24tp.pl Kup Tygodnik Podhalański on-line
24tp.pl 2013-11-10 09:26:47
Baba baca
Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
lista artykułów | drukuj |
Odwiedzin: 4724    Aktualizacja: 2013-11-21 09:28:12   
Zobacz komentarze (0) Dodaj komentarz
PRZEGLĄDAJ KOMENTARZE

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Nie daj się wyprzedzić! Bądź pierwszy!     Dodaj komentarz!


 
Kamery on-line
Ławeczka w Nowym Targu
Ławeczka w Zakopanem
AKTUALNY NUMER POPRZEDNIE
2015/35/1329
Dodaj ogłoszenie do Tygodnika Podhalańskiego
Zaloguj się! | Zarejestruj się!
Zapomniałem hasła | Regulamin komentowania
Obwód Tatrzański ZHR
Wakacyjna podróż starszych harcerek
Myślicie, że harcerze to tylko małolaty? Jakże się mylicie! Zapraszamy na relację z obozu wędrownego 13 Zakopiańskiej Drużyny Wędrowniczek- starszych dziewczyn działających w Obwodzie Tatrzańskim ZHR. A wędrowniczki, jak sama nazwa wskazuje, lubią… wędrować!
Aleksandra Zielińska
„Inicjały zbrodni” czyli reinkarnacja Agathy Christie
W twórczości Agathy Christie zakochałam się jako nastolatka podczas pewnych rodzinnych wakacji. Nie była to jednak miłość od pierwszej linijki. Bynajmniej! Zachęcana (a wręcz maltretowana) przez rodziców, sięgnęłam po jakiś zbiór opowiadań, które natychmiast zarzuciłam twierdząc, że to nie to. Ale, że „zgredy” nie odpuszczały, postanowiłam dać Christie jeszcze jedną szansę i przeczytałam „Morderstwo w Orient Expressie”. I stało się coś, co normalnie raczej się nie zdarza, a w każdym razie dzieci rzadko to przyznają - rodzice mieli rację! Od tego czasu minęło dziesięć lat, podczas których zebrałam i przeczytałam wszystkie dzieła z Poirotem w roli głównej, a także większość książek Agathy w ogóle. I, no cóż, nie licząc sentymentalnych powrotów do tej czy innej jej opowieści, myślałam, że to nieunikniony koniec tej przygody…
Beata Czerska
Żyj kolorowo !
Upalne lato w rozkwicie. O tej porze roku kuszą nas przepyszne, dojrzałe w słońcu pomidory. Jak je wykorzystać w kuchni? Polecam gorąco rodzinny przepis na prostą sałatkę z pomidorami i papryką.
Zobacz więcej wpisów na blog.24tp.pl!
Chcesz prowadzić blog? Zapraszamy!
FILMY TP
Sierpień 2015
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            
WYDARZY SIĘ WKRÓTCE
::  47. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich ::  Teatr Bagatela: Seks dla opornych ::  Zakopane: Nasa Hasarapasa ::  Lato na Bani ::  W szczawnickim Dworku Gościnnym ::  Limanowa: Letnie koncerty organowe ::  Orkiestrowe granie w altanie ::  Appendix: Blue Silence ::  Jubileuszowy Złaz Samorządowców ::  Szczawnica: Bieg do Źródeł ::  Barok na Spiszu ::  Dożynki w Zubrzycy Górnej ::  Zawoja: III Siatkarskie Pożegnanie Wakacji ::  Związek Podhalan: msza w Ludźmierzu ::  Hołdymas - Gminne Dożynki ::  Niedzica: Dożynki Gminne ::  Hanka Wójciak w Kolibie ::  Muzyka Zaklęta w Drewnie ::  N. Targ: rocznica wybuchu II Wojny Światowej ::  11. Spotkania z Filmem Górskim ::  Zakopane: Czwartki Literackie ::  Pub Plama: Novel & Wilk ::  Marszon dla hospicjum

 

PRACA | dam
Polska sieć sklepów spożywczych AVITA poszukuje pracowników na stanowiska: KIEROWNIK SKLEPU, FAKTURZYSTA, EKSPEDIENT-KASJER, EEKSPEDIENT-mięsno/wędliny. Lokalizacja: Zakopane-Centrum. Tel.: 501696795 E-mail: praca@avita.net.pl
PRACA | dam
Hotel Litwor w Zakopanem zatrudni dyspozycyjną osobę na stanowisku POMOC KUCHENNA. Mile widziane doświadczenie. Kontakt osobisty lub telefoniczny: Tel.: 1820 24 200
PRACA | dam
Restauracja "Bacówka" Chyżne - POMOC KUCHENNA. UMOWA O PRACĘ Tel.: 665424295 E-mail: malgosialenczowska@onet.eu
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
MIESZKANIE AL. 3-GO MAJA. POWIERZCHNIA 56.61 m2, TRZY POKOJE, ŁAZIENKA, PRZEDPOKÓJ. MIESZKANIE NAROŻNE POŁUDNIOWE, PIĘTRO IV (OSTATNIE). WYSOKOŚĆ CZYNSZU OKOŁO 500,00. CENA 255 tys. TELEFON 692155101
RÓŻNE
EKOGROSZEK workowany od 560zł/brutto zapewniamy transport Zakopane Kasprowicza. tel. 792 113 113 Tel.: 602 355 502 WWW: wegielpodhale.pl
MOTORYZACJA | sprzedaż
TOYOTA COROLLA VERSO, 2002 r., 10.000 - Tel.: 502 661 475.
USŁUGI | budowlane
OCIEPLANIE pianką poliuretanową zamiast wełny. Tel.: 692994094
PRACA | dam
PRACA PRZY REMONTACH BUDOWLANYCH. 731 877 220
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ DZIEWCZYNĘ DO ROZNOSZENIA ULOTEK - OD ZARAZ. Najlepsze wynagrodzenie w Polsce. Tel.: 880 202 101.
PRACA | dam
Restauracja Javorina zatrudni miłą i pracowitą osobę na stanowisko KUCHARZ. Tel.: 182011250 E-mail: rezerwacja@javorina.pl WWW: javorina.pl
MOTORYZACJA | sprzedaż
MAZDA 6 2005; 2.0 benzyna + gaz Tel.: 798932115 E-mail: kontakt@geekcode.pl
PRACA | dam
Przyjmę do pensjonatu pracowników: DZIEWCZYNY, KOBIETY z doświadczeniem w pracy w kuchni, jadalni; KUCHARKĘ z doświadczeniem. Praca dobrze płatna, na stałe. Tel.: 1820 110 76
PRACA | dam
SKLEP OBUWNICZY W ZAKOPANEM zatrudni ekspedientki. CV proszę przesyłać na adres email. Tel.: 697069380 E-mail: tatrzanski@dworek.biz
PRACA | dam
Przyjmę do pracy na stałe PIZZERA oraz OSOBY NA KEBAB. Praca w Zakopanem. Tel.: 511 102 685
POŻYCZKI
Szybki i Tani Kredyt na już - E-mail: bok@kredytnajuz.pl WWW: kredytnajuz.pl
KOMUNIKATY
16 SIERPNIA ZAKOPIAŃSKA ANTAŁÓWKA - ZAGINĄŁ PIES WILCZASTY ALASKAN MALAMUTE TOMI. Zdjęcie TOZ Zakopane. Widziany Pardałówka i Olcza. NAGRODA. Telefon 501599551
POŻYCZKI
KREDYT 50 tys., rata 549 zł bez Bik. Tel.: Tel: 790501503
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOM do remontu centrum SZCZAWNICY. Tel.: 501 963 646 E-mail: szczawnica1@gmail.com tomcio-w67
PRACA | dam
Zakład mięsny Florczak przyjmie do pracy KIEROWCĘ kat.C oraz PRACOWNIKÓW PRODUKCYJNYCH. Tel.: 606311358 E-mail: zpmw@florczak.pl WWW: florczak.pl
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Poszukuje mieszkania lub pokoju z możliwością używania kuchni w Zakopanem lub okolicach do wynajęcia na dłuższy okres dla jednej osoby. Tel.: (519) 940-5888 (905) 601-8811 E-mail: iwonasiuty@live.ca
PRACA | dam
HOTEL MARILOR***** W ZAKOPANEM POSZUKUJE KANDYDATKI NA STANOWISKO KOSMETYCZKA/MASAŻYSTKA. Wymagania: - wykształcenie kierunkowe, - doświadczenie na stanowisku kosmetyczki/masażystki, - posługiwanie się językiem angielskim w stopniu komunikatywnym. Osoby zainteresowane prosimy o przesyłanie aplikacji na adres e-mail: magdalena.kukulska@artandspa.pl. Firma zastrzega sobie prawo do kontaktu z wybranymi kandydatami.
PRACA | dam
HOTEL ART. & SPA **** W ZAKOPANEM POSZUKUJE KANDYDATKI NA STANOWISKO POKOJOWA. Wymagania: - doświadczenie w pracy na podobnym stanowisku; - dyscyplina w zachowaniu czystości i higieny pracy; - bardzo dobra organizacja pracy własnej, dokładność, sumienność; - dyspozycyjność. Osoby zainteresowane prosimy o przesyłanie aplikacji na adres e-mail: magdalena.kukulska@artandspa.pl. Firma zastrzega sobie prawo do kontaktu z wybranymi kandydatami.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
KAWALERKA 26 m, po remoncie - ZAKOPANE, centrum. Tel.: 604 304 106.
SPRZEDAŻ | budowlane
Okna DRUTEX w promocyjnych cenach. Tel.: 602 693 664 E-mail: okna-zakopane@wp.pl
PRACA | dam
ZATRUDNIMY DO OPIEKI NAD ROCZNYM DZIECKIEM I DO POMOCY W PROWADZENIU DOMU W ZAKOPANEM. Praca z ubezpieczeniem. niania.zakopane2015@gmail.com
PRACA | dam
FIRMA ZATRUDNI PANIE SPRZĄTAJĄCE DO GALERII BUY&FLY W NOWYM TARGU. Wiadomość na miejscu, u personelu sprzątającego.
TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking. Tel.: 507 171188. WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
Zobacz więcej ogłoszeń! Chcesz dodać ogłoszenie?
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
1 Wymagana była zgoda rodziców więc w czym problem? Powiedz jeszcze że to organizatorzy są winni. Rodzice wychowują dzieci, nie organizatorzy. Mi rodzice nie zabraniali spędzania czasu przed komputerem a mimo to jakoś nie niszczę i nie zabijam. Uczę się ...
2 Szczególnie nogi mają fajne.
3 niestety operatora przy tym nie bylo heheheheh
 
   
©2015 Zakopiańskie Towarzystwo Gospodarcze Sp. z o.o.   ul. Zwierzyniecka 14, 34-500 Zakopane, Tel.: (18) 2-000-000 Kontakt techniczny: Adrian Gładecki    Kontakt redakcyjny: Paweł Pełka

Cookies na stronie 24tp.pl Stosując pliki cookie (tzw. ciasteczka), portal Tygodnika Podhalańskiego 24tp.pl zapamiętuje parametry logowania użytkownika oraz prowadzi statystyki oglądalności strony. Korzystając z portalu akceptują Państwo otrzymywanie plików cookie z serwisu 24tp.pl. Ustawienie to mogą Państwo zmienić w dowolnym momencie blokując pliki cookie w ustawieniach prywatności swojej przeglądarki internetowej.
Zamknij