24tp.pl Kup Tygodnik Podhalański on-line
24tp.pl 2013-11-10 09:26:47
Baba baca
Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
lista artykułów | drukuj |
Odwiedzin: 3197    Aktualizacja: 2013-11-21 09:28:12   
Zobacz komentarze (0) Dodaj komentarz
PRZEGLĄDAJ KOMENTARZE

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Nie daj się wyprzedzić! Bądź pierwszy!     Dodaj komentarz!


 
Kamery on-line
Ławeczka w Nowym Targu
Ławeczka w Zakopanem
AKTUALNY NUMER POPRZEDNIE
2014/51-52/1294
Dodaj ogłoszenie do Tygodnika Podhalańskiego
Zaloguj się! | Zarejestruj się!
Zapomniałem hasła | Regulamin komentowania
Kuba Meglicz
Obiecanki cacanki.
Czyli nabici w Gubałówkę.
Maciej Wirmański
Projekt "Nadzór Obywatelski"
Dzień dobry, nazywam się Maciej Wirmański. Bloga na platformie blog24tp.pl prowadzę w związku ze swoim udziałem w projekcie Stowarzyszenia wARTko „Inkubator Inicjatyw”. Jako uczestnik programu zamierzam począwszy od marca 2015 roku organizować z mieszkańcami powiatu tatrzańskiego spotkania dotyczące praw obywatela i człowieka oraz ich ochrony. Cykl tych spotkań będzie nosił nazwę „Nadzór Obywatelski”.
Zobacz więcej wpisów na blog.24tp.pl!
FILMY TP
POD PATRONATEM TP
:: Nowotarskie Targi Bożonarodzeniowe
:: III Podhalańska Zima z Gwiazdami
:: Mikołajowe zabawy na Gubałówce
Grudzień 2014
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        
WYDARZY SIĘ WKRÓTCE
::  Jabłonka: Kiermasz świąteczno-noworoczny ::  Grudzień w Jazz Bar ::  Bukowiańskie jasełka ::  Absynt: Wspólne kolędowanie ::  N. Targ: Mag Balay ::  Zawoja: Jarmark Regionalny ::  Krościenko: Wigilijne spotkanie z kolędą ::  Świąteczne spotkania z folklorem ::  Szczawnica: Koncert kolęd ::  Posiady góralskie w grudniu
PRACA | dam
Potrzebna osoba do pomocy w pensjonacie - praca dorywcza w Białce Tatrzańskiej. Tel.: 602369396
PRACA | dam
Hotel zatrudni do restauracji KELNERÓW / KELNERKI Wymagania: - znajomość języka obcego w stopniu dobrym - nienaganna aparycja - dyspozycyjność OFERTA BEZ ZAMIESZKANIA CV WYŁĄCZNIE ZE ZDJĘCIEM E-mail: kadry@hotigo.pl
PRACA | dam
OSOBA DO PROWADZENIA DOMU WCZASOWEGO W ZAKOPANEM (8 pokoi) Tel. 12 2541028, klesniak@mpk.krakow.pl
PRACA | dam
Sklep obuwniczy LA BOTINA (Zakopane) zatrudni ekspedientki. CV prosimy przesyłać: Tel.: 697 069 380 E-mail: tatrzanski@dworek.biz
PRACA | dam
SZKOŁA NARCIARSKA MAŁE CICHE ZATRUDNI INSTRUKTORKI ORAZ OSOBĘ DO PRACY W BIURZE. Tel.: 601 662 058.
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ BARMANKĘ W KANTYNIE WOJSKOWEJ ORAZ GRILLOWEGO - 536 271 689.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
APARTAMENT 1 pokój Kościelisko Chotarz Bór kominek internet 800 PLN + media, 602 178 539
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam działkę budowlaną ok. 10km od Rabki-Zdrój Tel.: 664139234
PRACA | dam
Zatrudnię na stałe panią do sklepu spożywczego - Suche. 606 751 451.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
SPRZEDAM APARTAMENT w centrum Zakopanego, bloki, powierzchnia 52 m2, cena 255.000. Kontakt mail: biuro3514@gmail.com, tel. 600968834
PRACA | dam
Zatrudnię monterów do rigipsów i szpachlarzy. 795 916 725. Tel.:
BIZNES
Kongregacja Kupiecka ZHiU w Nowy Sączu, oddział w ZAKOPANEM oferuje najtańsze na rynku: - usługi księgowe,- szkolenia z zakresu BHP,- dokumentacje HACCP Sprawdź nas w oddziale na Krupówkach 50.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA LOKAL POD GABINET LEKARSKI, budynek Radowid, ul. Sienkiewicza, Zakopane - Tel.: PO 20.00: 601 45 63 69.
PRACA | szukam
PILNIE PODEJMĘ WSPÓŁPRACĘ Z LEKARZEM STOMATOLOGIEM. oferuję gabinet z wyposażeniem, dobrze prosperujący. Zakopane. Tel. 601 45 63 69
PRACA | dam
Potrzebna POMOC DO PENSJONATU w Trybszu - sprzątanie, pomoc w kuchni. Kontakt: 608664940 w godz. 10.00 -16.00 Tel.: 608664940
PRACA | dam
RECEPCJA DO PENSJONATU. CV: biuro@sichlanski.pl
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ DO PRACY W SKLEPIE Z KOSMETYKAMI W CENTRUM ZAKOPANEGO. Oferuję pracę na 1/2 i na cały etat, umowę o pracę, atrakcyjne warunki wynagrodzenia. Proszę o przesłanie CV e-mailem na adres ewelina@lorient.pl.
USŁUGI | budowlane
KOMINKI KOMPLEKSOWO. Sprzedaż i montaż wkładów, instalacje rozprowadzenia ciepła, obudowy. Konkurencyjne ceny, gwarancja. Tel.: 506 151 503 E-mail: maciaszek@onet.eu WWW: kominki.podhale.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Apartamenty na Sprzedaż -Centrum, Spa, Przy Stoku od 10 000 zł m2 E-mail: sprzedaz@primonieruchomosci.pl WWW: www.PrimoInwestycje.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam ładną działkę budowlaną 1000m2 w okolicy Zakopanego (Majerczykówka/Poronin) Tel.: 1-773-704-3753 E-mail: mtylka@iit.edu
PRACA | dam
Grafik komputerowy z pełną znajomością corella Nowy Targ Grel Tel.: 604633220 E-mail: grg@reklamowesmycze.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam 2/3 KAMIENICY HANDLOWO-MIESZKALNEJ przy ul. św. Anny 90 Nowy Targ. 165m2. Tel.: 601454967
TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking. Tel.: 507 171188. WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
USŁUGI | budowlane
Studnie wiercone TANIO, geologia, geotechnika, 606605712, 602491308, mh-geo@wp.pl Tel.: 146510929 E-mail: mh-geo@wp.pl WWW: mhgeo.pl
Zobacz więcej ogłoszeń! Chcesz dodać ogłoszenie?
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
1 uorcyk większość wycięta ,zostały te wzdłuż płotu PKL-u ,ale tam są inne starsze drzewa niekolidujące z przebiegiem trasy .
2 Dziwie się leśnikom ,że nie widzieli po ścięciu jakie roczne przyrosty miało to drzewo.Tako rzodziawa co szybko rośnie musiała się złamać !
3 @Jacek: a co z choinkami? wycięte wszystkie czy nadal stoją?
 
   
©2014 Zakopiańskie Towarzystwo Gospodarcze Sp. z o.o.   ul. Zwierzyniecka 14, 34-500 Zakopane, Tel.: (18) 2-000-000 Kontakt techniczny: Adrian Gładecki    Kontakt redakcyjny: Paweł Pełka

Cookies na stronie 24tp.pl Stosując pliki cookie (tzw. ciasteczka), portal Tygodnika Podhalańskiego 24tp.pl zapamiętuje parametry logowania użytkownika oraz prowadzi statystyki oglądalności strony. Korzystając z portalu akceptują Państwo otrzymywanie plików cookie z serwisu 24tp.pl. Ustawienie to mogą Państwo zmienić w dowolnym momencie blokując pliki cookie w ustawieniach prywatności swojej przeglądarki internetowej.
Zamknij