Dobra decyzja
Zakopane kupuje willę Palace, dawną Katownię Podhala - szczegóły w dzisiejszym Tygodniku Podhalańskim

2013-11-10 09:26:47

Reklama

Baba baca

Reklama
Reklama

Przewrót na Podhalu. Już wkrótce Janina Rzepka z Brzegów może być pierwszym utytułowanym bacą.

Do tej pory bacowanie było zawodem kojarzonym wyłącznie z mężczyznami. Baca był osobą powszechnie szanowaną, nie tylko zajmował się wypasem owiec i wyrabianiem oscypków, chodziło się do niego po porady, potrafił też leczyć, rzucać czary i odczyniać uroki. Baba na bacówce to nie tylko rzadkość, ale i nieszczęście. Mogła zauroczyć mleko i zepsuć ser. Istniała przestrzegana ściśle zasada, że kobieta mogła dopiero postawić nogę na bacówce po świętym Janie, czyli po 24 czerwca.

Wszystko wskazuje na to, że Janina Rzepka z Brzegów będzie pierwszym wykwalifikowanym bacą. Zapisała się na kurs bacowski i wkrótce będzie zdawać egzaminy. Jeśli zda, będzie pierwszym utytułowanym bacą. Pani Janina rządzi w swojej bacówce przy drodze z Wierchu Porońca do Bukowiny Tatrzańskiej już od ponad 20 lat. W sezonie zakasa rękawy i wyrabia oscypki. Nauczyła się tego od swojego męża Andrzeja Rzepki, który bacował, zanim się jeszcze poznali.

Dlaczego zdecydowała się na zrobienie kursu bacowskiego, który Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zorganizował wspólnie z Tatrzańsko-Beskidzką Spółdzielnią "Gazdowie"? - Od momentu wyjścia za mąż zajmowałam się bacówką. Pilnowałam wszystkiego. Tak zdecydowaliśmy z mężem, bo on ma wiele innych zajęć związanych z gospodarstwem i nie mógłby poświęcić zbyt dużo czasu na bacowanie - wyjaśnia. - Na bacówce jest praca od rana do wieczora. Poza tym, jeśli chcemy sprzedać sery i mieć z tego jakiś zarobek, musimy sami o to zadbać. Nie robię tylko jednej rzeczy, nie doję owiec. Nie potrafię - wyznaje. Za to pucyć oscypki nauczyła się szybko.

Za nic ma przesądy dotyczące kobiet na bacówce. - Nie wierzę w nie. Czasem miałam jakieś docinki, jak tu przyszli górale i widzieli mnie przy pracy w szałasie. Wtedy im mówiłam: "Ale ja nie chodzę w spódnicy, ino w portkach". I tak się kończyły komentarze - śmieje się Janina Rzepka. Różna jest też reakcja turystów. - Czasem ze zdziwieniem patrzą, gdy siedzę przy pucierze i robię oscypki lub mieszam w kotliku - opowiada.

Teraz trwają dyskusje, jak nazwać kobietę bacę. - O żonie bacy mówi się "bacowo". A jak mnie będą nazywać? Na pewno mi coś wymyślą - ma nadzieję.

Andrzej Rzepka, mąż pani Janiny - mimo różnych rodzinnych ustaleń - do końca nie daje za wygraną: - Wspólnie z żoną prowadzimy bacówkę. Ja rano doję owce, a później pomagam Janinie zaklagać, czyli zakwasić mleko. Pomagam też robić oscypki. No, niech będzie, że żona rządzi na bacówce.

W bacówce krząta się też młodsza córka Ania, ale Janina Rzepka nie bardzo poleca młodym kobietom, żeby chwytały się za bacowanie. Powodem jest ciągłe przebywanie w dymie, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. - Ja tracę już głos. Ale starsze kobiety mogą się za to zabrać - przekonuje.

W miniony czwartek pani Janina oddała owce ich właścicielom i oficjalnie zakończyła tegoroczny sezon pasterski. Tego dnia ubrała się w odświętny strój. W tym roku wypasała 300 owiec, z czego setka należy do niej. W poprzednich latach miała 600 sztuk. - Wyszłam z kaloszy i spodni - śmieje się.

Piotr Kohut, baca z Koniakowa, pomysłodawca Redyku Karpackiego, który w tym roku przemierzył z owcami trasę od Rumunii po Czechy twierdzi, że kobieta na bacówce nie jest rzadkim zjawiskiem. - W przeszłości kobiety rządziły na szałasach i to jest jeden z elementów tradycji pasterskich. Były też takie przypadki na Podhalu. Często bacówka to był interes rodzinny. Na szałasie pracowała żona lub córka - tłumaczy Piotr. - A kurs baców i udział w nim kobiety? Trzeba się dostosować do współczesnych wymogów. Teraz przecież wiele mężczyzn swoje firmy otwiera na żony - dodaje.

Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu też nie widzi w tym nic dziwnego. - To nie jest pierwsza kobieta baca. Już w latach 60. ubiegłego wieku była pani Król z Podhala, którą nazywano Królową Bieszczadów, bo tam miała bacówkę. Mężczyźni czuli przed nią respekt, bo to była silna kobieta - wspomina Janczy. - Z kolei na początku lat 80. na Olczy bacówką rządziła żona bacy Józka, który miał przydomek Solorz - dodaje.

Teraz przed Janiną Rzepką egzamin teoretyczny i praktyczny na bacówce, który da jej tytuł bacy czeladnika. Szkolenie obejmowało różne zagadnienia, m.in. dotyczące roślinności, rolnictwa, budownictwa pasterskiego, chorób owiec, a także rachunkowości, marketingu. Wykłady prowadzili wykładowcy z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Od 1 lipca 2010 roku zawód bacy jest na oficjalnej liście zawodów w Polsce. Oznacza to, że osoba wykonująca ten zawód podlega obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym i emerytalnym, a w przypadku bezrobocia może liczyć na zasiłek.

Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Reklama
  • PRACA | dam
    SKLEP GÓRSKI SPORTOWY ZATRUDNI SPRZEDAWCĘ na stałe.
    Tel.: 503 401 041.
  • PRACA | dam
    TYNKI MASZYNOWE - ZATRUDNIĘ LUB ZLECĘ - brygady lub pojedyncze osoby. 731 877 220.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ KREŚLARZA DO BIURA PROJEKTOWEGO, tel. 608581540
  • PRACA | dam
    FIRMA ZATRUDNI OSOBY DO PORANNEGO SPRZĄTANIA SKLEPÓW ODZIEŻOWYCH W ZAKOPANEM. Osoby zainteresowane proszone są o kontakt telefoniczny 604 063 558.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MITSUBISHI ASX 1,8 DID, 150 kM, r.p.2011, przebieg 125 tys. km, I właściciel, stan idealny, serwisowany, bogate wyposażenie, kpl. opon zimowych. Cena do uzgodnienia 605 564 270
  • PRACA | dam
    ZAJAZD GÓRSKI KUŹNICE zatrudni PRACOWNIKA OBSŁUGI TOALET. Tel. 601 268 550.
  • USŁUGI | inne
    OGRÓD PAMIĘCI. CAŁOROCZNA OPIEKA NAD GROBAMI NA PODHALU,
    Tel.: 605 260 391,
    E-mail: opiekanadgrobami.podhale@wp.pl,
    WWW: www.opiekanadgrobami.podhale.pl
  • PRACA | dam
    przyjmę kucharza do pensjonatu z doświadczeniem
    Tel.: 1820 11076
    E-mail: annachyc@gazeta.pl
  • PRACA | dam
    KUCHARKĘ zatrudni DOM WCZASOWY - dobre warunki.
    Tel.: 18 20 66 836.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Falsztyn. ŁADNA, WIDOKOWA DZIAŁKA BUDOWLANA pod domek rekreacyjny/mieszkalny. Dobra cena. +421 905 224 827.
  • PRACA | dam
    "TESKO" Tatrzańska Komunalna Grupa Kapitałowa Spółka z o.o. w Zakopanem zatrudni elektromechanika samochodowego, praca stała, na pełen etat, dobre warunki pracy. nr tel. 695 802 627, 18 20 25 620,e-mail: tesko@tesko.pl.
  • PRACA | dam
    OPIEKUNKI MEDYCZNE ZATRUDNIĘ -
    Tel.: 503 650 903.
  • ZDROWIE I URODA
    Agencja MEDICUS - opieka nad seniorem,
    Tel.: 503 650 903,
    WWW: opiekunkimedyczne.info
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmę murarzy zbrojarzy cieśli szalunkowych
    Tel.: 605277644
    E-mail: firma@rembud.podhale.pl
  • PRACA | dam
    PRZYJME pracownika do zakladu kusnierskiego
    Tel.: 601504522
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A., WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 ZATRUDNI: KELNERKĘ, POMOC KUCHENNĄ, KUCHARZA -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    STUDIO PAZNOKCI LEJDIS W NOWYM TARGU-SALA ZABAW MAŁPI GAJ zatrudni do manicure i pedicure. 691 888 444.
  • PRACA | dam
    CIEŚLA SZAL., MURARZ, ELEKTRYK, OPERATOR ŻURAWIA. WYMAGANA ZNAJOMOŚĆ J. NIEMIECKIEGO. Cert. 6760. Kom. 513106189;
    E-mail: pach@diwa-personalservice.pl,
    WWW: www.diwa-personalservice.pl
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2017-07-20 14:28 W końcu zrobiło się gorąco. Uwaga na burze 2017-07-20 13:01 Zderzenie motocyklisty z samochodem dostawczym 2017-07-20 12:31 Po Zakopanem jeździmy powoli 1 2017-07-20 11:13 Hej Fest teraz w Krynicy 2017-07-20 10:26 Chodniki gotowe 2017-07-20 09:32 Chodźcie z nami! 11 2017-07-20 09:14 Zamknięta Spyrkówka, Guty i Bachledy 2017-07-20 07:57 Żegnaj przyjacielu 2017-07-20 07:55 Wielkie otwarcie Lidla 7 2017-07-19 21:41 Posypały się medale 2017-07-19 21:09 Otwarcie Lidla. Konkurs zakończony 2 2017-07-19 20:16 To młodzi zakopiańczycy wymyślili ankietę 2 2017-07-19 20:06 Nie zostawił następców 1 2017-07-19 18:35 Zderzenia roweru z traktorem 2017-07-19 17:02 Z ogromnym żalem żegnamy śp. red. Wojciecha Mroza 2 2017-07-19 16:57 Pogrzeb Wojciecha Mroza w sobotę w Zakopanem 2017-07-19 16:41 Witkacy wita po przerwie 2017-07-19 15:35 Podhalańska Wyższa i gmina Szaflary z porozumieniem 2017-07-19 14:43 Tablica z błędem 2 2017-07-19 13:48 W końcu nadchodzą upały 1 2017-07-19 13:25 Strażacy zapraszają na festyn 2017-07-19 12:42 Chorzy czekają na krew 2017-07-19 11:09 Zmarła ofiara wczorajszego wypadku na Dunajcu 1 2017-07-19 09:51 Zalety Zakopanego: przystojni górale. Wady: zajęci panowie 2 2017-07-19 07:59 Anglistyka w „Podhalańskiej Wyższej” już magisterska 2017-07-19 07:11 II Bieg po Oddech z Justyną Kowalczyk 2017-07-18 22:30 Zwalniający internet 2017-07-18 20:35 Odszedł Wojciech Mróz, założyciel Tygodnika Podhalańskiego 7 2017-07-18 20:06 Krupówki przed i po. Jak oceniacie park kulturowy? 