24tp.pl Kup Tygodnik Podhalański on-line
24tp.pl 2013-11-10 09:26:47
Baba baca
Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Fot. Adrian Gładecki
Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach

lista artykułów | drukuj |
Odwiedzin: 5513    Aktualizacja: 2013-11-21 09:28:12   
Zobacz komentarze (0) Dodaj komentarz
PRZEGLĄDAJ KOMENTARZE

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Nie daj się wyprzedzić! Bądź pierwszy!     Dodaj komentarz!

 
Kamery on-line
Ławeczka w Nowym Targu
Ławeczka w Zakopanem
AKTUALNY NUMER POPRZEDNIE
2016/17/1363
Dodaj ogłoszenie do Tygodnika Podhalańskiego
Bojcorka
Zaloguj się! | Zarejestruj się!
Zapomniałem hasła | Regulamin komentowania
Maciej Krupa
SPRAWA GRZEGORZA PRZEMYKA
Moje pokolenie doskonale pamięta śmierć Grzegorza Przemyka, warszawskiego maturzysty, który zmarł na skutek pobicia przez milicjantów w czasie stanu wojennego w maju 1983 roku. Wówczas ta zbrodnia wstrząsnęła opinią publiczną w kraju i za granicą. Prawdziwi sprawcy nie zostali ukarani, a ofiary zostały skazane na zapomnienie. W imieniu organizatorów: Wydawnictwa Czarne, Muzeum Tatrzańskiego oraz Fundacji „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości” zapraszam na kolejne spotkanie z cyklu „Czarne na białym”. W środę 4 maja naszym gościem będzie Cezary Łazarewicz, autor wydanej w lutym znakomitej książki „Żeby nie było śladów. Sprawa Grzegorza Przemyka”.
Stowarzyszenie Przewoźników do Morskiego Oka
Oświadczenie po emisji programu Superwizjer TVN
W dniu 26 kwietnia 2016r. telewizja TVN wyemitowała program Superwizjer dotyczący transportu konnego do Morskiego Oka.
Beata Czerska
KRS 0000262063. Wspomóż zwierzęta 1% !
Gorąco zachęcam Państwa do przekazania 1% ze swoich podatków na rzecz Tatrzańskiego Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami. Z tych środków już od 10 lat zapewniamy opiekę weterynaryjną i dokarmianie wielu zwierzętom w potrzebie.
Zobacz więcej wpisów na blog.24tp.pl!
Chcesz prowadzić blog? Zapraszamy!
Album TP
FILMY TP
Maj 2016
Po Wt Śr Cz Pi So Ni
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          
WYDARZY SIĘ WKRÓTCE
::  Lekcje muzealne w Atmie ::  Zlot pojazdów zabytkowych ::  Majówka w Szczawnicy ::  Studzionki: Spotkanie na szlaku Łuku Karpat ::  Tatrzańska Majówka z kołem widokowym ::  Krościenko n.D.: Wiosenna Majówka ::  I Majówka w Sercu Podhala ::  Wielka Majówka Tatrzańska ::  Koncerty zespołu Guadalupe ::  Majówka w Rabce-Zdroju ::  III Podhalańskie Spotkanie Motocyklowe ::  Majówka Wędkarska ::  1. Zakopiańska Mila Konstytucyjna ::  Muzeum Pajerskiego: Wystawa historyczna ::  Skawica: Obchody 3 Maja ::  Zakopane: obchody 3 Maja ::  Święto Bacowskie na Tarasówce ::  Rabka: Dźwiękofonika ::  Spotkanie z cyklu: Czarne na białym ::  Koncert: Siła miłości ::  Kurs tańca góralskiego dla dorosłych ::  Dla dzieci: Gwizdek, Bazylia i Klifka ::  Kino, którego szukasz: Mustang ::  Art-folk salon Jutrzenka 2016 ::  Podhalańskie Targi Budowlane

 

PRACA | dam
ZATRUDNIĘ NA UMOWĘ OPIEKUNKĘ DO DZIECKA, praca w Zakopanem, wynagrodzenie 1500. Tel. 661394101
PRACA | dam
BIURO RACHUNKOWE PRZYJMIE NA STAŻ tel. 691888444
PRACA | dam
PRACA OD ZARAZ!!! ROZDAWANIE ULOTEK W ZAKOPANEM W OKRESIE do 3.05. OFERUJEMY 10 zł/godz. biuro@multimedialnezakopane.pl, 692 98 79 40.
PRACA | dam
Zatrudnię do handlu pod Gubałówką Tel.: 515297009 E-mail: neo1888@gmail.com
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
OKAZJA!! DO SPRZEDANIA DZIAŁKA NA GUBAŁÓWCE! Do sprzedania działka o pow.0,4437 ha w jednym kawałku na Gubałówce przy Kotelnicy. Kupujący nie płaci prowizji. Kontakt 660 127 092.
SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
SPRZEDAM C-360/3P 4x4. Tel.: 668 198 487.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
GUBAŁÓWKA - SPRZEDAM 3 DZIAŁKI LUB WYDZIERŻAWIĘ POD TURYSTYKĘ. Tel.: 668 198 487.
MOTORYZACJA | inne
ROJ-CARS PERFORMANCE - SERWIS KLIMATYZACJI BOSCH: napełnianie, odgrzybianie instalacji, test szczelności układu, ozonowanie. BACHLEDY 7D, Zakopane, 518 567 750
MOTORYZACJA | inne
ROJ-CARS PERFORMANCE - CHIP TUNING / DPF - FAP: korekta dawki rozruchowej, wyłączenie programowe EGR i limitów prędkości oraz inne modyfikacje programowe. BACHLEDY 7D, Zakopane, 518 567 750.
PRACA | dam
Szukam KUCHARZA i POMOC KUCHENNĄ,pilne, dobra płaca. Tel.: 604508240 E-mail: 11kacha11@gmail.com
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ DO GASTRONOMII KUCHARZA I KELNERKĘ/KASJERKĘ. USTUP. Tel.: 601 49 73 27.
PRACA | dam
Termy Chochołowskie poszukują barmanów do Lobby Baru oraz kucharzy, pomoce kuchenne, barmanów, kelnerów do restauracji regionalnej i restauracji, kawiarni i barów w strefie mokrej. Aplikacje prosimy kierować pod adres mailowy rekrutacja@chocholowskietermy.pl lub doręczyć osobiście do siedziby firmy (Chochołów 400).
PRACA | dam
Zatrudnię KUCHARZA oraz POMOC KUCHENNĄ z doświadczeniem do restauracji w Bukowinie. Tel.: 605 229 259 E-mail: praca@silene.pl
PRACA | dam
Pensjonat i restauracja w Bukowinie zatrudni KELNERKĘ. Praca na wakacje, co drugi dzień. Tel.: 605 229 259 E-mail: praca@silene.pl
PRACA | dam
Przyjmę do pracy w Karczmie: KUCHARZA/-KĘ, POMOC KUCHENNĄ, KELNERA/-KĘ oraz do pensjonatu (recepcja, pokoje). Tel.: Tel.509920018 E-mail: nadzamcze@interia.pl
PRACA | dam
POMOC KUCHENNA z doświadczeniem Bukowina Tatrzańska Tel.: 510-213-878
PRACA | dam
Zatrudnię dyspozycyjną osobę do pracy w firmie ogrodniczej. Mile widziane doświadczenie. Bukowina Tatrzańska Tel.: 600206404 E-mail: bukowianskidworek@onet.pl
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ NA UMOWĘ OPIEKUNKĘ DO DZIECKA, praca w Zakopanem, wynagrodzenie 1500. Tel. 661394101
PRACA | dam
Kuchnia BUKOVINA zatrudni na stanowisko: -kucharz, -pomocnik kucharza, -pomoc kuchenna, -cukiernik, -pomocnik cukiernika. Oferty w formie CV proszę przesyłać na adres rekrutacja@bukovina.pl z dopiskiem stanowiska. Kontakt telefoniczny: 667 666 981.
PRACA | dam
Przyjmę do pracy na stolarni. Tel.: 600339080 E-mail: drwal68@wp.pl
POŻYCZKI
POŻYCZKI szybko i dyskretnie na dowolny cel. Tel.: 666065817
PRACA | dam
Zatrudnimy Panią odpowiedzialną za czystość w obiekcie-pokojowa Tel.: 607520803 E-mail: CV-biuro@sichlanski.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam POLE o powierzchni 0,94 Ar Tel.: 693452224 E-mail: rutkowski.ski@gmail.com
PRACA | dam
RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 ZATRUDNI: POMOC KUCHENNĄ (KUCHARKA) oraz OSOBĘ NA ZMYWAK - Tel.: 600 07 61 07.
USŁUGI | budowlane
Podłogi 3D, posadzki epoksydowe dekoracyjne, kamienne dywany Tel.: 515131917 E-mail: pierog.marcin.firma@gmail.com WWW: www.profitechonline.pl
USŁUGI | budowlane
DOCIEPLENIA elewacje fasady. Tel.: 509 596 074 ,798 222 062 E-mail: sukec@wp.pl
PRACA | dam
KIEROWCĘ TIRA. 697 699 752.
MOTORYZACJA | inne
WYPOŻYCZALNIA SAMOCHODÓW - WWW.AUTOLIDER.EU oferuje: wynajem długoterminowy, średnioterminowy i krótkoterminowy. W ofercie samochody osobowe, vany i busy 9-osobowe. Już od 350 zł tygodniowo! 888 484 612.
TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking. Tel.: 507 171188. WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
Zobacz więcej ogłoszeń! Chcesz dodać ogłoszenie?
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
1 Jeśli "utknęli" to raczej od Piątki, bo z drugiej strony nie bardzo jest gdzie "utknąć". ;)
2 Ha,ha,ha aleś mnie rozbawił ha,ha,ha.Przynajmniej moderator przepuścił ci to za pierwszym razem.A i jeszcze jedno, to nie spółdzielnia tylko komuna,prawda aliaskozelku?
3 Kaziu dej se na wstrzymanie..nie udaj fibi....
 
   
©2016 Zakopiańskie Towarzystwo Gospodarcze Sp. z o.o.   ul. Zwierzyniecka 14, 34-500 Zakopane, Tel.: (18) 2-000-000 Kontakt techniczny: Adrian Gładecki    Kontakt redakcyjny: Paweł Pełka

Cookies na stronie 24tp.pl Stosując pliki cookie (tzw. ciasteczka), portal Tygodnika Podhalańskiego 24tp.pl zapamiętuje parametry logowania użytkownika oraz prowadzi statystyki oglądalności strony. Korzystając z portalu akceptują Państwo otrzymywanie plików cookie z serwisu 24tp.pl. Ustawienie to mogą Państwo zmienić w dowolnym momencie blokując pliki cookie w ustawieniach prywatności swojej przeglądarki internetowej.
Zamknij