2013-11-10 09:26:47

Reklama

Baba baca

Reklama
Reklama

Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.

Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Firma Jeronimo Martins Polska S.A. właściciel sklepów Biedronka, poszukuje osób na stanowisko: SPRZEDAWCA- KASJER W ZAKOPANEM. Stawka 15 zł brutto/godzina. Rodzaj umowy: umowa zlecenie. Tel. 0 668 333 831
  • PRACA | dam
    Zatrudnię od zaraz KUCHARKĘ, POMOC KUCHENNĄ, KELNERKĘ I KIEROWCĘ.
    Tel.: 513017222
    E-mail: kasiaustupska@gazeta.pl
  • PRACA | dam
    Poszukuje pracownika znającego się na pracy do zakładu kuśnierskiego
    Tel.: 601504522
  • PRACA | dam
    Firma Skicontrol S.K.A. w Białce Tatrzańskiej zatrudni Doradcę Techniczno-Handlowego. Wymagana znajomość branży IT, kreatywność, prawo jazdy kat.B oraz znajomość języka angielskiego. CV prosimy przesyłać na adres: praca@skicontrol.pl
  • PRACA | dam
    HOTEL "TATRY" na Polanie Zgorzelisko (przy górnej stacji wyciągu Małe Ciche) zatrudni na umowę o pracę RECEPCJONISTKĘ / RECEPCJONISTĘ, z możliwością zakwaterowania. Zainteresowanych prosimy o przesłanie CV na adres: bozena.zagata@polskietatry.pl. Kontakt tel. 18 20 63730 w. 21 lub 506 129 438.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ OSOBĘ DO OBSŁUGI TELEFONU, KELNERA, PIZZERA ORAZ KUCHARZA - atrakcyjne wynagrodzenie - RÓWNIA RESTO BAR -
    Tel.: 504 197 315.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Zakopanem zatrudni osoby na stanowiska: KELNER, POMOC KELNERA, KUCHARZ. Wymagania: kultura osobista, solidność, punktualność, dobra organizacja własnej pracy. Znajomość języka angielskiego będzie dodatkowym atutem. Oferujemy pracę na pełny etat, w miłej atmosferze i elastycznych godzinach.
    Tel.: 602307304
    E-mail: info@restauracjazakopianska.pl
  • PRACA | dam
    GRUPA KAPITAŁOWA PKL S.A. zatrudni REFERENTA DS. ADMINISTRACYJNYCH, Miejsce pracy: Zakopane. Osoba będzie odpowiedzialna m.in. za: Administracyjną obsługę biura, Prowadzenie rejestru korespondencji, Przygotowywanie pism, prezentacji, zestawień, Obsługa w zakresie załatwiania spraw w Urzędach, Współpraca przy wyborze ofert, Opracowywanie i wdrażanie ofert handlowych i marketingowych, Koordynowanie działań operacyjnych w restauracjach i hotelach należących do Grupy Kapitałowej; Wymagania: Wykształcenie co najmniej średnie; Mile widziane doświadczenie w pracy na podobnym stanowisku, Biegłej znajomość pakietu MS Office (w szczególności Ms Excel), Samodzielność i otwartość w działaniu, Proaktywne podejście do powierzanych zadań. Oferujemy umowę o pracę. Szczegóły na stronie www.pkl.pl w zakładce Kariera. Aplikacje proszę przesyłać na adres: kadry@pkl.pl do 23.01.2017 r.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ PRACOWNIKA NA STOISKO ZE SŁODYCZAMI I NA STOISKO Z MASKOTKAMI - ZAKOPANE -
    Tel.: 602 104 204.
  • PRACA | dam
    Lokal w Zakopanem przy Krupówkach poszukuje do pracy BARMANKI lub BARMANA. CV prosimy wysyłać na adres zakopane.pracacafe@gmail.com
    Tel.: 604566980
    E-mail: zakopane.pracacafe@gmail.com
  • PRACA | dam
    Restauracja w Bukowinie Tatrzańskiej szuka KELNERKI, POMOC KUCHENNĄ i DO MYCIA NACZYŃ. Mile widziane doświadczenie. Praca ze świadczeniami.
