POLECAMY
Odnaleźliśmy górski domek Macierewicza - reportaż w Tygodniku Podhalańskim

Reklama

2013-11-10 09:26:47

Baba baca

Reklama

Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.

Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ w Suchem: EKSPEDIENTKĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO, na stałe.
    Tel.: 606 751 451.
  • PRACA | dam
    Norwegia pilnie! Legalna praca dla stolarzy budowlanych i szalunkowych w Norwegii. Minimalna stawka 90zł/h. Wymagane doświadczenie i podstawy angielskiego.
    Tel.: 532071067, 787710164
    E-mail: katarzyna.burak@norint.eu
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DO PRACY PRZY REGIPSACH. 669 473 770
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DO TYNKÓW MASZYNOWYCH. 669 473 770
  • USŁUGI | budowlane
    Studnie Głębinowe Tanie Źródło Twojej Wody
    Tel.: 516313102
    E-mail: mirowiert@gmail.com
    WWW: poszukiwaniewody. pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE NA PARDAŁÓWCE, 65 m2 (2 pok. + kuchnia), taras, ogródek. Całkowity koszt 2100 zł.
    Tel.: 793 333 072.
  • PRACA | dam
    HOTEL WERSAL*** W ZAKOPANEM, UL. TETMAJERA 14A POSZUKUJE RECEPCJONISTY/KI ORAZ POMOCY KUCHENNYCH. CV MOZNA SKŁADAĆ OSOBIŚCIE LUB NA ADRES: biuro@hotelwersal.pl
  • PRACA | dam
    Firma Misiniec zatrudni kierowców KAT. C, C+E
    Tel.: 602 107 107
    E-mail: holserwis-misiniec@wp.pl
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam wysłodki buraczane.
    Tel.: 663535221
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i posadzkach przemysłowych, stała praca.
    Tel.: 664427752 lub 606580858
  • PRACA | dam
    Pensjonat Halny zatrudni recepcjonistkę. Praca dwuzmianowa. Wymagana znajomość min. 1 j. obcego, obsługa komputera, komunikatywność, odpowiedzialność. Doświadczenie na tym stanowisku, obsługa programu DM Plaza, będą ważnym atutem.
    Tel.: +48609122031
    E-mail: oferty@halny.zakopane.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Falsztyn. ŁADNA, WIDOKOWA DZIAŁKA BUDOWLANA pod domek rekreacyjny/mieszkalny. Dobra cena. +421 905 224 827.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Bukowinie Tatrzańskiej szuka kelnerki, pomoc kuchenną i do mycia naczyń. Bez możliwości zamieszkania. Mile widziane doświadczenie.
    Tel.: 609 683 058, 18 20 78 169
    E-mail: willa@podmiedza.pl
  • PRACA | dam
    Restauracja "U Studniara" w Murzasichlu poszukuje pracowników na stanowiska KUCHARZ/KUCHARKA oraz KELNER/KELNERKA, tel. kom.: 733 400 840,726 923 568
  • PRACA | dam
    Szukam OPIEKUNKI DO DZIECKA W ZAKOPANEM, TEL. 691888444
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ KREŚLARZA do Biura Projektowego, 608581540
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY DO PENSJONATU POKOJÓWKI, KUCHARKĘ, RECEPCJONISTKI. ksiegowosc@projinwest.pl, tel. 608088017
  • PRACA | dam
    Kierowców kat.C, C+E, Kamienica-praca w małopolsce
    Tel.: 601640723, 18 3323408
    E-mail: biuro@zibud.com
  • PRACA | dam
    SZCZAWNICA restauracja kelner/pomoc 608 232 654
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Do sprzedania domek letniskowy - może być użytkowany cały rok- w miejscowości Dębno / Nowy Targ nad rzeką Białką. Zaineteresowanych proszę o SMS lub E-Mail. Obecnie przebywam zagranicą i oddzwonię. Cena 100.000 zł brutto (faktura VAT). Domek sprzedam z pełnym wyposażeniem.
    Tel.: 502199600
    E-mail: jkowalskipol@gmail.com
  • PRACA | dam
    Karczma w Bukowinie Tatrzańskiej przyjmie kucharkę i pomoc kuchenną, możliwość zamieszkania, dogodne zmiany.
    Tel.: 664498283
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MAŁY 2-POKOJOWY APARTAMENT W CENTRUM -
    Tel.: 604 304 106.
  • PRACA | dam
    KIEROWCĘ TIRA. 697 699 752
  • PRACA | dam
    Zatrudnię MECHANIKA, Czarny Dunajec
    Tel.: 508314117
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Wykonam STUDNIE GŁĘBINOWE i POMPY CIEPŁA kompleksowo lub wiercenie. 510 018 800.
2016-09-28 21:53 Skorzystaj z badań mammograficznych 2016-09-28 20:59 Zosia przy Ruczaju 2016-09-28 20:57 Wspomnienia o Mietku 2016-09-28 19:06 Zderzenie samochodu dostawczego ze skuterem 2016-09-28 17:58 Rozbite auto blokuje parking 2016-09-28 16:05 Kasyno na Krupówkach? 2016-09-28 14:42 Piętnastolatka odnalazła się 2016-09-28 14:27 Młodzi angliści w „Podhalańskiej Wyższej” 2016-09-28 13:06 O Żuławskim w Teatrze Witkacego. Recital i prelekcja 2016-09-28 13:05 Czwartkowy wieczór na jazzowo 2016-09-28 12:15 Brąz wywalczony w Leżajsku 2016-09-28 12:02 Międzynarodowy sukces zakopiańskich architektów 2016-09-28 12:00 Stare szafy, krzesła, regały 2016-09-28 09:50 Debatę wygrała Hilary Clinton 2016-09-28 09:17 Mundial w Podwilku 2016-09-28 08:11 Kolejna jaskinia otwarta dla turystów 2016-09-27 20:11 Ks. Jacek Międlar wystąpił ze zgromadzenia Misjonarzy 2016-09-27 19:57 Dwie słowackie wystawy w MOK 2016-09-27 19:01 Krupówki mniej zatłoczone 2016-09-27 16:40 „Wolnościowe Podhale” przeciwne miejskiej opłacie targowej 2016-09-27 16:01 "Tak było..." w Krakowie 2016-09-27 14:57 Nadciąga pierwszy jesienny halny 2016-09-27 14:30 Strażacy z Olczy świętowali 95-lecie. Burmistrz dostał medal 2016-09-27 13:03 Zapisz się do Zakopiańskiego Biegu Niepodległości 2016-09-27 12:42 Potrącona Koreanka 2016-09-27 11:56 W Czarnym Dunajcu rozpoczęła się sesja rady gminy 2016-09-27 11:42 Obidowa na sportowo 2016-09-27 10:48 Sukces fotoreportera TP 2016-09-27 09:53 W Chicago wciąż strzelają 2016-09-27 09:39 XX Jazz Camping Kalatówki tuż-tuż
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2016-09-28 23:14 1. W zakopanem i okolicach pełno jest kasyn 7777 po co kolejne? 2016-09-28 22:08 2. "Ustawa Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1137): Art. 50a. 1. Pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza." Wyjechać nim nie może (jak tu sugerował kol. "sp" bo jest niesprawny i może jedynie odjechać... na lawecie. Przy próbie włączenia się do ruchu już podpada pod kolejce paragrafy. Nie wiem z czym macie problem w Zakopcu (pewnie za dużo jeszcze miejsc parkingowych macie) bo w moim mieście taki pojazd ma prawo stać około 2 godzin. Po tym czasie już go lawetują na strzeżony (drogi) parking. A zostawiając paragrafy... moim zdaniem to zwykłe cwaniactwo. Rozumiem iż ktoś nie posiada środków na naprawę ale te parę groszy na lawetę ?. 2016-09-28 22:06 3. Mała refleksja . Kogo trzeba sprawdzić . Może te głośne skuterki często bez świateł a nie doświadczonych kierowców ciężko pracujących na swoją wypłatę. 2016-09-28 22:05 4. Ta.....jak zwykle kierowca auta a tymi skuterami? .....jak ciasno w lustro zachczy.....ale jak ma miejsce cały pas jego...król szos. 2016-09-28 21:46 5. Na naszych oczach swiat zamieńia lewactwo , i tego nie mogą znieść tak zwane elity od zabijania nienarodzonych dzieci ,od par jednopłciowych, od równouprawnienia. Aż żyć się chce, gdy to się dzieje, Węgry, Polska ,i niedługo USA, Austria , i wiele innych 2016-09-28 21:42 6. ha ha dostawcy pizzy może teraz policja się nimi zajmie można było się spodziewać że w końcu coś narobią 2016-09-28 21:42 7. Tom, sluzba zdrowia tez jest dla symulantow, chorych i tych z wypadku czyli /;ruina". :) 2016-09-28 21:38 8. Rekord skoczni pobity? 2016-09-28 21:36 9. Pewnie to ten typ ludzi co domowe śmieci podrzuca do miejskich koszy. Co nie @sp? 2016-09-28 21:31 10. @antykancelista nam niczym nie będzie się odbijać , natomiast wam może żle się odbić , te wasze przekręty , te reprywatyzacje , te wasze sekty smoleńskie, kamieni kupy, KODY, te wasze ubogacacze kultury,te wasze zamłowania płci tej samej , te wasze autorytety moralne Unijne i nasze rodzime , ci trybunaly,te konstytucje , one Żakowskie.Bolki,Palikoty,Lisy,ale w końcu i tak prawda się obroni,bo już połowa tej prawdy ukazuje się nam ,na naszych oczach
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

FILMY TP

Album TP