11 2017-07-18 19:35 Poranny pożar tartaku 2017-07-18 18:38 Popołudniowa kąpiel w Bystrej 1 2017-07-18 17:32 Siedem dni wielkiego ścigania 4 2017-07-18 16:43 Regaty na Jez. Czorsztyńskim 2017-07-18 16:02 Minigolf dla każdego 1 2017-07-18 15:36 Piasek, puchar i adrenalina 2017-07-18 14:13 Lidl ogłosił wielkie otwarcie 8 2017-07-18 12:57 Ukraińcy bez dokumentów. Mieszkaniec Salwadoru też dostał mandat 2017-07-18 10:22 Kobieta i dziewczynka wpadły do Dunajca 1 2017-07-18 09:58 Długa kolejka do kolejki na Kasprowy. Koniki atakują 13 2017-07-18 09:56 Pies pod Giewontem 5 2017-07-18 08:17 Zagrają o Puchar Wójta 2017-07-18 01:16 Nocny pożar w Bielance 2017-07-17 22:06 Altana na jazzowo - New Market Jazz Band w niedzielę w miejskim parku 2017-07-17 19:28 Groźny wypadek na zakopiance 6 2017-07-17 18:14 Hip hop na 17. Jarmarku Podhalańskim 2017-07-17 17:16 45. Góralskie Jadło w Łopusznej 2017-07-17 16:04 Maltańczyk wrócił do domu 1 2017-07-17 15:43 Kara za złe powietrze 2017-07-17 15:20 Parkingi przed Morskim Okiem zastawione autami 1 2017-07-17 15:03 Drastyczna reklama przy wjeździe do Zakopanego 19
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-07-20 13:58 1. A kto okrada z kasy SKOKI? 5 miliardow wyprowadza sie do Szwajcarii ? ile nieruchomosci w Warszawie przejeła spólka Srebrna ( d.PC braci Kaczyńskich)? 2017-07-20 13:56 2. Korki -brak obwodnicy centrum Zakopanego.Jak skonczy sie przebudowa w Poroninie mostu w Dunajcu to dopiero beda korki 2 wiecej samochodow w krotszym czas miasto stanie bez obwodnicy w kierunku Koscieliska .Plany w UM rezerwacja terenu od lat 70tych. 2017-07-20 12:59 3. Przed Sąd Najwyższy zanosim błagania, Ojczyznę dojną wróć nam do okradania 2017-07-20 12:20 4. Św. Jan Paweł II przewraca się w grobie widząc co robi PiS. A właściwie spogląda z góry. 2017-07-20 12:07 5. Pod sądem w Nowym Targu na pewno będę. Sądownictwo wymaga reformy, ale prawdziwej reformy, a nie upolitycznienia. Po wprowadzeniu tych ustaw po prosu jeden stare układy zastąpią nowe, jeszcze gorsze. Reforma ma być taka, żeby żadne układy i układziki nie mogły mieć miejsca, żeby już sędzia z adwokatem nie mogli sobie przy kieliszku ustalić wyroku. 2017-07-20 11:59 6. Nie wiem jak teraz- ale przypadkowo mijałam kodziarstwo na początku . maja. Dumnie nieśli chorągiewki biało czerwone.Napis na jednej brzmiał Kod -Podhale czy jakoś tak. I co widzę? Idzie baba pod 70 -mieszkanka Warszawy ,za nią mężuś- kumpel Michnika wraz z tym małym czerwonym Lityńskim .Dalej -mężuś jednej z aktorek bez wykszt aktorskiego -ale za to z koneksjami na pewno nie stąd -ale osiedlona tu itd- i TO MA BYĆ POdhale?????Ludzie -oni nam wstyd robią !!! 2017-07-20 11:48 7. A prawacy zachowują sie jak zbłąkane owieczki. Wam sie zdaje że hasło "brońcie krzyża" oznacza że macie kogoś lać w mordkę tylko dlatego że ma inne zdanie? 2017-07-20 11:32 8. Ale liczny protest w Zakopanem, koń by sie uśmiał pani Czerska ! I proszę słowami JPII nie wspierać swojej propagandy. 2017-07-20 11:28 9. Pomyśl, czy chcesz powrotu do tego co było w PRLu i przewodniej roli jednej partii? chyba że mentalnie dalej tam tkwisz, a to sorki. Pozdrawiam wszystkie Mordeczki , szczególnie te zdradzieckie :P 2017-07-20 10:46 10. Gdyby qwa rządziły platfusy to wtedy byłby ok i nie wycierały by sobie lewaki gęb słowami JP2
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

FILMY TP

Pożegnania