2013-11-10 09:26:47

Reklama

Baba baca

Reklama
reklama
Reklama

Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.

Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Restauracja TERMY SZAFLARY zatrudni KELNERA/KELNERKĘ na pełny etat
    Tel.: 698694677
    E-mail: Restauracja@termyszaflary.com
    WWW: www.termyszaflary.com
  • PRACA | dam
    Zatrudnię SZPACHLARZY, MALARZY. 731 877 220.
  • USŁUGI | budowlane
    ADAPTACJE, REMONTY - WYKOŃCZENIA WNĘTRZ.
    Tel.: 609066503
  • PRACA | dam
    Restauracja w Nowym Targu zatrudni na stałe KELNERKĘ/RECEPCJONISTKĘ. 607 888 555.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia LOKAL/HALA 450 m2 - Nowy Targ, Sikorskiego. 609 55 66 77.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE W KRAKOWIE, PODGÓRZE, 47 m2, umeblowane, do zamieszkania od zaraz. 600 290 390.
  • PRACA | dam
    Firma budowlana zatrudni pracowników budowlanych do pracy na terenie kraju i Słowacji. Zapewniamy dowóz do miejsca pracy, zakwaterowanie, jeden posiłek dziennie oraz zjazd raz w tygodniu do miejsca zamieszkania. Wynagrodzenie około 4-5 tysięcy zł/miesięcznie. Kontakt telefoniczny 502 418 740.
  • PRACA | dam
    Pilnie zatrudnię 2 lektorów j. angielskiedo w Nowym Targu i w Zakopanem. 600 393 500
  • PRACA | dam
    Pensjonat Silverton w Białce Tatrzańskiej zatrudni osobę do pracy na recepcji/do prowadzenia małego pensjonatu na cały etat.
    Tel.: 185330400
    E-mail: kontakt@silverton.info.pl
    WWW: pensjonat-silverton.pl
  • PRACA | dam
    FIRMA BUDOWLANA ZATRUDNI: CIEŚLĘ, DEKARZA. 600 38 38 52
  • PRACA | dam
    HOTEL "TATRY" na Polanie Zgorzelisko zatrudni KELNERKĘ/KELNERA z możliwością zakwaterowania. Tel. 506 129 438 lub 1820 63730 w.21.
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przedstawiciela handlowego w branży rolniczej, 604 294 393.
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy na stanowisku wulkanizator, Spytkowice, 604 294 393.
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy magazyniera, 604 294 393.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA (okolice Bukowiny) zatrudni dwie KELNERKI. Praca stała, świadczenia, dobre wynagrodzenie. 513 022 551
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ: KUCHARZA/-KĘ, KELNERKĘ - RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    OPIEKUNKI MEDYCZNE ZATRUDNIĘ -
    Tel.: 503 650 903.
  • ZDROWIE I URODA
    Agencja MEDICUS - opieka nad seniorem,
    Tel.: 503 650 903,
    WWW: opiekunkimedyczne.info
  • PRACA | dam
    Restauracja Bajera w NT zatrudni KELENRKI.
    Tel.: 501012912
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ DO PRACY W WEEKENDY (SOBOTA, NIEDZIELA). Praca stała, całoroczna. tel. 666378357
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ ZMIENNIKA NA TAXI - Zakopane -
    Tel.: 888 223 761.
  • PRACA | dam
    KELNER/KELNERKA, PRACA W WEEKENDY, 602 272 013.
  • PRACA | dam
    KUCHARZA, POMOC KUCHENNĄ, PRACA W RABCE, 602 272 013.
  • PRACA | dam
    KIEROWCĘ KAT. D, NOWY TARG I OKOLICE, 602 272 013.
  • PRACA | dam
    PRACA W KUCHNI NA TERENIE RABKI, 602 272 013.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY BUDYNKÓW JEDNO I WIELORODZINNYCH, PENSJONATY oraz BUDYNKI PRZEMYSŁOWE.
    Tel.: 609075091
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ POMOC KUCHENNĄ ORAZ POKOJÓWKĘ, tel. 608088017
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ DZIEWCZYNĘ DO SPRZĄTANIA 3 RAZY W TYGODNIU PO 5 GODZIN, W CUKIERNI, PŁACA DO UZGODNIENIA, 728 129 499.
  • MOTORYZACJA | inne
    WYPOŻYCZĘ AUTO OSOBOM PRZYJEŻDŻAJĄCYM Z ZAGRANICY, 728 129 499.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    TANIE POKOJE DLA STUDENTÓW, 728 129 499.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DOM DREWNIANY do przeniesienia - sprzedam. 530 161 671.
  • USŁUGI | budowlane
    STUDNIE GŁĘBINOWE. 509 898 583.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam wysłodki buraczane.
    Tel.: 663535221
  • PRACA | dam
    Przyjmę KUCHARZA/KĘ I POMOC KUCHENNĄ - Białka Tatrzańska. 608 101 076.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Nowym Targu zatrudni na stałe KUCHARZA. 607 888 555.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    BUKOWINA TATRZAŃSKA, SPRZEDAM PENSJONAT, 606 677 311.
  • SPRZEDAŻ | różne
    MATERIAŁY OPAŁOWE M.IN. WĘGIEL KOSTKA, WĘGIEL ORZECH, EKOGROSZEK, PELET. Ceny od 750 zł/t. Zadzwoń i dowiedz się więcej: 18 20 70 341
  • PRACA | dam
    Poszukujemy KUCHARZA/KUCHARKI z doświadczeniem, praca w Restauracji w centrum Szczawnicy.
    Tel.: 600-315-389
  • PRACA | dam
    Poszukuję HYDRAULIKA, Zakopane i okolice.
    Tel.: 722310615
    E-mail: thermosoft@onet.pl
  • PRACA | dam
    Nalewki Góralskie zatrudnią SPRZEDAWCĘ. tel. 691 166 005
    Tel.: 691 166 005
    E-mail: bafia@interia.pl
  • PRACA | dam
    DELIKATESY NA KRZEPTÓWKACH PRZYJMĄ DO PRACY SPRZEDAWCÓW I MAGAZYNIERÓW. 504 154 670
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    STUDIO PAZNOKCI LEJDIS W NOWYM TARGU-SALA ZABAW MAŁPI GAJ zatrudni do manicure i pedicure. 691 888 444.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2017-09-21 21:13 Kanał YouTube Tygodnika najpopularniejszy 2017-09-21 20:15 Opady trochę słabną. Tak wygląda Dunajec w Szaflarach 2017-09-21 20:03 20 lecie ZEW Niedzica i wyjątkowy koncert 2017-09-21 19:59 Deszczowy spacer po Zakopanem 2017-09-21 19:53 26 urodziny Palenicy 2017-09-21 19:38 Takich zawodów rowerowych jeszcze nie było! 2017-09-21 19:36 Na Kasprowym już zima (zdjęcia, wideo) 1 2017-09-21 19:08 Kilkanaście strażackich interwencji 2017-09-21 19:03 Podniósł się poziom Dunajca 2017-09-21 17:50 Droga okresowo zalewana (wideo) 2017-09-21 17:49 Stan alarmowy na rzece Białce 1 2017-09-21 17:41 Wielka woda na tamie pod Nosalem. Apelujemy o rozwagę (wideo) 2 2017-09-21 16:36 Zalane piwnice w mieście 2017-09-21 16:34 Podtopienia w Starem Bystrem i Rogoźniku 2017-09-21 15:44 Pierwsze podtopienia. Strażacy w akcji 1 2017-09-21 15:27 Ciągle pada. Poprawa pogody dopiero od wtorku 1 2017-09-21 14:20 Ostrzeżenie meteo trzeciego stopnia. Pogotowie przeciwpowodziowe 4 2017-09-21 11:59 Coraz więcej wody. Będzie padać do rana (wideo) 1 2017-09-21 11:56 Ostry i pijany 7 2017-09-21 11:42 Zakopianka w Poroninie zakorkowana 2017-09-21 11:30 Na tyle grzybów koszyk to zdecydowanie za mało 6 2017-09-21 11:25 W gminie Szaflary rozpoczęły się zebrania wiejskie 2017-09-21 10:17 Groźna rzeka 2017-09-21 10:12 Czy gastronomia w Zakopanem to tylko karczmy? (na żywo) 9 2017-09-21 10:00 Cały czas pada. Wezbrane potoki 1 2017-09-21 08:37 Meteorolodzy ostrzegają przed ulewami 2017-09-21 07:48 Kobieta złamała nogę w Ptasiej Studni. Całą noc trwała akcja ratunkowa 2 2017-09-21 07:00 Lot smartem i góral w programie MasterChef 2017-09-20 23:36 „Generał Haller i jego podhalańscy żołnierze” - wystawa w Muzeum Podhalańskim 1 2017-09-20 20:58 Kasprowicza zamknięta do listopada 2 2017-09-20 19:56 Kończy się wyburzanie - zacznie budowanie 2017-09-20 18:54 Przegląd rynien – zrób to zanim będzie za późno 2017-09-20 18:02 Kolejne gmachy w centrum Zakopanego 6 2017-09-20 16:34 Zakopiańscy policjanci uratowali psa 10 2017-09-20 15:22 Grozili odcięciem palców. Chcieli poznać hasło do profilu na Facebooku 7 2017-09-20 14:48 Idzie zima - nowotarżanie zamykają lodziarnię 1 2017-09-20 14:46 Kopia Całunu Turyńskiego w Nowej Białej 2017-09-20 12:44 Pijus rekordowy 2017-09-20 12:35 Remont na Królach i zmiany na trasie autobusowej 2017-09-20 12:09 Przygarnij psiaka 2017-09-20 12:07 Graffiti ku chwale bohatera 7 2017-09-20 10:53 W ratuszu jak w Wyszehradzie 2017-09-20 09:54 Ostrzeżenie przed silnymi opadami. Na Kasprowym pół metra śniegu? 2 2017-09-20 09:31 Czekając na muzykę 2017-09-20 08:38 Efekt WOW 2017-09-20 08:01 Festyn na nowej scenie plenerowej 2 2017-09-19 20:59 W Tatrach już pada śnieg 2017-09-19 20:19 KARŁOWICZ, TATRY, FOTOGRAFIA 2 2017-09-19 19:47 Ścieżka rowerowa do Kuźnic będzie przedłużona. Ruszają prace 2 2017-09-19 18:14 Fatalne prognozy pogody. Ulewy na Podhalu, a w górach śnieg 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-09-18 07:57 1. A powiedźcie co z kobietą??? czy ktoś się nią zaopiekował??? 2017-09-14 07:54 2. piękne dzieła, twórczość i wystawa , piękna oprawa muzyczna ale najpiękniejsi byli ludzie. 2017-08-09 16:21 3. Wy to nazywacie emocjami ? 2017-08-09 11:14 4. Serdecznie gratuluję:) życzę pomyślności i powodzenia wraz z Nojśwarniejsą ładnie się prezentują. GRATULACJE ale chciała bym skomentować Pana Mateusza Zając z Rabki Zdrój błagam wyrzuć tą koszulę to nie koszula góralska co to za wzory przy szyi, zrozumcie ludzie te hafty to stylizacja, zrozumcie chłopy jak chcecie się ładnie prezentować to koszule z mankietami, kołnierz, stójka a nie jakieś pseudo koszule. Błagam!!!!!!!! I WSZYSCY CO TO PRZECZYTAJĄ MIEJCIE NA UWADZE:) chciałam pogratulować Klimkowi Słodyczka który najpiękniej zatańczył, nie zgub tego bo uważam że jesteś w swoim pokoleniu a nie jeden starszy mógłby się nauczyć tańczyć od Ciebie a i instruktor nie będę wymieniać którego zespołu NAJLEPSZY W TYM CO ROBISZ. Brawa dla rodziców:) Super chłopaki. PS pisze po polsku bo chce aby wszyscy zrozumieli:) może to dotrze do ludzi :) dzięki za hejt z góry .... i wyrzucie ludzie te ohydne koszule i kto je wprowadził na rynek powinni zamknąć i zlinczować. 2017-08-07 18:31 5. brawo , świetny chłopak! 2017-08-07 17:26 6. Michał SUPER występ :D 2017-08-07 14:43 7. Michał gratuluję! :) 2017-08-06 19:06 8. Czy ktoś zginął w tym pożarze? 2017-08-05 08:18 9. pani Hania to piękna kobieta i ten wspaniały głos 2017-07-31 18:21 10. A panowie czepkow nie dostali? Dyskryminacja! To jak ich potem odróżnić od lekarza?
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Pożegnania

Bojcorka