (zawisaków powojowców) - nie wystarczyło zabić jednego??? Faktycznie, dziwny wyraz miłości do motyli nocnych. I te piękne wstęgówki! Po kilka egzemplarzy tego samego gatunku! I gdzie tu konsekwencja: "Jeśli okaże się, że to motyl chroniony lub już go mam, to następnego dnia jadę z powrotem w to samo miejsce, by go wypuścić. Bo przyrodę trzeba szanować." Egzemplarze nie zlatane, więc nie "powypadkowe".

Do Niecierpka: paź królowej nie jest, niestety objęty ochroną, ale na wspomnianej fotografii jest chyba Papilio alexanor (paź złocisty) - w Polsce nie występuje. Podobny do chronionego u nas pazia żeglarza.
Panie Olgierdzie, Tyria jacobaeae (proporzyca marzymłódka) jest na Podhalu od dawien dawna; sam znam kilka stanowisk koło Zakopanego.
Pseudonim: kasia 2010-12-26 02:58:16
jak widać sa dwie prawdy : ta oficjalna ( o ochronie) i ta z drugiego obiegu...pan kolekcjoner musi jak widac czesto wyłapywać te pod ochroną, skoro beda znawcą ( tzn wie co łapie) , zapomniał o prawie :-)
Pseudonim: Niecierpek 2010-12-25 21:56:32
"Jeśli okaże się, że to motyl chroniony lub już go mam, to następnego dnia jadę z powrotem w to samo miejsce, by go wypuścić. Bo przyrodę trzeba szanować."
Ciekawe... na drugim zdjęciu od dołu w centalnej części ten żółty motyl to paź królowej objęty ścisłą ochroną prawną...
Pseudonim: kasia 2010-12-25 17:09:20
ja akurat za ćmami nie przepadam, jak sie tłuką w nocy po mieszkaniu ALE nadziewanie zwłok na szpilkę to już przegiecie...Dziwna ta milosc :-(

 
Kamery on-line
Ławeczka w Nowym Targu
Ławeczka w Zakopanem
AKTUALNY NUMER POPRZEDNIE
2015/35/1329
Dodaj ogłoszenie do Tygodnika Podhalańskiego
Zaloguj się! | Zarejestruj się!
Zapomniałem hasła | Regulamin komentowania
Obwód Tatrzański ZHR
Wakacyjna podróż starszych harcerek
Myślicie, że harcerze to tylko małolaty? Jakże się mylicie! Zapraszamy na relację z obozu wędrownego 13 Zakopiańskiej Drużyny Wędrowniczek- starszych dziewczyn działających w Obwodzie Tatrzańskim ZHR. A wędrowniczki, jak sama nazwa wskazuje, lubią… wędrować!
Aleksandra Zielińska
„Inicjały zbrodni” czyli reinkarnacja Agathy Christie
W twórczości Agathy Christie zakochałam się jako nastolatka podczas pewnych rodzinnych wakacji. Nie była to jednak miłość od pierwszej linijki. Bynajmniej! Zachęcana (a wręcz maltretowana) przez rodziców, sięgnęłam po jakiś zbiór opowiadań, które natychmiast zarzuciłam twierdząc, że to nie to. Ale, że „zgredy” nie odpuszczały, postanowiłam dać Christie jeszcze jedną szansę i przeczytałam „Morderstwo w Orient Expressie”. I stało się coś, co normalnie raczej się nie zdarza, a w każdym razie dzieci rzadko to przyznają - rodzice mieli rację! Od tego czasu minęło dziesięć lat, podczas których zebrałam i przeczytałam wszystkie dzieła z Poirotem w roli głównej, a także większość książek Agathy w ogóle. I, no cóż, nie licząc sentymentalnych powrotów do tej czy innej jej opowieści, myślałam, że to nieunikniony koniec tej przygody…
Beata Czerska
Żyj kolorowo !
Upalne lato w rozkwicie. O tej porze roku kuszą nas przepyszne, dojrzałe w słońcu pomidory. Jak je wykorzystać w kuchni? Polecam gorąco rodzinny przepis na prostą sałatkę z pomidorami i papryką.
Zobacz więcej wpisów na blog.24tp.pl!
Chcesz prowadzić blog? Zapraszamy!
FILMY TP
Sierpień 2015
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            
WYDARZY SIĘ WKRÓTCE
::  Teatr Bagatela: Seks dla opornych ::  Bałkański sierpień w Muzycznej Grocie Młyniska ::  Dożynki w Zubrzycy Górnej ::  Niedzica: Dożynki Gminne ::  Hanka Wójciak w Kolibie ::  Muzyka Zaklęta w Drewnie ::  Zakopane: Posezonowa wyprzedaż sztuki ::  N. Targ: rocznica wybuchu II Wojny Światowej ::  11. Spotkania z Filmem Górskim ::  Zakopane: Czwartki Literackie ::  Pub Plama: Novel & Wilk ::  Marszon dla hospicjum ::  Narodowe Czytanie: Lalka, B.Prus ::  Spacer śladami Stanisława Witkiewicza ::  Maków Podh.: Rockowa Wirówka ::  Rabka: Puchar Szlaku Solnego ::  Miedzynarodowy Puchar Pienin ::  Kino, którego szukasz: Timbuktu

 

PRACA | dam
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Lipnicy Wielkiej zatrudni LEKARZA GINEKOLOGA do Poradni Ginekologiczno-Położniczej. Tel.: 18 263 45 04 E-mail: spzozlipnica@interia.pl 34-483 Lipnica Wielka 517
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
NOWE APARTAMENTY - www.PolanaSzymoszkowa.pl www.ApartamentyPodGiewontem.pl Tel.: 185213850 WWW: www.PrimoInwestycje.pl
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Pilnie kupię DZIAŁKĘ w Centrum lub przy Stoku - min. 700m PUM z pozwoleniem lub bez. sprzedaz@primonieruchomosci.pl Tel.: 883663036
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DZIAŁKĘ WIDOKOWĄ (2219m kw.) w Harklowej k/Nowego Targu, z zezwoleniem na budowę domu z bala. Tel.: 501280019 E-mail: derfruhling@o2.pl
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Kupię DOM lub PENSJONATw centrum nowy lub do kapitalnego remontu(rozbudowa), min. 400m2 oferty na sprzedaz@primonieruchomosci.pl Tel.: 883663036
PRACA | dam
Polska sieć sklepów spożywczych AVITA poszukuje pracowników na stanowiska: KIEROWNIK SKLEPU, FAKTURZYSTA, EKSPEDIENT-KASJER, EEKSPEDIENT-mięsno/wędliny. Lokalizacja: Zakopane-Centrum. Tel.: 501696795 E-mail: praca@avita.net.pl
PRACA | dam
Hotel Litwor w Zakopanem zatrudni dyspozycyjną osobę na stanowisku POMOC KUCHENNA. Mile widziane doświadczenie. Kontakt osobisty lub telefoniczny: Tel.: 1820 24 200
PRACA | dam
Restauracja "Bacówka" Chyżne - POMOC KUCHENNA. UMOWA O PRACĘ Tel.: 665424295 E-mail: malgosialenczowska@onet.eu
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
MIESZKANIE AL. 3-GO MAJA. POWIERZCHNIA 56.61 m2, TRZY POKOJE, ŁAZIENKA, PRZEDPOKÓJ. MIESZKANIE NAROŻNE POŁUDNIOWE, PIĘTRO IV (OSTATNIE). WYSOKOŚĆ CZYNSZU OKOŁO 500,00. CENA 255 tys. TELEFON 692155101
RÓŻNE
EKOGROSZEK workowany od 560zł/brutto zapewniamy transport Zakopane Kasprowicza. tel. 792 113 113 Tel.: 602 355 502 WWW: wegielpodhale.pl
MOTORYZACJA | sprzedaż
TOYOTA COROLLA VERSO, 2002 r., 10.000 - Tel.: 502 661 475.
USŁUGI | budowlane
OCIEPLANIE pianką poliuretanową zamiast wełny. Tel.: 692994094
PRACA | dam
PRACA PRZY REMONTACH BUDOWLANYCH. 731 877 220
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ DZIEWCZYNĘ DO ROZNOSZENIA ULOTEK - OD ZARAZ. Najlepsze wynagrodzenie w Polsce. Tel.: 880 202 101.
PRACA | dam
Restauracja Javorina zatrudni miłą i pracowitą osobę na stanowisko KUCHARZ. Tel.: 182011250 E-mail: rezerwacja@javorina.pl WWW: javorina.pl
MOTORYZACJA | sprzedaż
MAZDA 6 2005; 2.0 benzyna + gaz Tel.: 798932115 E-mail: kontakt@geekcode.pl
PRACA | dam
Przyjmę do pensjonatu pracowników: DZIEWCZYNY, KOBIETY z doświadczeniem w pracy w kuchni, jadalni; KUCHARKĘ z doświadczeniem. Praca dobrze płatna, na stałe. Tel.: 1820 110 76
PRACA | dam
SKLEP OBUWNICZY W ZAKOPANEM zatrudni ekspedientki. CV proszę przesyłać na adres email. Tel.: 697069380 E-mail: tatrzanski@dworek.biz
PRACA | dam
Przyjmę do pracy na stałe PIZZERA oraz OSOBY NA KEBAB. Praca w Zakopanem. Tel.: 511 102 685
POŻYCZKI
Szybki i Tani Kredyt na już - E-mail: bok@kredytnajuz.pl WWW: kredytnajuz.pl
KOMUNIKATY
16 SIERPNIA ZAKOPIAŃSKA ANTAŁÓWKA - ZAGINĄŁ PIES WILCZASTY ALASKAN MALAMUTE TOMI. Zdjęcie TOZ Zakopane. Widziany Pardałówka i Olcza. NAGRODA. Telefon 501599551
POŻYCZKI
KREDYT 50 tys., rata 549 zł bez Bik. Tel.: Tel: 790501503
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOM do remontu centrum SZCZAWNICY. Tel.: 501 963 646 E-mail: szczawnica1@gmail.com tomcio-w67
PRACA | dam
Zakład mięsny Florczak przyjmie do pracy KIEROWCĘ kat.C oraz PRACOWNIKÓW PRODUKCYJNYCH. Tel.: 606311358 E-mail: zpmw@florczak.pl WWW: florczak.pl
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Poszukuje mieszkania lub pokoju z możliwością używania kuchni w Zakopanem lub okolicach do wynajęcia na dłuższy okres dla jednej osoby. Tel.: (519) 940-5888 (905) 601-8811 E-mail: iwonasiuty@live.ca
PRACA | dam
HOTEL MARILOR***** W ZAKOPANEM POSZUKUJE KANDYDATKI NA STANOWISKO KOSMETYCZKA/MASAŻYSTKA. Wymagania: - wykształcenie kierunkowe, - doświadczenie na stanowisku kosmetyczki/masażystki, - posługiwanie się językiem angielskim w stopniu komunikatywnym. Osoby zainteresowane prosimy o przesyłanie aplikacji na adres e-mail: magdalena.kukulska@artandspa.pl. Firma zastrzega sobie prawo do kontaktu z wybranymi kandydatami.
PRACA | dam
HOTEL ART. & SPA **** W ZAKOPANEM POSZUKUJE KANDYDATKI NA STANOWISKO POKOJOWA. Wymagania: - doświadczenie w pracy na podobnym stanowisku; - dyscyplina w zachowaniu czystości i higieny pracy; - bardzo dobra organizacja pracy własnej, dokładność, sumienność; - dyspozycyjność. Osoby zainteresowane prosimy o przesyłanie aplikacji na adres e-mail: magdalena.kukulska@artandspa.pl. Firma zastrzega sobie prawo do kontaktu z wybranymi kandydatami.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
KAWALERKA 26 m, po remoncie - ZAKOPANE, centrum. Tel.: 604 304 106.
SPRZEDAŻ | budowlane
Okna DRUTEX w promocyjnych cenach. Tel.: 602 693 664 E-mail: okna-zakopane@wp.pl
TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking. Tel.: 507 171188. WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
Zobacz więcej ogłoszeń! Chcesz dodać ogłoszenie?
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
1 Uorcyk teraz się zabiera za konie mechaniczne. Krosowcy miejcie się na baczności, bo wam moc z silników wyeliminuje ;-)
2 sp - jak wszedzie. Sa i wierne, ale te z pierwszej lawki "smatecke" strzepna i znow sa.
3 Już nie wspomnę o wierności Górali! ♥ UGS-cy
 
   
©2015 Zakopiańskie Towarzystwo Gospodarcze Sp. z o.o.   ul. Zwierzyniecka 14, 34-500 Zakopane, Tel.: (18) 2-000-000 Kontakt techniczny: Adrian Gładecki    Kontakt redakcyjny: Paweł Pełka

Cookies na stronie 24tp.pl Stosując pliki cookie (tzw. ciasteczka), portal Tygodnika Podhalańskiego 24tp.pl zapamiętuje parametry logowania użytkownika oraz prowadzi statystyki oglądalności strony. Korzystając z portalu akceptują Państwo otrzymywanie plików cookie z serwisu 24tp.pl. Ustawienie to mogą Państwo zmienić w dowolnym momencie blokując pliki cookie w ustawieniach prywatności swojej przeglądarki internetowej.
Zamknij