    Tel.: 609 683 058, 18 20 78 169
    E-mail: willa@podmiedza.pl
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OD ZARAZ POMOC KELNERSKĄ I KELNERKĘ. 601 533 566
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OD ZARAZ POMOC KUCHENNĄ I OSOBĘ NA ZMYWAK. 601 533 566
  • PRACA | dam
    PINEA MONTI MARKETING POSZUKUJE WEBDEVELOPERA. Wymagana znajomość PHP/CSS/JS, doświadczenie z Wordpress i budową systemów CMS. Prosimy o CV na info@pineamonti.pl
  • PRACA | dam
    POLSKIE KOLEJE LINOWE S.A. zatrudnią osobę na stanowisko KASJER. OSOBA BĘDZIE ODPOWIEDZIALNA M.IN. ZA: profesjonalna i kompleksowa obsługa naszych klientów, udzielanie pełnych informacji klientom na temat oferowanych usług, zapewnienie bezpieczeństwa powierzonych środków finansowych, rozliczanie powierzonej gotówki i dokumentów. WYMAGANIA: doświadczenia w obsłudze klienta lub sprzedaży, dobrej znajomość j. angielskiego, umiejętności obsługi kasy fiskalnej, uczciwości, skrupulatności, dokładności; wysokiej kultury osobistej. Oferujemy umowę o pracę. Aplikacje proszę przesyłać na adres: kadry@pkl.pl do 31.01.2017 r.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO: KASJER-SPRZEDAWCA W ZAKOPANEM.
    Tel.: 668 333 831
  • PRACA | dam
    HOTEL W ZAKOPANEM ZATRUDNI RECEPCJONISTKĘ. Wynagrodzenie 14zł netto /1h 601 310 387
  • PRACA | dam
    Kulturalną osobę do sprzedaży Nalewek w Białym Dunajcu zatrudnię, 691166005 bafia@interia.pl
    Tel.: 691166005
    E-mail: bafia@interia.pl
  • PRACA | dam
    SZUKAMY SPRZEDAWCÓW DO SKLEPU. Umowa o pracę. Kontakt: 605147470 lub zakopane.mw@gmail.com
  • PRACA | dam
    Praca na stanowisku: RECEPCJONISTA oraz KELNER/BARMAN - Bukowina T. Możliwość zakwaterowania.
    Tel.: 605 229 259
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Zakopanem zatrudni RECEPCJONISTKĘ. Praca bez zmian nocnych.
    Tel.: 694667788
  • PRACA | dam
    Aparthotel w centrum Zakopanego zatrudni Recepcjonistów. Praca w przyjaznej atmosferze w systemie zmianowym. CV wraz ze zdjęciem proszę przesyłać na adres: biuro@giewontzakopane.pl
    Tel.: 660523523
  • PRACA | dam
    Kelnerkę i pomoc kuchenną poszukuje pensjonat w Kościelisku, praca co drugi dzień, atrakcyjne wynagrodzenie.
    Tel.: Tel. 18 207 03 47 Tel. 722 061 389
    E-mail: kim@onet.pl
  • PRACA | dam
    Pomoc domowa w godz. 7-15 lub całodobowo. Możliwe zapewnienie noclegu. Wymagane aktywne prawo jazdy. Praca na min. rok lub dłużej. Szaflary
    Tel.: 608-570-500
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    APARTAMENT 1-pokojowy 34 m2 Kościelisko Chotarz Bór 1 kominek internet 1200 PLN + media od 01 marca 2017, 602 178 539
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNA NIERUCHOMOŚĆ W BUKOWINIE TATRZAŃSKIEJ, PRZY DRODZE GŁÓWNEJ (UL. DŁUGA). POD DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ. 607 434 775
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2017-01-21 10:13 W Zakopanem chmury, a w Tatrach bezchmurne niebo i słońce 2017-01-21 09:47 Kolejna niespodzianka podczas Biegu Podhalańskiego 2017-01-21 08:31 Tygodnikowy góral też kibicuje naszym. Dziś konkurs drużynowy 2017-01-20 22:48 Niektórzy kibice przesadzili z alkoholem. Agresja na Krupówkach 6 2017-01-20 20:48 Skoki na Wielkiej Krokwi z daleka, bardzo daleka 2017-01-20 18:58 Stephan Leyhe wygrywa kwalifikacje. Wszyscy Polacy awansowali. 128.5 m Stocha 2017-01-20 18:38 Straż Miejska jest bez szans 4 2017-01-20 18:06 Rekordowe kwalifikacje. Kilkanaście tysięcy kibiców! 2017-01-20 18:04 Narciarz w krytycznym stanie po wypadku na stoku. Rodzina szuka świadków 8 2017-01-20 18:00 Tajemnicze zgony w Chabówce 2 2017-01-20 16:52 Odpocznijmy na chwilę od skoków. Samochody na Kubie (wideo) 2017-01-20 16:29 Święto skoków narciarskich czas rozpocząć 2017-01-20 15:02 Wyślij nam swoje zdjęcie z pracy. Wasze pierwsze fotografie 1 2017-01-20 13:50 Wszyscy ciągną na skoki. Korki na zakopiance 1 2017-01-20 13:48 Na Krupówkach przybywa koników 2 2017-01-20 13:12 Kupię bilety na Puchar Świata 2017-01-20 12:15 Stragany na Krupówkach jak grzyby po deszczu. Straż miejska wysyła patrole 7 2017-01-20 11:29 Rozdajemy bilety czytelnikom 2 2017-01-20 09:53 Od tygodnia narciarze szusują na najstarszym rabczańskim stoku. 2017-01-20 08:09 4 lutego - 9. Bieg Podhalański. Atrakcje dla każdego 3 2017-01-19 21:36 Smog znowu groźny, a mogło być tak pięknie 10 2017-01-19 21:05 Nowy hotel otwarty, są już pierwsi goście (galeria zdjęć) 2017-01-19 20:26 Rusza Zimowa Triada 2017-01-19 20:01 Młodzi Afgańczycy przekazani Słowakom 2017-01-19 19:41 „Godny Cas” w MOK 2017-01-19 19:34 Najlepsi na parkiecie 2017-01-19 18:46 Chodniki zasypane śniegiem 5 2017-01-19 16:47 Śmierć na stoku 2017-01-19 15:48 Góralka Kubanka - wszyscy mówili, że zwariowałam 7 2017-01-19 15:38 Zbójnicki i kolędy na Śląsku
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-01-21 10:50 1. Ustawa nakazuje kierowanie wniosku do sądu o ukaranie. Ustawa zabrania wielokrotnego karania mandatami za to samo. Odmowa wykonania polecenia strażnika to kolejny paragraf. No chyba że chodzi tylko o mandaty a nie o porządek. Nie macie tam prawnika do nadzoru straży? Ten news to dowód w sprawie! 2017-01-21 10:45 2. Koszmarnie zle zabezpieczone trasy jak rowniez niebezpieczne elementy infrastruktury i to nie tylko na szymaszkowej !!!!!!!!! Ps. jedna czy dwie siatki kilka metrow od slupow czy armatek. Naprawde nie trzeba jechac jak wariat zeby wpasc na slup czy tez inny element. 2017-01-21 10:37 3. Do Ty Kopciński. W tym wypadku nie ważne kto ma błyszczeć lub świeci. Ważne, że naświetla się problem, ja płaciłem po 73 grosze do swojej złotej i bursztynowej z telewizorem i fontanną p.poż kotłowni olejowej. 2017-01-21 10:29 4. Zlikwidować SM i wszyscy będą szczęśliwi - po co takie coś, czego nie ma ja potrzeba, a jak już się pojawi to jest bezradna, bezsilna. Kpina jakaś !!! - co to są małe dziewczynki ? - śmiech z całego tego parku kulturowego - śmiech i tyle, i to za nasze pieniądze, przykre. 2017-01-21 10:20 5. No nie tragedia,były modne dziubki i myślałem że już nic głupszego nie będzie.Ale nie,mamy nową modę psie mordy igfadanie jak po helu. 2017-01-21 10:18 6. To wina Tuska:) 2017-01-21 10:06 7. Za jazdę bez biletu w Londynie grozi grzywna 1000 funtów. Przynajmniej tak było kiedyś. Za oszustwa podatkowe w Polsce grozi od kilku do x tysięcy zł. Za nielegalny handel w Zakopanem ( to też oszustwo ) 300 zł. I to ma zniechęcać handlarzy? Buhahahahahahaha 2017-01-21 09:53 8. A czy wiadomo jaki wpływ na zachowanie kibica wywiera smog ? 2017-01-21 09:48 9. Co to znaczy ze straz miejska nie ma sily na rekwirowanie towaru. Sile powinna jednak znalezc bo jakby towar zarekwirowali takim 5 czy 6 handlarzom to reszta moze jednak bardziej wziela sobie to do serca. A tak jak widza ze strazy miejskiej sie nie chce to nikt sie nie przejmuje. Tylko pytanie co moga sobie pomyslec Ci wszyscy dla ktorych jednak przepisy byly do tej pory wazne. Chyba ze po prostu nie ma sensu byc uczciwym!!!. Apeluje do Burmistrza aby wykazal sie swoim autorytetem i pokazal ze ma jaja i bedzie w stanie poradzic sobie z tym problemem dla dobra nas wszystkich! 2017-01-21 09:39 10. Straż Miejska do likwidacji. Nawet nie wylegitymowali? No to po co oni są? Nie wiedzą jakie są ich obowiązki? Co to ma być? Szopka jakaś z tą Strażą?
2017-01-20 20:51 1. wow,chciałem być mównicą a wyszło jak zawsze 2017-01-19 18:37 2. Czy PKL płaci TPN za pilnowanie ruchu narciarskiego. PKL powinien wynająć sobie swoich porządkowych. 2017-01-16 16:45 3. do ski a jak straż reaguje to są najgorsi ze wszystkich, wystarczy spojrzeć jak się narciarze zachowują gdy są kontrolowani przez straż parku 2017-01-15 20:04 4. Autor tekstu raczej nigdy nie jeździł w rewelacyjnych warunkach skoro twierdzi ze dzisiaj na KW takie były...Trasy przygotowane przeciętnie,mnóstwo wystających kamieni,jazda poza trasą jedynie w granicach lasu,wyżej mnóstwo przewianego śniegu i wywiane obszary gdzie wystaje trawa...Ja rozumiem ze PKL robi wszystko zeby trasy wyglądały jak najlepiej ale pisanie o rewelacyjnych warunkach to lekka przesada! 2017-01-15 13:45 5. Super . Tylko dlaczego ci wszyscy "skitourowcy " chodzą pod prąd nartostrada i to czy jest czynna czy też nie, jest to bardzo niebezpieczne . Jest zakaz podchodzenia nartostradą . Sa wyznaczone specjalne szlaki dla tych "narciarzy" do podchodzenia . Dlaczego Straż parku nie reaguje ??? Pani Zofia powinna zwrocic na to uwage zamiast promowac na swoich zdjeciach takie zachowania. 2017-01-12 08:53 6. Całe szczęście że Pan policjant emeryt nie ubrał swojego ulubionego munduru na tą uroczystość. Jaja sobie robicie chyba! 2017-01-07 19:05 7. Moje gratulacje 2017-01-05 19:36 8. super że nasza szkoła jest po remoncie przepraszam że ja piszę w roku 2017 ale . no nie wiem... cieszę się że szkoła nasza jest po remoncie 2017-01-04 19:32 9. Choć mieszkam nad morzem zawsze bliskie sercu były i są góry z ukochanym Zakopanem na czele! To jest ten klimat, gdzie człowiek czuje "coś innego". Tu jest poczucie godności,poszanowania ,tradycji pokoleniowej i wspaniałej regionalnej kultury /wspaniałej kultury/ .Mam w" swoim zanadrzy"ogromny szacunek do dwóch nacji w Polsce. Pierwszą jest za pewne środowisko Podhala, a drugim to nacja śląska. I chyba się nie za bardzo mylę - bo proszę mi wskazać inną nację, która tak kultywuje swoją tradycję kulturową, gdzie można indziej" znaleźć " tak rozśpiewaną i roztańczoną społeczność?Tak jedni i drudzy zachowują swą tradycje, którą inni nie posiadają bądź się jej "wstydzą" .Oby to nigdy nie zanikło,oby młode pokolenia w dzisiejszych czasach tego się nie wstydziło i dalej kontynuowało.Wielki szacunek dla TYCH osób i ogromne podziękowania. 2017-01-04 18:50 10. Niech się roboty chyca a nie non stop ściema... porażka z nimi
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka