2013-11-10 09:26:47

Baba baca

Reklama

Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.

Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Zakopanem zatrudni pracowników na stanowiska: BARMAN/BARMANKA, PRACOWNIK GRILLA, POMOC NA GRILLA. tel.
    Tel.: 693345129
  • PRACA | dam
    Hotel CAMPANILE NOWY TARG-ZAKOPANE*** zatrudni: ASYSTENT DYREKTORA, RECEPCJONISTA, INSPEKTOR PIĘTER, SZEF KUCHNI, KUCHARZ, PRACOWNIK ZMYWAJĄCY, KELNER. Miejsce pracy: Nowy Targ. Aplikacje prosimy przesyłać na adres: manager.krakow@campanile.com lub na adres pocztowy: Hotel Campanile, ul. Św. Tomasza 34 31-023 Kraków.
    E-mail: administracja@buyandfly.com.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    Sprzedaż i wypożyczalnia PRZYCZEP SAMOCHODOWYCH i LAWET, Jurgów.
    Tel.: 786 910 402
  • PRACA | dam
    Sklep obuwniczy w Zakopanem zatrudni Panie na stanowisko ekspedientki. CV i list motywacyjny proszę przesyłać mailowo oraz zgłoszenia telefonicznie.
    Tel.: 697069380
    E-mail: tatrzanski@dworek.biz
  • PRACA | dam
    Stała lub sezonowa Restauracja Jakubówka w Szczawnicy zatrudnię.
    Tel.: 608 232 654
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W ZAKOPANEM ZATRUDNI RECEPCJONISTĘ/-TKĘ na stałe. CV prosimy wysyłać: recepcja.rekrutacja@wp.pl lub telefonicznie 602 367 501.
  • HIT NA PODHALU !!! POŻYCZKA DO 10 000 ZŁ DLA ROLNIKÓW TYLKO NA NAKAZ PŁATNICZY.ZADZWOŃ DO BROKERA GOLD CENT. 694 567 002.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ OPIEKUNKĘ DO 2 LETNIEGO DZIECKA, praca w Zakopanem, pełny etat, ubezpieczenie, 1800 netto. CV na email: niania.zakopane2016@gmail.com
  • PRACA | dam
    Zatrudnię na okres wakacji do pensjonatu i restauracji w Bukowinie T. osoby na stanowisko - KELNER/KELNERKA - POMOC KUCHENNA z doświadczeniem.
    Tel.: 730 74 74 74
  • PRACA | dam
    KELNERKĘ SEZONOWO DO KARCZMY "RĄBANICA" W PORONINIE -
    Tel.: 600 071 887.
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W ZAKOPANEM - CENTRUM - ZATRUDNI POKOJOWE i KELNERKĘ (praca stała na weekendy). Kontakt: 602 367 501.
  • PRACA | dam
    Przyjmę KUCHARKĘ do pensjonatu w Bukowinie Tatrzańskiej, praca na sezon z możliwością przedłużenia. Bez zamieszkania.
    Tel.: 603190843
  • PRACA | dam
    HOTEL NOSALOWY DWÓR RESORT & SPA zatrudni na stanowiska: RECEPCJONISTA/KA oraz PORTIER. Oferujemy umowę o pracę, dobre zarobki oraz stabilne zatrudnienie. Kontakt: rekrutacja@nosalowy-dwor.eu
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCĘ DO SKLEPU GÓRSKIEGO W ZAKOPANEM NA SEZON PRZYJMĘ -
    Tel.: 503 401 041.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DO PENSJONATU RECEPCJONISTKĘ I STRÓŻA - ZAKOPANE -
    Tel.: 606 74 34 34.
  • PRACA | dam
    ZBROJARZE do pracy w Zakopanem. Dobre warunki i zakwaterowanie
    Tel.: 661097137
  • PRACA | dam
    Bukowiańskie Towarzystwo Geotermalne Sp. z o.o. zatrudni na STAŁE KELNERÓW, BARMANÓW, KUCHARZY, CUKIERNIKÓW. Kontakt e-mali: rekrutacja@bukovina.pl oraz tel. Kontaktowy 667 666 982
  • USŁUGI | budowlane
    Prace Ziemne Wykopy Niwelacje Koparka 3 tony 65 zl godz
    Tel.: 517585704
    E-mail: fhgala@yahoo.com
  • PRACA | dam
    KELNER/ka - Przyjmę do pracy na stałe lub na sezon, umowa pełny etat.
    Tel.: 605277663
    E-mail: restauracjazako@gmail.com
  • PRACA | dam
    BUKOWINA TATRZAŃSKA ZATRUDNIĘ EKSPEDIENTKĘ DO WARZYWNIAKA. 12 ZŁ/GODZ. BRUTTO. PEŁNE UBEZPIECZENIE. PRACA STAŁA.
    Tel.: 501 132 778.
  • PRACA | dam
    Ośrodek wypoczynkowy w Zakopanem zatrudni KELNERKĘ i POKOJOWĄ. Praca na stałe w pełnym wymiarze czasu pracy. Tel.
    Tel.: 600 852 315
  • PRACA | dam
    Karczma Regionalna Obrochtówka w Zakopanem przyjmie energicznego mężczyznę na stanowisko KUCHARZ.
    Tel.: tel.602733100
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KSIĘGOWEGO (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) - Jabłonka -
    Tel.: 691888444
  • KREDYT KONSOLIDACYJNY OBNIŻAMY AKTUALNE OPROCENTOWANIE O 30%., WYDŁUŻAMY OKRES KREDYTOWANIA.NOWY TARG 609 355 150; RABKA 781 220 999.
  • GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    KSIĘGOWEGO I STAŻYSTĘ DO BIURA RACHUNKOWEGO PRZYJMĘ - 691888444
  • PRACA | dam
    SPAWACZ - Firma branży metalowej zatrudni SPAWACZA.
    Tel.: 18 269 20 27
  • PRACA | dam
    Zatrudnię Tynkarza dla doświadczonych pracowników solidne wynagrodzenie,stała praca, umowa, mogę zatrudnić kogoś na przyuczenie z chęcią nawiązania dłuższej współpracy.
    Tel.: 880321683
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szczawnica - ATRAKCYJNY LOKAL HANDLOWY 70 m2 z WYPOSAŻENIEM NA CIUCHOLAND lub inną działalność. TANIO! 606 804 633.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię do obsługi klienta i sprzedaży w serwisie samochodowym, Czarny Dunajec
    Tel.: 508314117
  • PRACA | dam
    Austria: CIEŚLA SZAL., MURARZ, ELEKTRYK, OPERATOR ŻURAWIA. WYMAGANA ZNAJOMOŚĆ J. NIEMIECKIEGO. Cert. 6760. Kom. 513106189; 668831219, www.diwa-personalservice.pl, praca@diwa-personalservice.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    SZCZAWNICA - do wynajęcia LOKAL FRONTOWY 20 m2, handlowo-usługowy, witryna 180x130 cm, wszystkie media. 606 804 633.
  • USŁUGI | budowlane
    Wykonam STUDNIE GŁĘBINOWE i POMPY CIEPŁA kompleksowo lub wiercenie. 510 018 800.
  • USŁUGI | budowlane
    Podłogi 3D, posadzki epoksydowe dekoracyjne, kamienne dywany
    Tel.: 515131917
    E-mail: pierog.marcin.firma@gmail.com
    WWW: www.profitechonline.pl
2016-06-25 15:10 Kibicujemy pod Gubałówką i prowadzimy ze Szwajcarią 2016-06-25 14:16 Hanka dziś ubrała się odświętnie 2016-06-25 14:05 Pożegnanie rzemieślniczych absolwentów 2016-06-25 14:02 Jeśli wygrają ten mecz przejdą do historii polskiej piłki. Jak typujecie? 2016-06-25 12:03 Tygodnik Podhalański regionalnym patronem medialnym wyścigu 2016-06-25 11:33 Uroczysta sesja, nowi honorowi obywatele i zasłużeni (galeria zdjęć) 2016-06-25 10:49 Wyciek gazu w Zakopanem 2016-06-25 10:06 Gwiazdy na scenie przed ratuszem (galeria zdjęć) 2016-06-25 10:01 Plebiscyt Tygodnika na najlepszą knajpę w roku 2016. Czekamy na nominacje 2016-06-25 08:02 Początek wakacji. Na Krupówkach przybywa turystów 2016-06-24 23:44 Mistrz i jego świętujące miasto 2016-06-24 22:25 Setki widzów na rynku, koncert na 670-lecie Nowego Targu 2016-06-24 18:00 Trener Adam Nawałka kupił apartament w Zakopanem 2016-06-24 17:59 Po upale w końcu burza. W sobotę i niedzielę uważajcie w górach! 2016-06-24 17:02 Pożegnanie szkoły z drona 2016-06-24 16:27 Zamknięte granice, kontrola na szlakach 2016-06-24 15:33 Koniec roku w szkole, która będzie rozebrana 2016-06-24 15:10 Brexit - zaniepokojenie rodaków spod Giewontu 2016-06-24 15:07 Zagadkowa śmierć mężczyzny 2016-06-24 14:57 Długa droga do domu 2016-06-24 13:58 Jubileusz na piechotę 2016-06-24 13:02 50. urodziny Muzeum Podhalańskiego (galeria zdjęć) 2016-06-24 12:47 Oczekiwanie na kawiarenki 2016-06-24 12:42 Kolorowy świat tańca i muzyki 2016-06-24 11:14 „Sunderland” po raz 36 2016-06-24 10:42 Taka wielka cytryna tylko w Zakopanem 2016-06-24 10:30 Rowerowa masa krytyczna. Utrudnienia w ruchu 2016-06-24 09:54 Dwa słońca o poranku na Giewoncie. Jedno dziełem wandali (wideo) 2016-06-24 09:25 Dla skiturowców, paralotniarzy i rowerzystów 2016-06-24 08:34 Tu kozica, tam jeleń
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka