Reklama

2013-11-10 09:26:47

Baba baca

Reklama

Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.

Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam działkę z widokiem w Bańskiej Wyżnej o powierzchni 1 h
    Tel.: 602236959
  • PRACA | dam
    Zakopiańskie TBS poszukuje pracownika na stanowisko administratora nieruchomościami. Wymagane wykształcenie techniczne lub ekonomiczne. Poszukujemy osoby kontaktowej, odpornej na stres, dobrze zorganizowanej i o wysokiej kulturze osobistej. firma@ztbs-zakopane.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i posadzkach przemysłowych
    Tel.: 664427752
  • PRACA | dam
    Hotel Aquarion**** w Zakopanem, zarządzany przez sieć Dobry Hotel, poszukuje osób na stanowiska: recepcjonistka, recepcjonistka SPA, pokojowa, kelner/barman, animator czasu wolnego, kosmetolog. Prosimy o umieszczenie zgody na przetwarzanie danych osobowych.
    Tel.: 570 433 747
    E-mail: praca@hotelaquarion.pl
    WWW: www.dobryhotel.com
  • PRACA | dam
    Zatrudnię Ratownika Wodnego na basenie od maja w Zakopanem. Umowa Zlecenie/Umowa o pracę.
    Tel.: Tel.601 406 956
  • PRACA | dam
    Praca sezonowa dla kelnerki w Krościenku. Bardzo dobre warunki wynagrodzenia
    Tel.: 510278613
  • PRACA | dam
    KIEROWNIK ZMIANY W SKLEPIE SPORTOWYM - KRUPÓWKI - umowa o pracę - 605 147 470.
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCA W SKLEPIE SPORTOWYM - KRUPÓWKI - umowa o pracę -
    Tel.: 605 147 470.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Nowym Targu zatrudni KUCHARZA. Praca stała, na dobrych warunkach. 727 593 306.
  • PRACA | dam
    PRACA PRZY KOMPUTERZE/INWENTARYZACJA TOWARÓW Rabka ? Zdrój Zakres obowiązków: prowadzenie korespondencji e-mail, przeprowadzanie inwentaryzacji towarów, obsługa lottomatu i kasy fiskalnej. Więcej informacji pod nr tel.
    Tel.: 606 27 55 91
  • PRACA | dam
    STACJA PALIW BP W ZAKOPANEM (Droga na Bystre) zatrudni PRACOWNIKÓW Poszukujemy pracowników w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy. Oferujemy umowę o pracę, pełny pakiet socjalny, pakiet szkoleń. Kandydaci do pracy na stanowiska SPRZEDAWCY mogą składać swoje aplikacje bezpośrednio na stacji lub wypełniając formularz na stronie: www.dolaczdozespolubp.pl
  • PRACA | dam
    Mechanika samochodowego, lakiernika, blacharza praca na pełny etat od zaraz
    Tel.: 504230930
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Wynajmę LOKAL 25 m z kuchnią i łazienką ul.harcerska cena 900 zł
    Tel.: 510361046
    E-mail: c87@tlen.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MOTOCYKL SUZUKI GZ 125 MARAUDER CHOPPER r.p.2003, przebieg 25900km, pojemność 125 ccm, niebieski metalik, chromy, stan idealny, cena 4800zł. 605 564 270
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ DO BIURA PROJEKTOWEGO KREŚLARZA z biegłą znajomością AutoCad", tel. 608581540
  • USŁUGI | inne
    Usługi transportowe dla biznesu oraz klientów indywidualnych KTT-Trans
    Tel.: 535822837
    E-mail: biuro@ktt-trans.pl
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane zatrudni pracowników budowlanych, kierownika budowy.
    Tel.: 602629623
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ i KELNERKĘ. Praca w weekendy, święta, wakacje, możliwość noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP SAMOCHODÓW za gotówkę każda marka oraz stan. Bez Opłat.
    Tel.: 512-700-770
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam Wille w centrum Zakopanego ul. Kasprusie. Powierzchnia 1000 m2 na działce 12 arowej. Widok na Tatry.
    Tel.: 515247140
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    MIESZKANIE W NOWYM TARGU DO WYNAJĘCIA OD LIPCA, 36 METRÓW, BEZ BALKONU. Dwa pokoje z kuchnią. Umowa najmu okazjonalnego. Blisko przedszkole, szkoła, przychodnia, przystanek, sklepy. 602 218 067
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy osobę na recepcję. Zapewniamy umowę o pracę, satysfakcjonującą pensje, premie. Wymagane warunki: wysoka kultura osobista, język angielski na poziomie komunikatywnym, umiejętność pracy w zespole, znajomość obsługi komputera, dobra organizacja pracy, dyspozycyjność. Nie zapewniamy zakwaterowania.
    Tel.: 500536117
    E-mail: biuro@zakopianskidwor.pl
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Malowanie i gładzie natryskowe i tradycyjne.
    Tel.: 519803838
    E-mail: sabina.kolodziejczyk@interia.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię na pełny etat Kierowcę- OPERATORA PODNOŚNIKÓW KOSZOWYCH mile widziana KAT. C.
    Tel.: 607642846
    E-mail: mira-majerczyk@wp.pl
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831
  • BIURA RACHUNKOWE
    Usługi księgowo - kadrowe
    Tel.: 788539748
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2018-04-21 18:30 Jodła, cis a może buk 2018-04-21 17:00 Klaudia Tasz o pobiciu pod Gerlachem (WIDEO) 6 2018-04-21 15:30 Szczawnica stolicą biegaczy 2018-04-21 14:52 Napad na sklep z alkoholem 2018-04-21 14:30 Prezydent Duda na Turbaczu 3 2018-04-21 14:00 Gabarytowy zawrót głowy 1 2018-04-21 13:00 Kawa jakby spod ceraty 1 2018-04-21 12:15 Odwołany koncert w Kmicicu 2018-04-21 11:54 Wsiąść do pociągu, byle jakiego (WIDEO) 1 2018-04-21 11:00 Przełom zaśmieconej Białki 1 2018-04-21 10:15 Związkowe święcone 2018-04-21 09:50 Kadeci oddali krew (zdjęcia) 2018-04-21 09:10 Na dole lato, wyżej zima 2018-04-21 07:40 Polak, Słowak dwa górale 1 2018-04-20 20:30 Kleszcze już atakują. Ze zdwojoną siłą 11 2018-04-20 18:44 6-letnia dziewczynka na podwórku w Zubrzycy natknęła się na kłębowisko węży 10 2018-04-20 18:35 Rozpoczął się remont ul. Bronisława Czecha. Czy pojawią się parkometry? 3 2018-04-20 16:41 Zakopianka otwarta 3 2018-04-20 15:40 Wypadek na budowie hotelu 2018-04-20 14:07 Dzień Ziemi z Teatrem Chrząszcz w Trzcinie 2018-04-20 13:41 Resztki lampy straszą na Piłsudskiego 3 2018-04-20 13:34 Spotkanie olimpijczyków z mieszkańcami Zakopanego 2018-04-20 13:00 Finaliści olimpiady wrócili z Warszawy 2018-04-20 12:16 Ino Ros kręci teledysk w mieście (wideo) 4 2018-04-20 11:07 Reanimacja na Równi Krupowej 2018-04-20 10:57 Pożar samochodu w Zakopanem 2 2018-04-20 10:49 Stłuczka pod działaniem 1 2018-04-20 10:44 Ultramaraton Babia Góra 2018-04-20 10:19 Wężykiem z wiatrem we włosach 2018-04-20 09:55 Krokusy na Gubałówce mają silną konkurencję 1 2018-04-20 09:34 Schody z betonu – pomysł na zewnętrzny blask przy domu 2018-04-20 07:58 Jak zielona gałązka 2018-04-19 22:27 Idzie wiosenny redyk 2 2018-04-19 20:13 Zatrzymanie w Dolinie Strążyskiej 3 2018-04-19 19:25 Darmowe przejazdy koleją 3 2018-04-19 17:58 Szukały pana na tatrzańskim szlaku 1 2018-04-19 17:50 Z opóźnieniem, ale powrócił 1 2018-04-19 17:00 Podrzucanie śmieci i zagrożenie w ruchu drogowym 3 2018-04-19 16:36 To nie fotomontaż 2018-04-19 15:22 Co się z nami dzieje 7 2018-04-19 14:33 Rośnie góra śmieci na Krzeptówkach 3 2018-04-19 13:25 Zakaz wjazdu dla skitourowców 1 2018-04-19 12:01 Kto zgubił pieniądze? 2018-04-19 11:52 Wojskowe odrzutowce nad Tatrami? 7 2018-04-19 10:08 Kury, kaczki, samochody (wideo) 1 2018-04-19 09:29 ZAPISKI O KOŚCIELE I ZAGŁADZIE 2 2018-04-19 09:03 Szkolne mury docieplone 2018-04-19 07:00 Kto następny? 2018-04-18 21:23 Huragan przybiera na sile. Wielki powrót 2018-04-18 21:13 Kurator bada jaką pomoc otrzymują dzieci z domu dziecka w Zakopanem
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-04-21 18:20 1. Do@gosc69j . Typowy charakter klysca. Za komuny, jak klescy nie było, to się godało ześ się przycypił jak rzep do psiego. Za sanacji to, jak klysc. 2018-04-21 18:14 2. nie wierze w żadne jej słowo!!!!! łże i konfabuluje na każdym kroku, znamy ją nie tylko z wersalu!!!!! 2018-04-21 18:12 3. A ja zgłaszałem kilka dni temu podałem Pani nawet co będzie i nie przyjechali co mam z tym zrobić wywieść do lasu 2018-04-21 18:04 4. @adik, MarcinKrko, od razu widać, że to pseudonim jednej i tej samej osoby hehe "... napadła na Hotel Wersal...", a jakich obrażeń doznał hotel? hehe oddał jej hehe Będziecie teraz pluć pod adresem Klaudii. Dajcie spokój, bo każdy wie kto to pisze.... 2018-04-21 18:01 5. No istny Wersal pod tym Garłuchem. 2018-04-21 17:53 6. Sranie w banie bo w lasach nie ma tyle kleszczy co po polach.Poza tym,w lasach iglastych jest ich bardzo mało. Ja wiem ze nie da sie wypalic w centrum krakowa czy nowego targu trawy,ale musicie przyznac ,ze wypalanie jest bardzo skutecznym rozwiazaniem praktykowanym za czasow naszych dziadkow. 2018-04-21 17:25 7. Brońmy Słowaków przed przesiąkniętą nienawiścią brutalną Klaudią T. 2018-04-21 17:18 8. Klaudia próbuje kasę od Słowaków wymusić. Wredna kobieta przesiąknięta nienawiścią. Kiedyś brutalnie napadła na Hotel Wersal i została za to skazana. 2018-04-21 17:17 9. Co pieniądz robi z człowiekiem i to na całym świecie!!!! Nieliczni "NIE są" dla pieniądza, a pieniądz dla nich! Klaudio, nie daj się, a czas sam pokaże sprawiedliwość. 2018-04-21 17:09 10. Hej rys.... Po co te idiotyzmy.... A może jemu wstyd byłoby się pokaz z tobą żałosny policzku..ZAWISTNY
2018-03-20 21:14 1. Uwielbiam spędzać zimę na Podhalu. Z rodziną ok kilku lat jeżdżę tam co roku. Najbardziej lubimy wynajmować domki w miejscowości Nowe Bystre http://www.domekalpejski.pl/, bo to piękna i spokojna okolica, a do Zakopanego jest 10 minut samochodem. Często stamtąd idziemy na Gubałówkę. Zajmuje nam to około 30 minut. Po powrocie uwielbiamy siąść sobie wokół kominka z grzanym winem. Domki są świetne, bo w nich możemy się poczuć jak w domu. 2018-03-18 20:58 2. Wyprawa super, ale byłem jakiś rok temu na prezentacji w GOPR na Długiej Polanie, gdzie młody lekarz ortopeda ze szpitala w NT pokazaywal zdjęcia, jak SAM przejechał do Azji Centralnej z Polski i z powrotem. To dopiero wyczyn. 2018-03-03 10:52 3. ślicznie 2018-02-15 11:53 4. Rzadko który pies ma uśmiechnięty pysio :( 2018-02-09 01:25 5. Dziekujemy za takie koncerty i prosimy o wiecej , jestescie wspaniali ze nadal pokazujecie nam , naszym dzieciom takie instrumenty i slyszymy taka piekna muzyke . Prosimy o wiecej takich imprez . Zas tym wszystkim ktorzy pokazuja i graja te Dziela mowimy glosno Dziekujemy . Niek muzyka plyniy po naskiyj dziedziniy I niek nom tyz przeciy nigdy nie zaginiy. 2018-02-05 19:25 6. To je vyborne! 2018-01-30 17:46 7. Faktycznie to jakaś fiocha no ale cóż to wszystko spada na dno 2018-01-29 20:44 8. Czyżby niektórzy przynosili pecha??!!!! 2018-01-28 17:58 9. ta publiczność to jakaś wiocha 2018-01-22 06:31 10. Dopisuje sie do poprzedniego komentarza, przepiekne
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania